Jak zachowanie rodziców wpływa na przyszłość dziecka?

Spokojne i mądre rozwiązywanie konfliktów, w których jest miejsce na wsparcie, pozytywne emocje i kompromis, korzystnie wpływa na rozwój umiejętności społecznych dzieci.

Tak uważa psycholog rozwojowy E. Mark Cummings z Uniwersytetu Notre Dame. Dzieci stają się pewniejsze siebie, mają większe poczucie własnej wartości, czują się emocjonalnie bezpieczne, co pomaga im w szkole oraz w budowaniu dobrej relacji z rodzicem. - Kiedy dzieci są świadkami kłótni, a następnie godzenia się, są szczęśliwsze niż przed sprzeczką rodziców - twierdzi E. Mark Cummings.

Kłótnie rodzinne mogą być też destrukcyjne. Cummings przytacza przykłady zachowań, które decydują o takim charakterze konfliktu. Są to m. in.: używanie obelg, popychanie, bicie, groźby opuszczenia.

Wiele badań pokazuje, że dzieci wychowane w domach, w których wielokrotnie zdarzały się takie konflikty mają więcej problemów ze zdrowiem fizycznym i psychicznym – częściej diagnozuje się u nich depresję, zaburzenia odporności i układu krążenia. Trudno jest im odnaleźć się w społeczeństwie, mają kłopoty z nawiązywaniem relacji, również tych damsko - męskich.

Jednak nie tylko otwarte konflikty szkodzą dzieciom. Również „ciche dni” wpływają niekorzystnie na ich rozwój. Cummings tłumaczy, że dzieci rozumieją, że dzieje się coś nie tak, ale nie wiedzą dlaczego, przez to jeszcze bardziej się stresują. Jest im trudno odnaleźć się w takiej sytuacji.

Jeśli wzajemne unikanie przydarza się w małżeństwie bardzo często, wówczas wzrasta u dzieci poziom złości, agresji, niepokoju, zmęczenia. Najmłodsi zaczynają się obwiniać o zaistniałą sytuację, ponadto obserwuje się u nich wahania nastroju.

Wyniki badań przeprowadzone przez pracowników Uniwersytetu w Illinois pokazują, że dzieci, które przeżyły rozwód swoich rodziców w wieku kilku lat, mają problem z nawiązaniem z nimi dobrych relacji w dorosłości. Jest to szczególnie zauważalne w przypadku relacji dziecko - ojciec.

Według badaczy z Uniwersytetu w Illinois samotni rodzice mają gorszą sytuację finansową niż pełne rodziny. Dlatego dzieci rodziców po rozwodzie mogą mieć więcej trudności, np. w dostępie do edukacji. Ponadto badania przeprowadzone przez pracowników Uniwersytetu w Oregonie pokazują, że osoby, które wychowywały się w biedniejszych rodzinach, mogą mieć problemy z pamięcią krótkotrwałą.

Istnieje korelacja między przemocą domową a zaburzeniami odżywiania u dzieci. Jeśli rodzice są agresywni, to bardzo prawdopodobne, że w przyszłości dzieci będą zmagać się z otyłością, anoreksją czy bulimią. Jedzenie może stać się formą ucieczki od traumatycznych doświadczeń z domu rodzinnego. Ponadto chroniczny stres, wynikający z trudnej sytuacji w domu, zwiększa poziom hormonów stresu, np. kortyzolu, które pobudzają organizm do magazynowania energii. Stąd prosta droga do nadwagi bądź otyłości.

Jeśli matka lub ojciec są uzależnieni od narkotyków lub alkoholu, to prawdopodobnie potomek będzie cechował się powagą i zwiększonym poczuciem odpowiedzialności. Stanie się opiekunem dla własnych rodziców. A kiedy dorośnie nie będzie wiedział, co tak naprawdę oznacza beztroska i dobra zabawa.

- Kiedy dzieci dorastają w domu, w którym okazuje się miłość na wiele sposobów – przez dotyk, miłe słowa i czyny, służenie sobie nawzajem – wtedy wybiorą sobie życiowego partnera, który będzie zachowywał się w taki sam sposób - mówi terapeutka Cera Day.
Psycholog Susan Orenstein dodaje, że okazywanie sobie uczuć sprawi, że dzieci będą czuły się bezpiecznie i pewnie w domu, co pozwoli im w pełni cieszyć się dzieciństwem.

Zazwyczaj rozwód jest początkiem wielu zmian w codziennym życiu. Rozstanie rodziców może skończyć się np. przeprowadzką. Warto wiedzieć, że częste zmiany miejsca zamieszkania źle odbijają się na dzieciach. Nowe środowisko, znajomi, rozłąka z najbliższymi – to wszystko rodzi stres. Badania przeprowadzone w Western Washington University pokazują, że dzieci z rozbitych rodzin, które wielokrotnie zmieniają miejsce zamieszkania, częściej uciekają ze szkoły lub angażują się w relacje, które kończą się niechcianą nastoletnią ciążą.