To najlepsza bajka dla dzieci. Naukowcy nie mają wątpliwości

"Bluey" to animowany serial telewizyjny produkcji australijskiej, który zadebiutował w 2018 roku. Bohaterką jest sześcioletnia suczka rasy Australian Cattle Dog, mieszkająca w Brisbane, która wraz z młodszą siostrą Bingo, mamą Chilli i tatą Banditem przeżywa codzienne przygody.

Twórcy animacji pokazują zwykłe życie rodzinne: zabawę, konflikty, emocje i wyzwania, które doskonale znają zarówno dzieci, jak i rodzice.

Serial szybko stał się międzynarodowym fenomenem, tylko na Disney+ w 2022 roku obejrzano ponad 20 miliardów minut.

Naukowcy postanowili wziąć pod lupę tę popularną animację. Wyniki badań przedstawiono w artykule "Oh, Biscuits! Exploring resilience in the children’s television programme Bluey" opublikowanym w czasopiśmie "Educational and Developmental Psychologist".

Zobacz także: Choroba, która odbiera dziecku wszystkie umiejętności. "Stał się dzieckiem niemówiącym, pieluchowanym"

Australijscy badacze przeanalizowali wszystkie 150 odcinków serialu z trzech sezonów. W sumie daje to 18 godzin materiału, w którym przyjrzeli się fabule, postaciom i motywom. Szukali momentów, w których bohaterowie stają wobec wyzwania i reagują w sposób odzwierciedlający ich odporność psychiczną.

Przy czym nie oznacza ona "zaciskania zębów". To zdolność radzenia sobie z trudnościami, adaptacji do niepowodzeń i powrotu do równowagi. Jak podkreślają naukowcy, jest to kluczowy element zdrowego rozwoju dziecka.

Do analizy zastosowano Ramę Odporności Grotberg, dzielącą odporność na trzy filary:

• "Mam" (I have) – wsparcie rodziny, przyjaciół i społeczności,

• "Umiem" (I can) – praktyczne umiejętności radzenia sobie, jak rozwiązywanie problemów czy proszenie o pomoc,

• "Jestem" (I am) – wewnętrzne siły, m.in. pewność siebie, optymizm i poczucie własnej wartości.

Wyniki były zaskakująco jednoznaczne. Prawie połowa odcinków (48,7 proc.) zawierała jasny przekaz dotyczący odporności. Najczęściej rolę przewodników pełnili rodzice – aż w 64,4 proc. scen. Najsilniej reprezentowanym atrybutem było "Mam", czyli wsparcie dorosłych i bliskich.

Dlaczego to kryterium jest tak ważne? Brak odporności w dzieciństwie może zwiększać ryzyko lęku, depresji czy nieadaptacyjnych strategii radzenia sobie w dorosłości. Dlatego tak ważne są wczesne interwencje i wzmacnianie tej kompetencji już od najmłodszych lat.

Zobacz także: Nowa konsultant krajowa w dziedzinie kardiologii dziecięcej. Została powołana przez ministrę zdrowia

Naukowcy zwracają uwagę, że przekazy o odporności nie pojawiają się w sztucznych, "wielkich" historiach, lecz w codziennych sytuacjach.

Na przykład, w odcinku "The Show" Bingo upuszcza tacę ze śniadaniem i wybucha płaczem. Mama pokazuje jej, jak poradzić sobie z emocjami na własnym przykładzie: "Trochę popłaczę, podnoszę się, strzepuję kurz i idę dalej". Później dziewczynka powtarza te same słowa, gdy znów coś idzie nie po jej myśli.

W "Keepy Uppy" pęka ostatni balon. Dzieci, zamiast się złościć mówią: "No, to było fajne". To przykład regulacji emocji i przewartościowania sytuacji, bardzo istotny w kategorii "Umiem".

Z kolei w "Seesaw" mała Pom Pom pokazuje determinację i wiarę w siebie, mówiąc: "Pomeraniany są małe, ale zahartowane". To ilustracja siły wewnętrznej, czyli filaru "Jestem".

Badanie dowodzi, że "Bluey" to coś więcej niż rozrywka. To narzędzie wspierające rozwój emocjonalny dzieci. Dorośli modelują w nim postawy radzenia sobie, a dzieci uczą się empatii, komunikacji i wytrwałości.

Co ważne, serial zachęca do wspólnego oglądania. Rozmowa po seansie – np. "Jak myślisz, co czuła Bluey?", "Czy ty też tak kiedyś miałeś?" – pozwala dzieciom lepiej zrozumieć emocje i budować własne strategie radzenia sobie z wieloma przeciwnościami.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Educational and Developmental Psychologist
2. Science Alert