Salmonella u niemowląt

Zatrucie pałeczkami salmonelli może się przytrafić każdemu. Wystarczy, że kupisz zakażony produkt spożywczy, który w lodówce styka się z inną żywnością. Po jej spożyciu bez gotowania w wysokiej temperaturze o zatrucie salmonellą bardzo łatwo. Bakterie salmonelli znajdują się przede wszystkim w mięsie i jego przetworach, w drobiu, jajach, rybach, mleku, twarogach, serkach topionych. Bywa nawet, że i w sokach owocowych, którymi chętnie dopajasz niemowlę. Do zachorowań na salmonellozę przyczynia się m.in. przemysłowa hodowla drobiu i przetwórstwo żywności. Najczęstszym nośnikiem pałeczek salmonelli są produkty spożywcze zawierające surowe jaja, m.in. majonezy, kremy, lody, zupki dla niemowląt, rozdrobnione przetwory mięsne, pasztety, gotowe posiłki dla niemowlaków w słoiczkach, galaretki, pierogi.

Zakażona salmonellą żywność nie różni się wizualnie niczym od żywności zdrowej: nie ma brzydkiego zapachu, nie jest pokryta żadnym nalotem itp. Do zatrucia pokarmowego wystarczy już około dwudziestu sztuk bakterii. Często salmonelloza spowodowana jest przez jajka i zakażone mięso drobiu. Po każdym kontakcie z tymi produktami należy dokładnie umyć ręce. Niemowlętom w ogóle nie powinno się podawać potraw zawierających surowe jajka, np. kogla-mogla, sernika na zimno czy tatara. Ostrożnie również należy podchodzić do gotowych dań kupowanych w słoiczkach. Źródłem zakażenia salmonellą, oprócz produktów żywnościowych, jest kontakt z zarażonymi zwierzętami i chorymi ludźmi.

Pierwsze objawy zatrucia salmonellą występują na ogół dość szybko, czasem nawet po sześciu godzinach od spożycia zakażonego pokarmu – a najpóźniej po trzech dniach. Początek salmonellozy jest nagły i objawia się wodnistą biegunką, tępymi bólami brzucha, nudnościami i wymiotami. Zaburzeniom żołądkowym towarzyszy wysoka gorączka – nawet do 39ºC lub więcej. Mogą pojawić się drgawki gorączkowe, obfite poty, dreszcze, silne osłabienie (dziecko może „lecieć przez ręce”), senność, odwodnienie, obniżenie ciśnienia krwi, trudności w kontakcie z dzieckiem.

Gwałtowne objawy salmonellozy mijają mniej więcej po dwóch-trzech dniach, ale całkowite wyzdrowienie – w lekkich przypadkach zatrucia – następuje dopiero po tygodniu. Przy ostrym zakażeniu salmonellą leczenie wymaga długiego czasu, nawet do kilku tygodni. Po przebyciu choroby dziecko może wydalać pałeczki salmonelli wraz z kałem jeszcze przez kilka tygodni lub miesięcy bez żadnych objawów chorobowych. W szpitalu wykonuje się posiewy kału, by sprawdzić obecność bakterii. Badani są również rodzice dziecka, by wykluczyć u nich nosicielstwo salmonelli. Kolejne posiewy są wykonywane po terapii, by sprawdzić, czy doszło do całkowitego wyleczenia.

Leczenie zatrucia salmonellą u niemowląt i małych dzieci sprowadza się zazwyczaj do hospitalizacji, ponieważ wysoka gorączka i silna biegunka powodują szybkie odwodnienie organizmu. Ważne jest nawadnianie, podawanie elektrolitów w kroplówkach i stosowanie lekkostrawnej diety. Zakażenia pałeczkami salmonelli na ogół nie wymagają stosowania antybiotyków. Antybiotykoterapia rozważana jest tylko w przypadku niemowląt, ryzyka rozprzestrzeniania się zakażenia (sepsa) i w przypadku osób z obniżoną odpornością, np. po zabiegach operacyjnych lub długotrwałych chorobach. Antybiotyki z wyboru stanowią: kolistyna, chloramfenikol i ampicylina.

Aby uniknąć zakażenia pałeczkami salmonelli, stosuj proste zasady bezpieczeństwa. Bakterie salmonelli giną w temperaturze 65ºC, dlatego warto podawać dziecku posiłki gotowane i podgrzewane. Żywność przechowuj w niskiej temperaturze. Unikaj jednak rozmrażania jedzenia i ponownego zamrażania. W lodówce wydziel osobne miejsce na przechowywanie drobiu, mięsa, jajek. Nie powinny one stykać się z innymi produktami żywnościowymi. Starannie myj ręce po kontakcie z pokarmem z grupy ryzyka. Jaja kurze obieraj po sparzeniu skorupki wrzątkiem. Dokładnie myj deski do krojenia i noże. Bardziej praktyczne są deski plastikowe niż drewniane. Jeśli przygotowujesz dziecku posiłek ze słoiczka, dokładnie go podgrzej. Takie produkty, zwłaszcza latem, stanowią dość duże ryzyko zatrucia pokarmowego. Dokładnie obieraj warzywa i owoce podawane dziecku lub dawaj je w postaci gotowanych papek. Zawsze dokładnie myj ręce przed przygotowywaniem maluchowi jedzenia i przed jego karmieniem!