Szkodliwe tworzywo. Naukowcy obwiniają je o choroby przewlekłe u dzieci

Plastik od dziesięcioleci ułatwia życie codzienne, ale coraz więcej badań pokazuje, że jego obecność ma także ciemną stronę. Szczególnie wrażliwą grupą okazują się dzieci, których organizm rozwija się i łatwo ulega wpływowi szkodliwych substancji. Eksperci ostrzegają rodziców, że to właśnie najmłodsi mogą ponosić największe konsekwencje rosnącego zanieczyszczenia środowiska plastikiem.

Plastik obecny w opakowania na żywność może wpływać negatywnie na zdrowie dzieci.Plastik obecny w opakowania na żywność może wpływać negatywnie na zdrowie dzieci.
Źródło zdjęć: © LinkedIn Leonardo Trasande / Adobe Stock
Magdalena Pietras

Wszechobecny plastik

Plastik towarzyszy nam na każdym kroku, od opakowań żywności, przez kosmetyki, aż po paragony. Eksperci podkreślają, że największe niebezpieczeństwo związane z użytkowaniem tego tworzywa wiąże się z podgrzewaniem czy chemiczną obróbką plastiku, ponieważ wtedy uwalniają się mikro- i nanocząsteczki, które trafiają do organizmu człowieka. Naukowcy badają, jak bliski kontakt z substancją może wpływać na nasze zdrowie.

Najnowsze badanie opublikowane w prestiżowym piśmie "The Lancet Child & Adolescent Health" pokazuje, że plastik istotnie wpływa na rozwój chorób przewlekłych, szczególnie wśród dzieci.

- Nasze ustalenia wskazują na rolę plastiku w początkach wielu chorób przewlekłych, które dają o sobie znać w okresie dorastania i dorosłości - wyjaśnia dr Leonardo Trasande, pediatra i główny autor najnowszego badania. - Jeśli chcemy, aby dzieci były zdrowe i żyły dłużej, musimy poważnie ograniczyć stosowanie tych materiałów - dodaje ekspert.

Wpływ plastiku na zdrowie

Eksperci z NYU Langone Health dokonali analizy setek najnowszych badań, obejmujących tysiące ciężarnych kobiet, płodów i dzieci. Wyniki zostały opublikowane 21 września w we wspomnianym czasopiśmie.

Autorzy skupili się na trzech grupach substancji chemicznych powszechnie dodawanych do plastiku:

  • ftalanach (odpowiedzialnych za elastyczność),

  • bisfenolach (nadających sztywność),

  • PFAS (związkach zapewniających odporność na wysoką temperaturę i działanie wody).

Wyniki przeprowadzonych analiz wskazują, że kontakt z plastikowymi toksynami od wczesnego dzieciństwa może prowadzić do wielu długofalowych problemów zdrowotnych, takich jak:

Co więcej, substancje te zaburzają funkcjonowanie hormonów i wywołują przewlekłe stany zapalne w tkankach organizmu. Coraz więcej dowodów wskazuje również, że wpływają na rozwój mózgu, łączone są z obniżeniem IQ, a także zwiększonym ryzykiem wystąpienia autyzmu i ADHD.

Co można zrobić?

Autorzy badania zalecają ograniczenie kontaktu z plastikiem. Podkreślają, że każdy może wprowadzić małe zmiany w życiu codziennym.

- Istnieją bezpieczne i proste sposoby, dzięki którym rodzice mogą zmniejszyć kontakt dzieci z plastikiem bez nadmiernych kosztów - mówi dr Trasande.

Można na przykład zastąpić plastikowe pojemniki szklanymi lub stalowymi. Warto też unikać poddawania plastikowych produktów wysokim temperaturom, np. przez podgrzewanie czy zmywanie w gorącej wodzie w zmywarce.

Trasande dodaje, że lekarze powinni dawać rodzicom jasne wskazówki dotyczące wyboru bezpieczniejszych produktów, a także angażować szkoły i społeczności lokalne w edukację najmłodszych.

Potrzebne zmiany systemowe

Naukowcy apelują również o wprowadzenie globalnych regulacji ograniczających nadmierne użycie plastiku, szczególnie w społecznościach o niskich dochodach, gdzie skutki zdrowotne są najpoważniejsze.

Jak zauważa dr Trasande, koszty zdrowotne wynikające z kontaktu z plastikiem są olbrzymie, tylko w Stanach Zjednoczonych szacuje się je na około 250 miliardów dolarów rocznie.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

  1. Science Daily
  2. The Lancet Child & Adolescent Health
Wybrane dla Ciebie