Pierwsze objawy autyzmu u dzieci

Pierwsze niepokojące sygnały w zachowaniu dziecka zgłaszają rodzice, którzy zauważają, że maluch "odstaje” od rówieśników, przejawia "dziwne zachowania”. Symptomy autyzmu można zaobserwować już w okresie niemowlęcym.

Najczęściej rodzice deklarują, że w okolicach 2. roku życia dziecko przestaje mówić, unika kontaktów z ludźmi i nie chce bawić się z rówieśnikami, chociaż wcześniej rozwijało się całkiem normalnie. Regresja rozwoju malucha pojawia się w co trzecim przypadku zachorowania na autyzm.

Poziom intelektualny ma doniosłe znaczenie w przebiegu choroby i w dalszych rokowaniach. Zdarzają się przypadki, kiedy dzieci z autyzmem wykazują głęboki niedorozwój umysłowy, ale są też takie, które przejawiają zaburzenia tylko w niektórych sferach, w pozostałych rozwój plasuje się w normie, a w niektórych nawet ma poziom ponadprzeciętny.

Występują przypadki z tzw. zespołem sawanta, kiedy dziecko autystyczne prezentuje niewiarygodne zdolności w wąskiej dziedzinie, np. ma imponującą pamięć mechaniczną, niebywałe zdolności muzyczne albo biegle liczy niewyobrażalne ciągi liczb.

Zobacz też: Autystyczny 9-latek przepięknie śpiewa. Co za talent!

Obecnie nie ma leku, który umożliwiałby całkowite wyleczenie autyzmu, ale osoby chore, sprawne intelektualnie i mówiące są w stanie prowadzić samodzielne życie.

Autyzm może objawiać się w różny sposób u różnych osób. Dwoje dzieci z diagnozą autyzmu może prezentować zupełnie inny zestaw zachowań. Zaburzenia ze spektrum autyzmu pojawiają się zawsze w trzech sferach. Są to:

• zaburzenia relacji społecznych – brak zainteresowania innymi ludźmi, niezdolność inicjowania rozmowy czy włączania innych do zabawy, brak empatii, nieodpowiedni dystans interpersonalny, brak współpracy z rówieśnikami, nieodwzajemnianie uczuć, brak uśmiechu, unikanie kontaktu wzrokowego, lęk, nieadekwatne zachowania pozawerbalne, np. mimika twarzy, pozy, dziwne grymasy, unikanie dotyku, samouszkodzenia, autoagresja,

• zaburzenia komunikacji – niezdolność opanowania mowy lub całkowity brak mowy, ograniczone rozumienie poleceń, brak reakcji na własne imię, nieprawidłowe użycie składni i fonologii, stereotypie słowne, śpiewny głos, dziwaczne słownictwo, zmiany znaczenia słów, zaburzenia komunikacji pozasłownej, nierozumienie „tak” i „nie”, aluzji słownych, metafor, sugestii, dosłowna interpretacja komunikatów, nadwrażliwość na dźwięki,

• stereotypowe wzorce zachowań – wąski zakres zainteresowań, ograniczona aktywność, sztywność, opór wobec jakichkolwiek zmian w otoczeniu, preferowanie niezmienności i rutyny, trwanie w bezużytecznych czynnościach, rozstawienie zabawek zamiast zabawy nimi, fascynacja przedmiotami, a nie ludźmi, powtarzające się manieryzmy ruchowe, np. kiwanie się, kręcenie się wokół własnej osi, bawienie się godzinami sznurkiem, kółkiem od samochodu, chodzenie na palcach, tiki, upośledzona zręczność manualna i ruchowa, trzepotanie rękami podczas podniecenia, przebieranie palcami, skręcanie włosów, lizanie dłoni, spadek napięcia mięśniowego, uderzanie głową itp.

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:  

• Czy można to traktować jako pierwsze objawy autyzmu? - odpowiada mgr Hanna Markiewicz

• Pierwsze objawy autyzmu u 14-miesięcznego dziecka - odpowiada mgr Piotr Jan Antoniak

• Czy przedstawione objawy mogą wskazywać na autyzm? - odpowiada mgr Aurelia Grzmot-Bilska 

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

Zaburzenia autystyczne zawsze wpływają na kontakty społeczne, język i wzorce zachowań. Niestety, nawet niektórzy lekarze nie potrafią wyłapać pierwszych symptomów choroby, myląc autyzm z innymi zaburzeniami, jak np. upośledzeniem umysłowym. Spektrum autystycznemu często towarzyszą inne nieprawidłowości funkcjonowania organizmu, które mogą utrudniać rozpoznanie choroby. Należą do nich:

• zaburzenia trawienia – osoby chore na autyzm cierpią na biegunki lub/i długotrwałe zaparcia spowodowane uszkodzeniem śluzówki jelit i przerostem nieprawidłowej flory bakteryjnej. Zaleca się wówczas stosowanie diety pozbawionej glutenu i kazeiny,

• osłabienie odporności – osoby autystyczne są podatne na alergie i różnego rodzaju infekcje z powodu uszkodzenia systemu immunologicznego i nierównowagi limfocytów T,

• niedobór witamin i pierwiastków – osoby z autyzmem w wyniku problemów gastrycznych i skłonności do ograniczania jadłospisu do kilku potraw wykazują niedobory witamin C, B6, B12, A, E oraz pierwiastków – magnezu, selenu, cynku i chromu,

• zatrucia metalami ciężkimi – osoby z autyzmem mają osłabioną zdolność detoksykacji (odtrucia), dlatego mogą łatwo zatruć się metalami ciężkimi, szczególnie rtęcią, co skutkuje m.in. zaburzeniami pracy OUN, dysfunkcją enzymów i białek strukturalnych, drętwieniem ciała, nieprawidłowościami w funkcjonowaniu neuroprzekaźników.

• Autyzm
• Terapia autyzmu
• Autyzm u niemowląt
• Co może zwiększyć ryzyko autyzmu u dzieci?
• Nadmiar kwasu foliowego może powodować autyzm

Autyzm nadal pozostaje tajemniczą chorobą. Zazwyczaj każde dziecko ma inną historię choroby, dlatego należy indywidualnie podchodzić do każdego małego pacjenta, by zwiększyć efektywność leczenia i rehabilitacji.

Źródła

1. Bobkowicz-Lewartowska L., Autyzm dziecięcy. Zagadnienia diagnozy i terapii, „Impuls”, Kraków 2000, ISBN 83-88030-99-X.
2. Pisula E., Autyzm u dzieci. Diagnoza, klasyfikacja, etiologia, PWN, Warszawa 2000, ISBN 83-01-13063-6.