Szczepienie na tężec

Podstawowy program szczepień przeciwko tężcowi, który skutkuje wytworzeniem odporności przed zachorowaniem, składa się z czterech dawek. Szczepionkę przeciwko tężcowi podaje się w formie tzw. szczepionki Di-Te-Per – szczepienie skojarzone, łącznie ze szczepieniem na błonicę i krztusiec. Szczepionkę DTP podaje się: w drugim miesiącu życia dziecka, na przełomie trzeciego i czwartego miesiąca życia (dokładnie po sześciu tygodniach od pierwszej dawki), w piątym miesiącu życia i w szesnastym-osiemnastym miesiącu życia. Przypominające dawki szczepionki należy podać dziecku w szóstym roku życia, czternastym roku życia i w wieku dziewiętnastu lat.

Osoby dorosłe, które chcą się uchronić przed zachorowaniem na tężec, powinny powtarzać przyjmowanie dawek szczepionki przeciwtężcowej w odpowiednich odstępach czasu w ciągu całego życia – nie rzadziej niż co 10 lat. U osób nieszczepionych na tężec lub u tych, u których nie został zakończony podstawowy program szczepienia albo minęło więcej niż 10 lat od ukończenia programu podstawowego stosuje się antytoksynę tężcową i szczepienie przeciwtężcowe w schemacie 0-1-6 miesięcy. Kobiety ciężarne – nieszczepione albo z niepełnym programem szczepienia – powinny zostać zaszczepione w drugim lub w trzecim trymestrze ciąży.

Szczepionkę na tężec otrzymuje się z oczyszczonego i skoncentrowanego toksoidu tężcowego. Podanie szczepionki wywołuje odpowiedź układu immunologicznego do wytwarzania swoistych przeciwciał i mechanizmów pamięci odpornościowej. Po szczepieniu podstawowym uodpornienie na tężec uzyskuje się po upływie dwóch-czterech tygodni. Jest ono jednak krótkotrwałe. Po dawkach przypominających odporność uzyskuje się na pięć-dziesięć lat. Przeciwwskazania do szczepienia na tężec stanowią:

• nadwrażliwość na którykolwiek składnik szczepionki,
• choroby przebiegające z gorączką,
• choroby przewlekłe w okresie zaostrzenia objawów,
• podejrzenie choroby zakaźnej w okresie inkubacji,
• trombocytopenia lub zaburzenia neurologiczne po poprzedniej dawce szczepionki.

Szczepionka przeciwko tężcowi jest podawana podskórnie, a nie dożylnie! Niepożądane efekty poszczepienne, to: zaczerwienienie miejsca wkłucia, bolesny obrzęk, świąd, swędzący naciek limfatyczny. Bardzo rzadko po szczepieniu na tężec pojawiają się takie objawy, jak: podwyższona temperatura ciała, ból głowy, dreszcze, poty, zaburzenia trawienne, uczucie rozbicia. Objawy te ustępują zwykle najpóźniej po dwóch dniach. W pojedynczych przypadkach zaobserwowano trombocytopenię, niewydolność nerek, powikłania ze strony ośrodkowego układu nerwowego i podskórne guzki – ziarniniaki. U pacjentów, którzy są poddawani leczeniu immunosupresyjnemu, odpowiedź na szczepienie może być niepełna.