Klif - jak powstaje? Jakie są rodzaje klifów?

Klif powstaje w wyniku niszczenia wysokiego brzegu poprzez falowanie i ciągłe przemieszczanie luźnego materiału skalnego (proces abrazji). Fale ustawicznie podcinają brzeg, co powoduje tworzenie się w nim zagłębień, zwanych podciosem brzegowym lub niszą abrazyjną.

Wraz z pogłębianiem się niszy coraz wyższe partie brzegu obrywają się i powstają strome urwiska. U podstawy klifu rozwija się słabo pochylona w kierunku zbiornika wodnego powierzchnia, która nazywamy platformą abrazyjną.

Uwzględniając aktualność procesu abrazji, możemy wyróżnić:

• klify żywe, czynne, aktywne - położone w strefie oddziaływania fal i niszczony przez nie; tworzą niemal pionową, ostro zarysowaną krawędź z wyraźną niszą abrazyjną u podstawy; razem z pogłębianiem się niszy brzeg się obrywa i cofa;
• klify martwe - w przeciwieństwie do aktywnym, położone są poza strefą oddziaływania fal, przez co nie podlega już procesowi abrazji; zazwyczaj pokryty jest grubą warstwą osadów stokowych;
• klify odmłodzone - martwe, które wskutek obniżenia się wybrzeża, podniesienia poziomu wody lub niezwykle silnych sztormów ponownie są podcinane przez fale.

Z uwagi na ułożenie warstw skalnych możemy wyróżnić:

• klify ześlizgowe - tworzą się w warstwach nachylonych w stronę zbiornika wodnego; modeluje go nie tylko proces abrazji, ale także osuwanie i ześlizgiwanie się materiału skalnego;
• klify strukturalne - tworzą się w warstwach nachylonych w stronę lądu.

Wybrzeża klifowe występują między innymi w USA, Wielkiej Brytanii, RPA, Irlandii, a także w Polsce - w Jastrzębiej Górze, Orłowie czy Międzyzdrojach.

Największy klif na świecie, według Księgi rekordów Guinnessa, znajduje się na Hawajach, na północnym wybrzeżu wyspy Moloka'i, w okolicy Umilehi Point, a jego wysokość wynosi 1010 m n.p.m. Co ciekawe, na tej samej wyspie znajduje się również czwarty pod względem wysokości wodospad na świecie (Oloʻupena - 900 m n.p.m.).

Najpiękniejsze klify w Europie to m.in.:

• Etretat, Francja;
• Klify Moher, Irlandia
• Cinque Terre, Włochy;
• Białe Klify w Dover, Anglia;
• Klify Dingli, Malta;
• Latrabjarg, Islandia;
• Møns Klint, Dania;
• Preikestolen, Norwegia;
• Cabo Girao, Madera;
• Przylądek Świętego Wincentego, Portugalia.