Obumarcie płodu

Wewnątrzmaciczne obumarcie płodu to dramatyczna sytuacja dla każdej rodziny, a przede wszystkim dla kobiety oczekującej dziecka. Obumarcie płodu to zgon dziecka w macicy matki, który nastąpił przed jego urodzeniem, wydobyciem bądź wydaleniem. Często w ciągu dwóch tygodni od obumarcia płodu dochodzi do jego poronienia. O poronieniu mówimy wtedy, gdy ciąża kończy się urodzeniem płodu przed 22. tygodniem ciąży. Kobieta w ciąży, która dowiaduje się o tym, że jej dziecko nie żyje, przeżywając rozpacz, zadaje sobie pytanie - dlaczego tak się stało?

Przyczyny wewnątrzmacicznego obumarcia płodu

Przyczyn wewnątrzmacicznego obumarcia płodu jest wiele. Między innymi są to:

• ciężkie wady wrodzone płodu, defekty genetyczne (są to najczęściej występujące przyczyny wewnątrzmacicznego obumarcia płodu),
• infekcje wirusowe i bakteryjne matki,
• nierozpoznana lub niewyrównana cukrzyca u matki,
• nadciśnienie tętnicze kobiety w ciąży,
• choroba hemolityczna spowodowana konfliktem serologicznym,
• używki przyjmowane przez ciężarną,
• nieprawidłowa budowa, lokalizacja bądź działanie łożyska,
• niedotlenienie płodu, przez okręcenie szyi dziecka pępowiną,
• przyczyny nieznane.

Często jest tak, że kobieta po stracie swego dziecka obwinia się o tę sytuację. Powoduje to jeszcze większą gorycz i rozpacz. Jednak przyczyna może być zdiagnozowana tylko po sekcji zwłok i badaniu histopatologicznym lub genetycznym płodu.

Objawy obumarcia płodu

Obumarcie płodu pewnie i jednoznacznie stwierdza się podczas badania ultrasonograficznego. Lekarz stwierdza wówczas brak czynności serca płodu, czyli FHR (-), brak ruchów płodu, zahamowanie wzrostu płodu. Objawy, które mogą być dla kobiety w ciąży niepokojące, to:

• we wczesnej ciąży ustanie dolegliwości, takich jak bolesność sutków, nudności i in.,
• brak ruchów płodu po 21. tygodniu ciąży lub nagła zmiana charakteru ruchów i ich ustanie,
• brak przyrostu masy ciała i obwodu brzucha.

Objawem sugerującym wewnątrzmaciczny zgon płodu jest również spadek βHCG w pierwszym trymestrze ciąży, niewysłuchanie tętna płodu za pomocą detektora lub kardiotokografu po 20. tygodniu ciąży.

Postępowanie w przypadku obumarcia płodu

Wydalenie martwego płodu bardzo często następuje samoistnie w ciągu dwóch tygodniu od obumarcia płodu. Do 22. tygodnia ciąży nazywa się to poronieniem, między 22. a 37. tygodniem ciąży - porodem przedwczesnym. W przypadku poronienia zatrzymanego w pierwszym trymestrze ciąży często podaje się prostaglandyny w formie tabletek dopochwowych. Nierzadko postępowaniem z wyboru jest wyłyżeczkowanie jamy macicy. W przypadku większej ciąży stosuje się oksytocynę w kroplówce w celu wywołania porodu. Poród siłami natury jest często traumatyczną sytuacją dla kobiety, gdyż oprócz bólu i skurczów musi urodzić swoje martwe dziecko.

Obumarcie płodu jest niezwykle dramatycznym przeżyciem dla rodziców oczekujących swojego dziecka. Niezwykle ważne staje się wsparcie rodziny i empatia okazana kobiecie. Istotnym czynnikiem jest również poznanie przyczyn śmierci dziecka, gdyż kobiety bardzo często obwiniają siebie za zaistniałą sytuację.

Monika Łapczyńska