Wzory na stężenie procentowe: wagowe i objętościowe

Stężenie procentowe mieszaniny lub roztworu to wyrażony w procentach udział substancji chemicznej w mieszaninie, lub roztworze. Innymi słowy, to stosunek tej substancji do całości roztworu (wraz z tą właśnie substancją). Istnieje stężenie procentowe objętościowe lub wagowe (objętościowe).

Stężenie procentowe to stosunek danej substancji do całości roztworu.Stężenie procentowe to stosunek danej substancji do całości roztworu.
Źródło zdjęć: © GettyImages
Ewa Rosiecka

Stężenie procentowe - podstawowe informacje

Określenia "rozwtór rozcieńczony", "roztwór stężony" czy "roztwór nasycony" informują nas, czy danej substancji rozpuszczonej w roztworze jest mało, czy też dużo.

Zdarzają się sytuacje, kiedy potrzebujemy dokładnego podania jej zawartości. W takiej sytuacji możemy posłużyć się wzorem na stężenie procentowe. Istnieje kilka sposobów na przedstawienie składu roztworu, czyli jego stężenia właśnie. Możemy wyróżnić dwa rodzaje stężenia procentowego: wagowe oraz objętościowe.

Stężenie procentowe wagowe (masowe) określa, ile części wagowych (masowych) rozpuszczonej substancji znajduje się w 100 częściach wagowych (masowych) roztworu. Przykładowo: oznaczenie 5% oznacza, że w 100 gramach roztworu znajduje się 5 gramów substancji rozpuszczonej i 95 gramów rozpuszczalnika.

Stężenie procentowe objętościowe pokazuje, ile centymetrów sześciennych substancji rozpuszczonej znajduje się w 100 centymetrach sześciennych roztworu. Dla przykładu: roztwór 10% oznacza, że w 100 centymetrach sześciennych roztworu znajduje się 10 centymetrów sześciennych roztworu i 90 centymetrów sześciennych rozpuszczalnika. Dla tego rodzaju stężenia procentowego często używa się oznaczenia "v/v" (volume/volume).

Jaki jest wzór na stężenie procentowe?

Aby obliczyć stężenie procentowe wagowe (masowe), przyjmujemy oznaczenie M, z indeksem "s" jako masę substancji rozpuszczonej (w gramach) i M z indeksem "r" jako masę całego roztworu (masa substancji dodana do masy rozpuszalnika w gramach). Stężenie procentowe wagowe (masowe) z indeksem "p" będziemy obliczać według wzoru:

Cp = Ms/Mr x 100%

Aby obliczyć stężenie procentowe objętościowe, przyjmujemy oznaczenie V, z indeksem "s" za objętość substancji (w centymetrach sześciennych) oraz V z indeksem "r" za objętość całego roztworu (także w centymetrach sześciennych). Stężenie procentowe objętościowe C, z indeksem "p" będziemy obliczać według wzoru:

Cp = Vs/Vr x 100%

Wybrane dla Ciebie
Rekordowy maraton maturalny. To skutek reform
Rekordowy maraton maturalny. To skutek reform
Uznane za najpiękniejsze. To imię nosi ponad 360 tysięcy Polek
Uznane za najpiękniejsze. To imię nosi ponad 360 tysięcy Polek
Trutka na szczury w jedzeniu dla niemowląt. W Austrii zatrzymano podejrzanego
Trutka na szczury w jedzeniu dla niemowląt. W Austrii zatrzymano podejrzanego
Flying Tiger wycofuje zabawki. Powód? Ryzyko zadławienia
Flying Tiger wycofuje zabawki. Powód? Ryzyko zadławienia
Dwuletnia Leni ma demencję. "Zespół Sanfilippo jest niewyobrażalnie okrutny"
Dwuletnia Leni ma demencję. "Zespół Sanfilippo jest niewyobrażalnie okrutny"
To imię królów, papieży i wielkich twórców. W Polsce wciąż nie wychodzi z mody
To imię królów, papieży i wielkich twórców. W Polsce wciąż nie wychodzi z mody
Tak naprawdę nazywała się Violetta Villas. W 2025 r. nikt tak nie nazwał córki
Tak naprawdę nazywała się Violetta Villas. W 2025 r. nikt tak nie nazwał córki
Chroni także chłopców. Ryzyko nowotworów spada o połowę
Chroni także chłopców. Ryzyko nowotworów spada o połowę
Objawy zmyliły lekarzy. To był nowotwór wątroby
Objawy zmyliły lekarzy. To był nowotwór wątroby
Ten prezent komunijny może być niebezpieczny. Policja apeluje o rozwagę
Ten prezent komunijny może być niebezpieczny. Policja apeluje o rozwagę
Przyznało się 60 proc. badanych. Zadziwiające wnioski z raportu dot. komunii
Przyznało się 60 proc. badanych. Zadziwiające wnioski z raportu dot. komunii
Najlepsza gra dla dziecka? Ekspert: Jest jeden haczyk
Najlepsza gra dla dziecka? Ekspert: Jest jeden haczyk