Prawidłowy oddech u dziecka. Jak powinien wyglądać?

Bierzemy wdech i wydech ok. 20 tysięcy razy na dobę. Robimy to średnio 12 razy na minutę i w pełni nieświadomie. Prawidłowe oddychanie jest więc szalenie ważne i ma wpływ na nasze zdrowie.

Niewystarczający dopływ tlenu do organizmu przyczynia się do zmęczenia i stresu, może też wpłynąć na nieprawidłową postawę ciała. Prawidłowy oddech to również możliwość rozwoju i funkcjonowania aparatu artykulacyjnego.

Na co dzień wielu z nas się nie zastanawia nad tym, jak się oddycha w sposób prawidłowy, czyli w sposób żebrowo-brzuszny lub tzw. żebrowo-brzuszno-przeponowy. Wzięcie takiego oddechu przez specjalistów uznawane jest za najwłaściwsze. Oddech jest głęboki i wydajny, a praca mięśni żeber gwarantuje prawidłowe podparcie oddechowe.

Kiedy mówimy, powietrze wdychane jest ustami, a wydychane ustami lub nosem (w zależności od wypowiadanych dźwięków).

Problem pojawia się wtedy, gdy mechanika oddychania jest nieprawidłowa. Dzieje się tak np. w sytuacji, gdy w wyniku oddechu szczytowego lub obojczykowo-żebrowego poszerzają się głównie górne obszary klatki piersiowej, dochodzi do uniesienia ramion i łopatek, a następnie podciągnięcia brzucha.

Problemem dzieci jest też często oddychanie przez usta, którego nie wolno bagatelizować. Może on wynikać z niskiego napięcia mięśniowego, alergii, niedrożności nosa, długiego karmienia z butelki (powyżej 18. miesiąca życia) lub złych nawyków (takich jak ssanie kciuka lub smoczka).

Najczęściej problem daje się zauważyć nocą lub gdy dziecko jest skupione, np. na słuchaniu czytanej książki. Spójrzmy wtedy na naszą pociechę i sprawdźmy, czy prawidłowo oddycha.

Sygnałem alarmowym są też:

• wady zgryzu (krzywe zęby),
• seplenienie,
• częste infekcje (zwłaszcza przeziębienia i stany zapalne gardła)
• podkrążone oczy,
• popękane i suche usta,
• zapadnięte policzki.

Skutki oddychania przez usta są bardzo poważne i mają znaczący wpływ na rozwój najmłodszych. Jeśli układ nerwowy jest niewystarczająco dotleniony, może to powodować zaburzenia koncentracji uwagi i zwiększoną męczliwość, a to prosta droga do trudności w nauce.

Może też dojść do powstania lub utrwalenia wad wymowy oraz zwiększenia częstotliwości infekcji. Wyższe jest tez ryzyko wad postawy, bo problemy z oddychaniem przez nos skutkują osłabieniem mięśni klatki piersiowej.

Kiedy pojawia się problem z oddychaniem przez nos, trzeba działać. Warto zgłosić się na konsultację do logopedy, który podpowie, jak ćwiczyć oddech i pokaże odpowiedni zestaw ćwiczeń. Ważna jest też konsultacja z laryngologiem, który rozpozna, czy dziecko nie ma przerostu trzeciego migdałka lub krzywej przegrody nosowej, co może znacząco utrudnić prawidłowe oddychanie nosem.

**Ćwiczenia oddechowe – cele:

• wyrobienie prawidłowego toru oddechowego,
• wzmocnienie mięśni biorących udział w oddychaniu,
• poszerzenie pojemności płuc.

Pamiętajmy też, że nauka oddychania powinna być dostosowana do wieku dziecka (najczęściej ma formę zabawy). Ważna jest systematyczność.

O tym, jak nauczyć dziecko oddychać przez nos, warto porozmawiać ze specjalistą. Jest jednak kilka prostych ćwiczeń, które mogą pomóc skorygować tor oddechu. To choćby uwielbiane przez dzieci puszczanie baniek mydlanych. Zaangażujmy się we wspólną zabawę i zróbmy zawody, kto wypuści większą bańkę.

Możecie też zdmuchiwać krople deszczu z liści lub piłeczki albo chrupki z talerzyka lub stołu. Świetną zabawą jest też rozdmuchiwanie przez słomkę kaszy, ryżu lub grochu.

Prawidłowe oddychanie przez nos jest niezwykle ważne, a im szybciej rozpoczniemy z dzieckiem ćwiczyć, tym lepiej.