Rozwój dziecka w 2 trymestrze

Matka nie wyczuwa jeszcze tych ruchów dziecka, ponieważ tłumią je wody płodowe. Głowa wykonuje obroty. Oczy są zamknięte, ale na twarzy pojawiają się grymasy – dziecko marszczy ją, nadyma policzki, robi „dziubek” z ust, otwiera je, połyka wody płodowe. Rozwija się także zmysł smaku, a nerki podejmują pracę.

W czternastym tygodniu ciąży rozwijają się nowe komórki nerwowe – co minutę powstaje ich 250 tysięcy. Po obu stronach ciała rozwijają się kolejne pary nerwów. Ciało staje się wrażliwe na dotyk. Dziecko ma ok. 90 mm i waży ok. 25 g.

Trzeci i czwarty miesiąc ciąży to okres intensywnego rozwoju płodu i do tego wykorzystuje ono energię z tkanki tłuszczowej, a nie do rozwoju masy. Nogi wydłużają się. Gruczoły dokrewne pełnią już swoje funkcje. Wówczas można mówić o prawidłowym rozwoju płodu.

Całe ciało dziecka jest pokryte puszkiem – do niego przykleja się maź płodowa, która chroni skórę przed zmacerowaniem. Później meszek zaniknie, zastanie tylko w miejscu brwi i na głowie. Po porodzie jednak wytrze się i na jego miejscu pojawią się już stałe włosy.

W szesnastym tygodniu ciąży kobiety mogą poczuć pierwsze ruchy dziecka. Zwykle odczuwane są one pomiędzy 16. a 20. tygodniem. Nos jest ukształtowany, dość płaski, dostosowany już do oddychania przy piersi. Płód ma ok. 12 cm i waży ok. 80 g.

W siedemnastym tygodniu pojawiają się linie na dłoni i linie papilarne na palcach. Serce bije w rytmie dwukrotnie szybszym niż serce matki. Można je usłyszeć przez specjalne słuchawki podczas badań prenatalnych. U dziewczynek hormony powodują kształtowanie się jajowodów, macicy, pochwa i warg sromowych. Dziecko waży ok. 100 g.

Koniec czwartego miesiąca dziecko powiększyło swoją wagę czterokrotnie i jest dwa razy dłuższe niż pod koniec trzeciego miesiąca. Jest to etap rozwoju dziecka najszybszego jego wzrostu.

W osiemnastym tygodniu nadal rozwija się mózg. Tworzy się ok. 124 mln połączeń, na których powstanie mają wpływ geny, hormony, myśli i emocje przyszłej mamy. Dziecko ma 150 g i 12-14 cm (wyprostowane – 25 cm).

W dziewiętnastym tygodniu ciąży płuca są już prawie wykształcone, ale jeszcze nie oddychają.

Ale dziecko już ćwiczy – wdycha i wydycha wody płodowe. Gdy dziecko przychodzi na świat w jego płucach znajdują się wody płodowe –część jest wydalana nozdrzami i ustami, część wchłania się. Dziecko ma już 200 g i 13-15 cm.

Dwudziesty tydzień ciąży to jej półmetek, na którym dziecko osiąga 260 g i 14-16 cm. Pracę zaczynają gruczoły łojowe, których wydzielina i martwe komórki na skórka tworzą maź płodową.

Pod koniec dwudziestego pierwszego tygodnia jelita są już w stanie trawić płyn owodniowy. Rozwija się system odpornościowy. Płód porusza się wokół własnej osi, zgina ręce, nogi, dotyka buzi, ma porę snu i aktywności. Waży 300 g i ma ok.18 cm.

W dwudziestym drugim tygodniu powstają białe ciałka krwi, a wątroba zaczyna rozkładać bilirubinę, której w organizmie dziecka jest teraz bardzo dużo. Dziecko nie jest może jej całej rozłożyć, dlatego część oddaje matce przez łożysko. Uszy mają już swój właściwy kształt. Dziecko trzyma głowę prosto. Ma 19 cm i 350 g.

Dziecko przypomina już noworodka. Gdyby zmierzyć je od czubka głowy do palców stóp miałoby ok. 30 cm. Nie jest jeszcze ciężkie.

W dwudziestym czwartym tygodniu dziecko wypełnia prawie całą macicę i ma trudności z obracaniem, mimo że waży 550 g i ma 21 cm. Rozpycha się, kopie, porusza, reaguje na dźwięki.

W dwudziestym piątym tygodniu waga sięgać może 700 g, a wzrost 22 cm.

Mimo że płuca ukształtowały się wcześniej, dopiero teraz pojawia się surfaktant – substancja, która zapobiega sklejaniu się pęcherzyków płucnych. Dziecko w dwudziestym szóstym tygodniu nadal jest chude – waży ok. 900 g i ma 23 cm.

Źródła

1. Rozwój dziecka w drugim trymestrze ciąży
2. Dębski R. Ginekologia kliniczna Tom 1-3, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-013-9
3. Eisenberg A., Hathaway S., Murkoff H., W oczekiwaniu na dziecko - poradnik dla przyszłych matek i ojców, REBIS, Poznań 2004, ISBN 83-7301-429-2
4. Kaleta M. (red.), Podstawy położnictwa. Najważniejsze zagadnienia, Urban & Partner, Wrocław 2011, ISBN 978-83-7609-254-6
5. Słomko Z. Ginekologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3153-9