Saturn - najlżejsza planeta w Układzie Słonecznym. Co jeszcze ją wyróżnia?

Saturn to gazowy olbrzym, podobnie jak trzy inne planety w Układzie Słonecznym: Jowisz, Uran i Neptun. Pod względem wielkości i masy jest drugą planetą wśród wszystkich krążących wokół Słońca. Od gwiazdy centralnej oddalony jest o odległość przekraczającą dziesięciokrotnie odległość od Ziemi do Słońca.

Cechą charakterystyczną Saturna są jego pierścienie, składające się przede wszystkim z lodu oraz w mniejszej ilości odłamków skalnych, o grubości około 100 metrów. Planety sąsiadujące z Saturnem również mają własne systemy pierścieni, jednak nie tak jasne i nie tak rozległe.

Masa Saturna jest 95 razy większa od masy Ziemi. Ma niezwykle małą gęstość (70 proc. gęstości wody).

W skład planety wchodzi głównie wodór oraz hel, prawdopodobnie ma również stałe jądro, otoczone zestalonych, metalicznym wodorem. Saturna spowija gęsta warstwa chmur, która układa się w pasma.

Planeta wydziela więcej energii, niż jej pobiera od Słońca. Powoli zapada się wskutek własnej grawitacji, stąd też emisja promieniowania.

Saturn obraca się szybko wokół własnej osi - jeden obrót trwa 10,6 h. Przez tak szybkie obracanie i wskutek działania siły odśrodkowej planeta ta jest wyraźnie spłaszczona na biegunach i wybrzuszona na równiku. Promienie równikowy i biegunowy różnią się między sobą o około 11 proc.

Obrót Saturna wokół Słońca trwa 29,4 lat ziemskich.

Atmosfera Saturna ma następujący skład chemiczny:

• wodór - 93 proc.;
• hel - < 7 proc.;
• pozostałe gazy: amoniak, metan i etan w śladowych ilościach.

Saturn ma największą liczbę księżyców w całym Układzie Słonecznym - jest ich aż 82. Siedem największych satelitów lodowych, o średnicy ponad 380 km, posiada na tyle silną grawitację, aby mogła nadać im kształt podobny do kulistego.

Następne 6 o kształtach nieregularnych mają średnicę większą od 50 km. Większość nazw regularnych księżyców Saturna ma nazwy pochodzące od imion tytanów z greckiej mitologii. Nieregularne księżyce z kolei mają nazwy pochodzące z mitów nordyckich, eskimoskich i celtyckich.

Oto kilka największych księżyców Saturna:

• Tytan;
• Atlas;
• Prometeusz:
• Pandora.

Saturn był znany jeszcze w czasach starożytnych. Od Greków z tej epoki otrzymał nazwę Kronos. Nazwa dzisiejsza została wprowadzona przez Rzymian około 150 p.n.e.

Misje kosmiczne, które do tej pory się odbyły:

• Sonda Pioneer 11 (1973-1979) - wykonała badania tej planety, przelatywała nad pierścieniami, badała księżyce tej planety;
• Voyager 2 (1977 - 1979) - Saturn badany był sondą lecącą docelowo do Urana;
• Voyager 1 (1977 - 1980) - następuje badanie planety z wysokości 4,5 tys. km oraz Tytana;
• Cassini/Huygens (1997 - 2005) - ma miejsce badanie Saturna, jego pierścieni, księżyców; na Tytanie ląduje próbnik.

• Saturn jest najlżejszą planetą w całym Układzie Słonecznym;
• pierwsi astronomowie byli przekonani, że pierścienie Saturna to księżyca; dopiero w 1655 roku holenderski astronom Christian Huygens użył lepszego teleskopu do obserwacji tej planety i dostrzegł, że są to pierścienie;
• na Saturnie wiatr może wiać z prędkością 1600 km/hm, przez co jest jedną z najbardziej wietrznych planet w Układzie Słonecznym;
• największy księżyc Saturna - Tytan jako jedyny księżyc w całym Układzie Słonecznym ma swoją atmosferę.