Sprawdź, co możesz przekazać dzieciom w genach

Warto poznać historię swojej rodziny, ponieważ pewne zespoły chorobowe możemy odziedziczyć razem z genami. O ile większość z nas zna schorzenia przenoszone przez bakterie, wirusy i grzyby, to nadal zagadką pozostają choroby genetyczne. Tymczasem dotyczą one ok. 30 mln Europejczyków, w tym od 1,3 do 2,6 mln Polaków. Co możemy przekazać dzieciom w genach?

Kornelia Ramusiewicz-Osypowicz

1 z 6Schorzenia układu krążenia i cukrzyca

Według statystyk, choroby układu krążenia występują rodzinnie. Jeżeli rodzic cierpi na nadciśnienie, chorobę wieńcową czy miażdżycę, istnieje duże prawdopodobieństwo, że i dziecko będzie się zmagało z taką chorobą. Podobnie jest w przypadku cukrzycy - z badań wynika, że rodzice mogą "obarczyć" wadliwymi genami dzieci, u których w przyszłości rozwinie się choroba.

Ale pamiętajmy, że na przypadłości cywilizacyjne duży wpływ ma tryb życia – używki, dieta bogata w tłuszcze czy brak aktywności fizycznej, zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia chorób układu krążenia, nowotworów czy cukrzycy. Osoby z grupy ryzyka powinny szczególnie dbać o swoje zdrowie - robić regularne badania i konsultować ze specjalistami niepokojące objawy.

2 z 6Nowotwory

Obraz
© 123RF

Również niektóre nowotwory są uwarunkowane genetycznie. Potwierdzone zostało między innymi dziedziczenie raka jelita grubego, dlatego w przypadku, gdy rodzic doświadczył choroby, warto wykonać kolonoskopię już po 25. roku życia.

Przekazywany z pokolenia na pokolenie bywa także rak jajnika oraz rak piersi, a u mężczyzn nowotwór prostaty. Jednak dziedziczenie określonych sekwencji genowych dotyczy zaledwie od 3 do 8 proc. wszystkich zachorowań na dane nowotwory. Czerniak, rak nerki oraz tarczycy to rodzaje nowotworów, w przypadku których najrzadziej obserwuje się dziedziczenie.

3 z 6Choroba Gauchera

To rzadka choroba genetyczna, która jest uwarunkowana zaburzeniami w przemianie tłuszczów. U pacjentów występuje brak określonego enzymu, co wpływa na gromadzenie się tłuszczów w różnych narządach i komórkach ciała, np. w szpiku kostnym, śledzionie i wątrobie.

Schorzenie skutkuje anemią, małopłytkowością, uczuciem zmęczenia, ciągłym osłabieniem, tendencją do krwawień z nosa i dziąseł oraz bólów kości. Chorzy często cierpią na załamania kości, a w ostrej postaci obserwuje się upośledzenie umysłowe.

4 z 6Choroby skórne

Obraz
© Shutterstock

Wiele chorób skórnych również ma podłoże genetyczne. Jeśli bliscy krewni cierpią na łuszczycę, bielactwo czy alergię, wzrasta ryzyko, że takie schorzenia pojawią się też u dzieci. Należy pamiętać, że maluch wcale nie jest skazany na los rodziców. Owszem, ma większe predyspozycje, że choroba się rozwinie, ale nigdy nie ma pewności. Dużą rolę odgrywają również czynniki środowiskowe oraz indywidualne cechy dziecka.

5 z 6Hemofilia

Obraz
© 123RF

Niegdyś nazywana była chorobą królów, ponieważ wiele przypadków hemofilii występowało w rodach królewskich. Jest to dziedziczna choroba krwi, która wynika z niedoborów czynnika krzepnięcia. Jak przenosi się na dzieci?

Jeżeli mężczyzna choruje na hemofilię i zwiąże się z kobietą, która przenosi wywołujący ją gen, wówczas prawdopodobieństwo choroby u ich dzieci wynosi 50 proc. Jeśli chory mężczyzna ma potomstwo z kobietą, która nie ma przenoszącego chorobę genu, wówczas córki będą dziedziczyły uszkodzony gen (nazywa się je wówczas nosicielkami hemofilii), ale synowie już nie.

6 z 6Choroba Pompego

Obraz
© 123RF

Rzadka, ale poważna choroba Pompego, jest schorzeniem metabolicznym, które bardzo często jest przekazywane w genach. Polega na tym, że organizm nie rozkłada glikogenu do glukozy, przez co ten odkłada się w mięśniach (również sercowym i oddechowym). W konsekwencji dochodzi do zaniku mięśni.

Na początku choroby chory szybko się męczy, miewa duszności. Nierzadko cierpi na bóle głowy, obniżoną koncentrację i bezsenność. Z czasem ma ograniczone możliwości chodzenia i problemy z oddychaniem.

Wybrane dla Ciebie
Trutka na szczury w jedzeniu dla niemowląt. W Austrii zatrzymano podejrzanego
Trutka na szczury w jedzeniu dla niemowląt. W Austrii zatrzymano podejrzanego
Flying Tiger wycofuje zabawki. Powód? Ryzyko zadławienia
Flying Tiger wycofuje zabawki. Powód? Ryzyko zadławienia
Dwuletnia Leni ma demencję. "Zespół Sanfilippo jest niewyobrażalnie okrutny"
Dwuletnia Leni ma demencję. "Zespół Sanfilippo jest niewyobrażalnie okrutny"
To imię królów, papieży i wielkich twórców. W Polsce wciąż nie wychodzi z mody
To imię królów, papieży i wielkich twórców. W Polsce wciąż nie wychodzi z mody
Tak naprawdę nazywała się Violetta Villas. W 2025 r. nikt tak nie nazwał córki
Tak naprawdę nazywała się Violetta Villas. W 2025 r. nikt tak nie nazwał córki
Chroni także chłopców. Ryzyko nowotworów spada o połowę
Chroni także chłopców. Ryzyko nowotworów spada o połowę
Objawy zmyliły lekarzy. To był nowotwór wątroby
Objawy zmyliły lekarzy. To był nowotwór wątroby
Przyznało się 60 proc. badanych. Zadziwiające wnioski z raportu dot. komunii
Przyznało się 60 proc. badanych. Zadziwiające wnioski z raportu dot. komunii
Najlepsza gra dla dziecka? Ekspert: Jest jeden haczyk
Najlepsza gra dla dziecka? Ekspert: Jest jeden haczyk
Imię geniuszy i królów. Nosi je ponad 460 tys. Polaków
Imię geniuszy i królów. Nosi je ponad 460 tys. Polaków
Po mamie, czy po tacie? Oto po kim dziedziczymy inteligencję
Po mamie, czy po tacie? Oto po kim dziedziczymy inteligencję
Czy dziecko powinno spać z rodzicami? Pediatrzy wyjaśniają raz na zawsze
Czy dziecko powinno spać z rodzicami? Pediatrzy wyjaśniają raz na zawsze