Mit o Heraklesie [streszczenie]

Herakles był synem Zeusa i królowej Alkmeny. W dzieciństwie został przystawiony do piersi Hery, która nieświadomie (śpiąc) nakarmiła nieswoje dziecko mlekiem (kilka jego kropel, które spadły na niebo, doprowadziły do powstania Mlecznej Drogi, a tam gdzie spadły na zimię, wyrosły kwiaty lilii).

Hera czuła nienawiść do Heraklesa (był owocem zdrady jej męża, Zeusa). Chciała zabić chłopca, zsyłając węże do kołyski, w której spał Herakles ze swoim bratem. Heros jednak, mimo że był niemowlęciem, zabił gady.

Herakles żył swobodnie, bez presji. Obdarzony był nieludzką siłą. Nosił na sobie skórę zwierzęcia. Jego kielich do wina musiało nosić dwoje ludzi. Od bogów z Olimpu dostał też szczególne dary. Appolo ofiarował mu strzały, Atena – pancerz, a Hermes – miecz.

Hera chciała jednak zemścić się na Heraklesie. Zesłała na niego obłęd. Heros w twarzach swojej rodziny widział największych wrogów. Doprowadziło to do wielkiej tragedii: to z jego rąk zginęła żona Heraklesa, Megara, oraz dzieci.

Kiedy Herakles uświadomił sobie, co zrobił, chciał popełnić samobójstwo. Powstrzymał go Tezeusz. Heros udał się do wyroczni delfickiej, by Apollin wyznaczył mu surową karę.

Herakles usłyszał od wyroczni, że ma udać się do Tyrynsu, dawnej siedziby rodu Amfitriona, gdzie ma wykonać zadania dla Eurysteusza. Władca Myken miał bardzo złą sławę: był słaby fizycznie i moralnie. Podejrzewano, że zadania Heraklesa będą trudne do wykonania, wręcz niewykonalne. Miało ich być dziesięć, ale dwa z zadań nie zostały zrealizowane (zabicie hydry lernejskiej i oczyszczenie stajni Augiasza), stąd dwanaście prac Heraklesa.

Prace Heraklesa po kolei

1. Zabicie lwa nemejskiego i zdobycie jego skóry
2. Zabicie hydry lernejskiej
3. Schwytanie łani kerynejskiej (w innych źródłach dzika erymantejskiego)
4. Schwytanie dzika erymantejskiego (w innych źródłach schywanie koni Diomedesa)
5. Oczyszczenie stajni Augiasza
6. Przepędzenie ptaków stymfalijskich
7. Schwytanie byka kreteńskiego
8. Pojmanie klaczy Diomedesa
9. Zdobycie pasa Hipolity
10. Uprowadzenie trzody Geriona
11. Przyniesienie jabłek z ogrodu Hesperyd
12. Sprowadzenie Cerbera z Hadesu

Herakles (w mitologii rzymskiej Herkules) jest w kulturze symbolem męstwa i odwagi. Choć popełnił zbrodnię, chciał ją odpokutować. 12 zadań Heraklesa byłoby niemożliwe do wykonania dla zwykłego człowieka. Każde z nich wymagało niebywałej siły. Nic zatem dziwnego, że to motyw często wykorzystywany w kulturze.

Nawiązania do niego znajdziemy, m.in. w:

• dramacie Eurypidesa pt. "Herakles",
• poemacie Wergiliusza pt. "Eneida",
• "Iliadzie" i "Odysei" Homera,
• wierszach Zbigniewa Herberta,
• zbiorze opowiadań "Dwanaście prac Herkules" A. Christie.

"Mitologia" Jana Parandowskiego również zawiera mit o Heraklesie.

Znajomość mitu o Heraklesie ujęta jest w podstawie programowej. Warto więc utrwalić z dzieckiem informacje na jego temat. Możecie przypomnieć sobie bajkę o Herkulesie, która co prawda niewiele ma wspólnego z mitem, jednak wykorzystuje motyw wojownika i obrońcy ludzkości.

Spróbujcie też wspólnie odpowiedzieć na pytania:

• kim był Herakles?
• ile było prac Heraklesa?
• jakie prace wykonał Herakles?

Przygotujcie też opowiadanie o Heraklesie: usiądźcie razem i niech każdy z was wypowiada jedno zdanie opisujące mit.