Dźwięki wydawane przez noworodka i cechy wyglądu
Wszelkiego rodzaju chrząknięcia, stęknięcia, pojękiwania, piski i płacz, kichanie, czkawka – to coś, z czym możecie spotkać się tuż po narodzinach dziecka i zwykle nie są oznaką infekcji, alergii, problemów z trawieniem ani oznaka ciężkiej choroby.
Dzieci tuż po urodzeniu mają skłonność do nieregularnego oddychania. Często zdarza się, że między jednym oddechem a drugim następuje 5-10 sekundowa przerwa, Stan ten to nic innego jak napady bezdechu. Jeśli trwają od 10-15 sekund natychmiast wezwij lekarza.
Dziesięć cech noworodka, które niepokoją rodziców, choć z reguły nie oznaczają nic niebezpiecznego dla dziecka, to:
Cechy noworodka, które nie powinny nas niepokoić
- Zez – zaczyna niepokoić dopiero po 2 -3 miesiącach, kiedy to oczy niemowlęcia powinny przez większość czasu utrzymywać się w jednej linii;
- Wydłużona lub spiczasta główka – zniekształca się zwykle przechodząc przez kanał rodny. Deformacje te zwykle ustępują w ciągu kilku dni. Z powodu niezrośnięcia kości czaszki możesz wyczuć dwa miękkie miejsca na szczycie główki. Są to ciemiączka: przednie większe o największym rozmiarze od 2, 5 do 7, 5cm oraz ciemiączko tylne, mniejsze położone w na poziomie potylicy. Nie wpadaj w panikę, jeśli podczas krzyku czy płaczu ciemiączka zaczną się wybrzuszać lub tętnić. To zjawisko zupełnie normalne.
- Zakrzywione nóżki i stopy – są wynikiem pozycji, jaką dziecko było zmuszone przyjąć w brzuszku mamy.
- Sinawe zabarwienie dłoni i stóp – są wyrazem niestabilności powierzchniowego krążenia krwi.
- Wydzielina lub krwawienie z pochwy – tzw. miesiączka noworodków, która mija po kilku dniach i jest zjawiskiem prawidłowym – to objaw wpływu hormonów matki na organizm płodu i noworodka.
- Częste kichanie – odruch czyszczący przewody nosowe.
- Częsta czkawka – wynik niedojrzałości przewodu pokarmowego.
- Łuszcząca się skóra – normalne zjawisko złuszczania się zewnętrznej warstwy skóry.
- Wygląd skóry oraz wysypki skórne - skóra noworodka może być nakrapiana ciemniejszymi i bledszymi punkcikami, co jest wyrazem niestabilności powierzchniowego krążenia krwi, w chwili płaczu skóra może nabrać ciemnoczerwonego lub sino purpurowego zabarwienia, czerwone plamki, zadrapania, siniaki, wybroczyny to nic innego jak ślady urazu porodowego, czyli przeciskania się przez kanał rodny. Twarz, ramiona i plecy noworodka, bywają pokryte nie raz delikatnymi włoskami zwanymi lanugo, czyli meszkiem płodowym, który zanika w pierwszych tygodniach życia.
- Krwiaki, znamiona, naczyniaki.
- Krwiak, czyli guz jest wynikiem wynaczynienia krwi pod błoną okrywającą jedną z kości czaszki pod wpływem ucisku główki na któryś z elementów kostnych miednicy matki;
- Plamki łososiowe – występują wykle na karku, w okolicach skrzydełek nosa, na powiekach, łukach brwiowych – dawniej nazywano je anielskim pocałunkiem, śladem po bocianim dziobie – zanikają do końca pierwszego roku życia;
- Plamy truskawkowe – inaczej naczyniaki włośniczkowe są bardziej wypukłe, tworzą się z rozszerzonych, powierzchniowych naczyń skórnych. Naczyniaki są blade po urodzeniu, ciemnieją w pierwszych miesiącach życia i zwykle ustępują w ciągu kilku lat;
- Plamy „winne” – to duże płaskie, czerwono purpurowe przebarwienia, które zwykle samoistnie nie ustępują.
- Plamy typu „kawa z mlekiem” – to jasnobrązowe przebarwienia, które mogą ciemnieć i pojawiać się u nieco starszych dzieci. Zwykle nie wskazują na kłopoty zdrowotne, lecz jeśli jest ich więcej niż 6 sztuk i mają powyżej 1cm średnicy, mogą wskazywać na chorobę
- Plamy „atramentowe” – występują głównie na plecach i pośladkach, rzadko występują u rasy białej, mają granatowe lub niebieskozielone zabarwienie – zanikają w ciągu pierwszych lat życia
- Znamiona barwnikowe – to nic innego jak pieprzyki, myszki i wymagają konsultacji dermatologicznej w sytuacji, gdy krwawią, zmieniają barwę, wielkość i strukturę.
Wysypki skórne
- Prosaki – drobne, płaskie, żółte lub białawe plamki na nosie i policzkach, zanikają w pierwszych tygodniach życia a są wynikiem nagromadzenia się wydzieliny gruczołów skórnych.
- Potówki – małe grudki, czerwone zwykle z białawą lub żółtą główką, zwane trądzikiem noworodkowym.
- Rumień toksyczny – czerwone, plamiste wykwinty z białym lub żółtym przebarwieniem w części centralnej, nasilają się w pierwszym i drugim dniu życia, po czym w ciągu tygodnia zanikają .
- Żółtaczka – żółtawe zabarwienie skóry i białek oczu, występuje u około 60% noworodków, pojawia się zwykle w drugiej i trzeciej dobie życia i ustępuje po 1-2 tygodniach.
- Drżenie podczas krzyku - niedojrzałość układu nerwowego.
- Obrzęk narządów płciowych i sutków– jest to uzależnione od działania hormonów matki w okresie życia płodowego i od urazu porodowego, a jednocześnie należy do prawidłowych oznak tego etapu wzrostu i rozwoju, za zjawisko obrzęku sutków u dzieci odpowiadają estrogeny krążące we krwi matki, które częściowo przedostają się przez łożysko do organizmu dziecka – cofa się zwykle w ciągu pierwszych tygodni życia.
- Pełny i zaokrąglony brzuch – ma to związek ze słabo rozwiniętą warstwą mięśni, tworzącą z obu stron ścianę jamy brzusznej.
- Perły Epsteina - składają się z drobnych skupisk komórek. Znaleźć je można głównie w linii pośrodkowej podniebienia. Zarówno one jak i maleńkie torbieliki wypełnione płynem zanikają w ciągu kilku pierwszych tygodni życia.
- Zniekształcone uszy – wskutek pozycji, jaką dziecko zajmowało w macicy chrząstki mogą ulec deformacji, która ustępuje zwykle w ciągu pierwszych tygodni życia.
Odruchy noworodka
- Odruch ssania – noworodek ssie każdy przedmiot włożony mu do ust.
- Odruch szukania - w wyniku dotknięcia policzka lub kącika ust dziecka następuje odwrócenie głowy w stronę zadziałania bodźca.
- Odruch chwytny – noworodek zaciska palce, gdy dotkniesz wnętrza jego dłoni.
- Odruch Moro – dziecko pod wpływem silnego bodźca zewnętrznego typu hałas, jaskrawe światło, silny zapach czy nagły ruch, rozkłada ramiona na boki a następnie szybko przywodzi je z powrotem do klatki piersiowej w linii pośrodkowej – zwykle ustępuje po czwartym miesiącu życia.
- Odruch chodu automatycznego, inaczej odruch stąpania, – gdy chwycimy dziecko pod pachy, tak, aby jego stópki dotykały podłoża zacznie on przebierać nóżkami w sposób imitujący chodzenie. Odruch ten zanika około drugiego miesiąca życia.
- Odruch Babińskiego, – gdy delikatnie dotykamy stópki noworodka, to paluszki u stópki wyprostowują się w stronę grzbietową.
- Odruch Galanta - inaczej wygięcie grzbietu - uzyskuje się przez drażnienie okolicy przykręgosłupowej pleców.
- Odruch pełzania - jeśli położysz dziecko na brzuszku i dotkniesz jego stópki tak, by poczuło, że ma oparcie, wyprostuje ją, a drugą nóżkę zegnie. Gdy to samo zrobisz z drugą stópką, dziecko ponownie odepchnie się od twojej dłoni. Odruch zanika do końca trzeciego miesiąca.
- Odruch szermierza – gdy na dziecko zadziała bodziec i obróci główkę w prawą stronę, natychmiast prostuje prawą rączkę i prawą nóżkę. Odruch zanika do końca trzeciego miesiąca życia.
Pamiętajmy Drodzy rodzice, że idealnie wyglądający noworodek to fikcja. Często taka fikcję możemy zobaczyć na ekranach telewizorów, gdzie Pani „rodzi” dziecko w ciągu kilku minut, a za chwilę przynoszą jej pięknie wyglądające kilkumiesięczne dziecko.
Oczekując na narodziny naszego potomka, warto oswoić się z myślą, że trudy porodu odczuwa nie tylko mama, ale również maluszek, który dzielnie cisnął się na świat.
Więcej na ten temat przeczytasz w artykule: Przeziębienie u najmłodszych. Objawy i sposoby leczenia.