Ryzyko poronienia

Większość przypadków poronienia występujących w pierwszym trymestrze ciąży jest spowodowana nieprawidłowościami chromosomalnymi u płodu. Chromosomy to niewielkie struktury w komórkach ciała, które noszą w sobie wiele genów. Geny określają wszystkie fizyczne atrybuty danej osoby: płeć, kolor oczu i włosów, a także grupę krwi. Większość problemów chromosomalnych występuje przypadkowo i nie ma związku ze stanem zdrowia matki lub ojca.

Do poronienia przyczynić się mogą również następujące czynniki:

• infekcje,
• promieniowanie lub styczność z chemikaliami,
• zaburzenia hormonalne,
• wady w budowie macicy,
• niewydolność cieśniowo-szyjkowa – przedwczesne rozszerzanie i otwarcie szyjki macicy bez dolegliwości bólowych i objawów porodu,
• palenie papierosów, picie alkoholu, stosowanie narkotyków,
• zaburzenia układu odpornościowego (np. toczeń),
• poważna choroba nerek,
• wrodzona choroba serca,
• niekontrolowana cukrzyca,
• choroby tarczycy,
• przyjmowanie niektórych leków (np. na trądzik),
• poważne niedożywienie.

Na wystąpienie poronienia wpływ ma również wiek kobiety. Ryzyko utraty ciąży u dwudziestolatek jest stosunkowo niskie i wynosi 12-15%. Dla kontrastu, u kobiet czterdziestoletnich prawdopodobieństwo poronienia może osiągnąć nawet 50%. Wbrew obiegowej opinii, nie ma dowodu na to, że aktywność seksualna, stres lub wysiłek fizyczny powodują poronienie, jednak u osób predysponowanych w/w czynniki mogą być początkiem stanu zagrożenia ciąży.

Różnorodne czynniki ryzyka mogą zwiększać prawdopodobieństwo utraty ciąży, ale nie w każdym przypadku możliwe jest ustalenie, w ilu procentach ciąż spowodują one ich przedterminowe zakończenie. Z tego powodu naukowcy określili iloraz szans poszczególnych czynników. Iloraz szans pokazuje odsetek zwiększonego ryzyka poronienia, a nie samo prawdopodobieństwo utraty ciąży. W praktyce oznacza to, że iloraz szans wynoszący 1,5 wskazuje na 1,5-krotnie większe ryzyko poronienia u danej kobiety, jeśli występuje u niej dany czynnik ryzyka. Iloraz ten jest równoznaczny z większym o 50% prawdopodobieństwem poronienia. Nie oznacza to bynajmniej, że ryzyko utraty ciąży wynosi 50%!

Odsetek poronień związany ze znanymi czynnikami ryzyka utraty ciąży wynosi:

• 25% u kobiet w wieku 30-39 lat,
• około 50% u kobiet w przedziale wiekowym 40-44,
• nawet 95% u kobiet powyżej 45 roku życia,
• 20% u kobiet, które mają za sobą dwa poronienia,
• 40% u kobiet po trzech poronieniach,
• 54% u kobiet po co najmniej czterech poronieniach.

Z kolei iloraz szans w przypadku utraty ciąży u kobiet otyłych wynosi 1,2. W przypadku kobiet o zbyt niskiej wadze (BMI poniżej 18,5) iloraz szans jest nieco większy i wynosi 1,24. Do zwiększenia ryzyka poronienia może przyczynić się wiek ojca dziecka powyżej 40 lat (iloraz szans 1,6), spożywanie co najmniej 5 jednostek alkoholu w tygodniu (iloraz szans 4,84), a także palenie więcej niż 10 papierosów dziennie (iloraz szans 1,4).