• lek. dent. Konrad Rutkowski
  • Artykuł zweryfikowany przez eksperta

Próchnica u niemowlaka

Niemowlak i zepsute ząbki? Niestety – może się zdarzyć. Na szczęście kłopotom można zaradzić. Dowiedz się jak.

higiena jamy ustnej u dzieckahigiena jamy ustnej u dziecka
Źródło zdjęć: © 123rf

Skąd się bierze?

Próchnica to choroba zębów w dużej mierze spowodowana niewłaściwym dbaniem o ich higienę. Może wystąpić już u niemowlaków, u których wyrżnęły się pierwsze ząbki.

Zęby dziecka zaczynają się pojawiać już w czwartym tygodniu życia płodowego. Ich mineralizacja rozpoczyna się w czwartym miesiącu życia płodowego, a kończy w momencie osiągnięcia przez dziecko roku. Dla prawidłowego rozwoju dziecięcych zębów ma wpływ dieta matki w czasie ciąży oraz stan zdrowia dziecka w pierwszym roku życia.

Innym czynnikiem powodującym pojawienie się próchnicy u niemowląt jest brak dbałości o higienę jamy ustnej malucha. Pojawienie się białych, a później brązowych plamek na niedawno wyrżniętych zębach świadczy o tym, że pojawiła się próchnica. Każde przebarwienie ząbków malucha powinno być bezwzględnym powodem wizyty u stomatologa dziecięcego.

Próchnica butelkowa

Dziecko, które pije z butelki mleko, soczki, herbatki, jest szczególnie narażone na próchnicę butelkową. Zawarty w mleku, sokach, czy herbatkach cukier dość długo ma kontakt z zębami i okazję, żeby się na nich osadzić. Dlatego dobrze jest nauczenie dziecka picia z kubeczków niekapków, dzięki którym pije się szybciej niż z butelki.

Starajmy się nie uczyć dziecka zasypiania z butelką. Każdej z nas jest później żal go budzić, a cukier ma pełne pole do popisu i osadza się na małych, mlecznych ząbkach. Dobrze, żeby co najmniej dwa razy dziennie szczotkować niemowlakom ząbki. Są do tego specjalne, mięciutkie szczoteczki, które dorosły zakłada na swój palec i czyści nią zęby dziecka.

Pamiętaj, że próchnica błyskawicznie atakuje inne zęby. Poza tym zepsute ząbki źle wpływają na organizm dziecka, bo np. obniżają odporność. Zęby z próchnicą gorzej gryzą i żują pokarm.

Uniknąć problemu

Przede wszystkim pamiętaj o szczotkowaniu ząbków swojego dziecka od samego początku, jak tylko kilka z nich się wyrżnie. Szczotkując zęby usuwasz z nich tworzącą się płytkę nazębną, czyli żółty nalot, który składa się z resztek pokarmu i z... bakterii. Szczoteczki powinny być dostosowane do wieku dziecka.

Na początku, kiedy pojawią się pierwsze ząbki wystarczy myć je dziecku szczoteczką, którą sama zakładasz na palec. Po skończeniu przez dziecko pierwszego roku, możesz kupić specjalną, małą szczoteczkę dla dzieci, z miękkim włosiem, ale nigdy nie zostawiaj z nią dziecka samego. Pastę wprowadź dopiero wtedy, kiedy twoje dziecko nauczy się dobrze pluć. Dzięki temu będziesz miała pewność, że jej nie połyka.

Pod żadnym pozorem nie oblizuj smoczków, jeśli upadły na podłogę, czy łyżeczki, którą karmisz dziecko. Bakterie, które powodują próchnicę przenoszą się przez ślinę. Noworodek nie ma w swojej jamie ustnej tych bakterii, więc nie ułatwiaj im zadania. Pozwalaj maluchowi na samodzielność, ale pamiętaj, że od razu nie wyszczotkuje sobie zębów idealnie. Popraw po nim.

Kilka razy NIE

Chcąc uniknąć pojawienia się próchnicy butelkowej, postaraj się wprowadzić w życie drobne zakazy. Postaraj się nie karmić dziecka przez sen. Kilkumiesięczny niemowlak potrafi już przespać siedem, osiem godzin w nocy. Jeśli się przebudza – postaraj się go poić wodą, nie mlekiem, czy słodkim soczkiem.

Nie dosładzaj produktów mlecznych, które spożywa twoje dziecko. Gotowe mleka modyfikowane, czy kaszki posiadają wystarczającą ilość składników odżywczych i są wystarczająco słodkie. Nie przesadzaj. Nie oblizuj smoczków dziecka. Lepiej je obmyj pod wodą, a najlepiej wyparz. Wtedy bakterie giną.

Szczotkuj dziecku zęby, co najmniej dwa razy dziennie. Wdrażaj malucha do samodzielnego mycia zębów. Pamiętaj, że przykład idzie od ciebie. Szczoteczka dla dziecka i pasta do mycia zębów powinna być dobrze dobrana. Skonsultuj jej wybór ze stomatologiem dziecięcym.

Wybrane dla Ciebie
Tak naprawdę nazywała się Violetta Villas. W 2025 r. nikt tak nie nazwał córki
Tak naprawdę nazywała się Violetta Villas. W 2025 r. nikt tak nie nazwał córki
Chroni także chłopców. Ryzyko nowotworów spada o połowę
Chroni także chłopców. Ryzyko nowotworów spada o połowę
Objawy zmyliły lekarzy. To był nowotwór wątroby
Objawy zmyliły lekarzy. To był nowotwór wątroby
Najlepsza gra dla dziecka? Ekspert: Jest jeden haczyk
Najlepsza gra dla dziecka? Ekspert: Jest jeden haczyk
Imię geniuszy i królów. Nosi je ponad 460 tys. Polaków
Imię geniuszy i królów. Nosi je ponad 460 tys. Polaków
Po mamie, czy po tacie? Oto po kim dziedziczymy inteligencję
Po mamie, czy po tacie? Oto po kim dziedziczymy inteligencję
Czy dziecko powinno spać z rodzicami? Pediatrzy wyjaśniają raz na zawsze
Czy dziecko powinno spać z rodzicami? Pediatrzy wyjaśniają raz na zawsze
Imię składające się z jednej litery. W Polsce noszą je dwie kobiety
Imię składające się z jednej litery. W Polsce noszą je dwie kobiety
Nowe podręczniki i zmiany w nauczaniu. Nauczyciele mają wątpliwości
Nowe podręczniki i zmiany w nauczaniu. Nauczyciele mają wątpliwości
Coś tu nie pasuje. Bystrzak od razu widzi te błędy
Coś tu nie pasuje. Bystrzak od razu widzi te błędy
Nowy przedmiot w szkole. Ma mieć bardziej praktyczny wymiar
Nowy przedmiot w szkole. Ma mieć bardziej praktyczny wymiar
Był w sprzedaży od 2023. Sieć ostrzega i wycofuje produkt
Był w sprzedaży od 2023. Sieć ostrzega i wycofuje produkt