Odejście wód płodowych

Odejście wód płodowych często zwiastuje początek porodu. Choć fizjologiczna, czyli najbardziej naturalna sytuacja zachodzi wtedy, gdy pęcherz płodowy pęknie na samym początku drugiego okresu porodu. Jest to moment rodzenia się główki dziecka. Bywa również tak, że wody płodowe sączą się już dużo wcześniej, co jest bezpośrednim zagrożeniem infekcją wewnątrzmaciczną i porodem przedwczesnym.

Rola płynu owodniowego

Płyn owodniowy to środowisko dla rozwijającego się maluszka. Do około 15. tygodnia ciąży źródłem wód płodowych jest owodnia (jedna z błon płodowych), osocze matki oraz płyny z krążenia matczyno- płodowego. Później głównym źródłem płynu owodniowego jest mocz filtrowany przez nerki płodu.

Funkcje płynu owodniowego to między innymi:

• Ochronna i amortyzująca (chroni przed uderzeniami).
• Umożliwienie ruchów płodu (wspomaga rozwój mięśni), ssania i połykania.
• Utrzymywanie stałej temperatury w macicy (ok. 37,5 0C).
• Wspomaganie rozwoju płuc.
• Działanie bakteriobójcze i bakteriostatyczne.
• Wyciszenie dźwięków z zewnątrz.

Podczas badania USG lekarz ocenia ilość płynu owodniowego, czyli tzw. indeks AFI. Jest to pomiar wielkości kieszonek z płynem owodniowym w czterech kwadrantach macicy. Ocena ilości wód płodowych jest niezwykle istotna, gdyż pomaga wykluczyć małowodzie lub wielowodzie, a w przypadku przedwcześnie odpływającego płynu owodniowego może być jednym z wyznaczników dalszego postępowania.

Postępowanie w przypadku odejścia wód płodowych

Odejście wód płodowych zawsze powoduje niepokój zarówno kobiety, jak również jej partnera. Jest to sygnał, że trzeba jak najszybciej jechać do szpitala. Jeśli pęknięcie błon płodowych nastąpiło w okolicy terminu porodu (po 37. tygodniu ciąży), jest to sytuacja normalna, świadcząca o tym, że poród się rozpoczyna. Wtedy kobieta rodząca w ciągu maksymalnie dwóch godzin powinna zgłosić się do szpitala, pamiętając o godzinie, w której odeszły wody płodowe. Należy również bacznie przyjrzeć się kolorowi wód płodowych. Naturalnie są one przejrzyste, barwy słomkowej. Kolor zielony świadczy o niedotlenieniu maluszka, który wydalił swoją pierwszą smółkę. Pęknięty pęcherz płodowy stanowi wrota dla bakterii i nie jest już ochroną dla dziecka.

Przedwczesne pęknięcie błon płodowych to sytuacja, w której wody płodowe odpłynęły przed 37. tygodniem ciąży, gdy płód jest niedonoszony. Stanowi to zagrożenie między innymi infekcją wewnątrzmaciczną oraz porodem przedwczesnym. W takim przypadku kobieta ciężarna powinna natychmiast zgłosić się do szpitala. Czasem jest tak, że wody płodowe nieznacznie sączą się, a kobieta nie jest do końca pewna, czy rzeczywiście to płyn owodniowy. W aptekach można zakupić specjalne testy, które potwierdzą lub wykluczą sączenie się płynu owodniowego.

Odejście wód płodowych jest zazwyczaj zaskoczeniem dla przyszłych rodziców. Pamiętając o ochronie, jaką tworzy płyn owodniowy dla maluszka, nie należy zwlekać z przyjazdem do szpitala. Pęknięty pęcherz płodowy to otwarte drzwi dla bakterii, a zmniejszona ilość płynu również stanowi zagrożenie dla dziecka.

Monika Łapczyńska