Problem dotyka coraz młodszych. Wysoki cholesterol już u kilkulatków

Wysoki poziom cholesterolu coraz częściej dotyczy dzieci i nastolatków. Co ważne, problem może pojawić się również u szczupłych i aktywnych - podwyższone stężenia bywają efektem uwarunkowań genetycznych, a nie tylko diety i braku ruchu. Lekarze przypominają, że blaszki miażdżycowe zaczynają odkładać się bardzo wcześnie, dlatego profilaktyka powinna startować przed rozpoczęciem nauki w szkole. Zmiany w bilansie sześciolatka, które poszerzają zakres badań profilaktycznych, mają ułatwić wczesne wychwycenie nieprawidłowości.

W pediatrii obowiązuje podejście przesiewowe: rekomenduje się co najmniej jednorazowe oznaczenie profilu lipidowego między 5. a 7. rokiem życia, najlepiej w ramach bilansu sześciolatka. Wcześniejsze lub częstsze badanie jest zasadne, jeśli występują czynniki ryzyka, takie jak:

• nadwaga lub otyłość,

• choroby metaboliczne i przewlekłe (cukrzyca typu 1 lub 2, schorzenia nerek, wątroby, tarczycy),

• rodzinne występowanie w młodym wieku zawałów, udarów lub miażdżycy,

• podejrzenie rodzinnej hipercholesterolemii.

Niepokojący wynik u dziecka to sygnał ostrzegawczy na przyszłość - zaburzenia lipidowe w młodym wieku zwiększają ryzyko chorób sercowo-naczyniowych w dorosłości.

Zobacz: Dziedziczą ten problem po rodzicach. Skutkiem może być zawał serca

Za wartości docelowe u dzieci (wg zaleceń American Heart Association) uznaje się orientacyjnie:

• cholesterol całkowity: < 170 mg/dl,

• LDL ("zły cholesterol"): < 110 mg/dl,

• HDL ("dobry cholesterol"): > 45 mg/dl,

trójglicerydy: < 75 mg/dl (do 9. r.ż.) oraz < 90 mg/dl (10-19 lat).

Interpretacja zawsze powinna uwzględniać wiek, stan kliniczny i kontekst rodzinny dziecka, dlatego wyniki należy omówić z pediatrą.

Pierwszy krok to… spokój i weryfikacja. Badania laboratoryjne bywają obarczone błędem, dlatego warto powtórzyć testy i wykonać pełny profil lipidowy (cholesterol całkowity, LDL, HDL, trójglicerydy). Następnie prześledź wywiad rodzinny pod kątem wczesnych incydentów sercowo-naczyniowych (przed 50. rokiem życia) - taki trop może wskazywać na rodzinną hipercholesterolemię. Trzeci element to ocena ogólnego zdrowia dziecka: zaburzenia pracy tarczycy, choroby nerek czy wątroby oraz cukrzyca mogą podnosić poziom lipidów.

Zobacz też: 5 przyczyn wysokiego cholesterolu. Zobacz, na co musisz uważać

Jak podkreśla pediatra Wojciech Feleszko, świadome, uporządkowane działania przynoszą więcej korzyści niż panika: powtórzenie badania, sprawdzenie obciążeń rodzinnych i przegląd chorób współistniejących to fundament postępowania. W zależności od przyczyny lekarz może zalecić modyfikację stylu życia (dieta śródziemnomorska, regularny ruch, higiena snu), a w przypadku podejrzenia podłoża genetycznego - skierować do poradni lipidologicznej lub kardiologicznej. Wczesne rozpoznanie i konsekwencja potrafią skutecznie zredukować ryzyko powikłań w kolejnych dekadach życia.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Instagram/Wojciech Feleszko