Sztuka sakralna - czym się charakteryzuje, przykłady sztuki sakralnej w Polsce

Sztuka sakralna to twórczość, która wiąże się z wiarą, życiem religijnym i wierzeniami. Nie ma jednej definicji terminu "sztuka sakralna". Szeroko rozumiana odnosi się do sztuki związanej ze sferą sacrum (rzecz święta), w opozycji od profanum (sprawy świeckie).

Powstała przed sztuką świecką, a jej historia sięga najdawniejszych form realizacji przedmiotów magicznych, tańca, śpiewu, muzyki, którą tworzono, aby zjednać sobie siły nadprzyrodzone.

W węższym rozumieniu sztuka sakralna dotyczy budowania świątyń, dekorowania ich, przedstawiania boskich istot w malarstwie, rzeźbie i w poezji.

Najczęściej jednak określenie "sztuka sakralna" jest używane w odniesieniu do sztuki chrześcijańskiej i dotyczy kościelnej architektury, malarstwa, rzeźby, muzyki i pieśni liturgicznych. Najważniejszym źródłem tematów jest Pismo Święte, apokryfy i żywoty świętych.

Pierwsze dzieła o tematyce religijnej pochodzą jeszcze z czasów prehistorycznych. Zwykle były to malowidła na ścianach jaskiń, najczęściej we Francji i w Afryce. Do naszych czasów oprócz malowideł zachowały się również formy rzeźbiarskie z Grecji i Francji.

Największa liczba dzieł religijnych zachowała się z II i III wieku p.n.e., głównie w Egipcie, Rzymie i Grecji. W Egipcie rozwinął się kult bogów, którzy przedstawiani byli na wiele różnych sposobów zarówno w formie rzeźb, jak i malowideł. W Grecji powstał kanon, który jest do dziś stosowany, a kultura rzymska to rozwinięcie greckiej.

Dzieje te miały znaczący wpływ na rozwój sztuki sakralnej w chrześcijaństwie, w której rozwinął się m.in. styl romański i gotycki. Wczesna sztuka sakralna miała wiele podobieństw ze sztuką rzymską, ponieważ cechy rzemieślnicze były związane z twórcami świeckimi, jednak wraz ze wzrostem liczby wierzących sztuka ta zaczęła się rozwijać pod kątem własnej religii.

Oto kilka przykładów sztuki sakralnej w Polsce:

• Kościół Matki Bożej Królowej Polski w Krakowie;
• Kościół Ducha Świętego we Wrocławiu;
• Sanktuarium Matki Bożej Jasna Góra;
• Kościół Mariacki w Krakowie;
• Kaplica Czaszek w Kudowie-Zdroju;
• Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej Królowej Polski w Licheniu.

Jakie funkcje pełni sztuka sakralna?

• funkcja etyczna;
• funkcja komunikatywna;
• funkcja ludyczna;
• funkcja kompensacyjna;
• funkcja integracyjna.