Pokaż kategorie Parenting.pl
Pokaż kategorie

Wirus RSV

Wirus RSV (Respiratory Syncytial Virus) to patogen, który z nazwy niekoniecznie jest znany rodzicom. Jednocześnie mało które dziecko poznało go „osobiście”. Wirus RSV jest jedną z głównych przyczyn infekcji dróg oddechowych u dzieci. Szacuje się, że nawet 70% dzieci ulegnie zarażeniu nim w kilku pierwszych latach swego życia. U znacznej ich części infekcja powtórzy się nawet kilkukrotnie. Wirus ten jest tak powszechny, że prawie 90% dorosłych ma za sobą zakażenie.

1. Zakażenie wirusem RSV

Wirus RSV jest jednocześnie jedną z głównych przyczyn zgonów wśród dzieci do 5 roku życia. Ponad to odpowiada za, bez mała, 50% hospitalizacji z powodu zapalenia oskrzeli (wywołanego przez niego) i 25% hospitalizacji związanych z zapaleniem płuc.

Choć u starszych dzieci i osób dorosłych choroba wywołana tym wirusem ma, na ogół, łagodny przebieg, u niemowląt i małych dzieci bardzo często wymaga leczenia szpitalnego, a jej przebieg jest ciężki. Najbardziej zagrożone są wcześniaki. Mają niską masę urodzeniową, najczęściej kilka innych problemów zdrowotnych, chorób, a na dodatek zostały pozbawione cennego prezentu od matki, jakim są przeciwciała. To one u noworodków donoszonych wpływają na zmniejszenie ryzyka zarażenia, a gdy do niego dojdzie - „łagodzą” objawy. Nie w pełni wykształcona odporność i układ oddechowy sprawiają, że to, co u dorosłego kończy się katarem i kaszlem, u wcześniaków niemowląt bardzo często przeradza się w zapalenie oskrzeli lub płuc.

Czynniki ryzyka zwiększające prawdopodobieństwo zakażenia wirusem RSV:

Inne:

  • uczęszczanie dziecka do żłobka,
  • liczne rodzeństwo,
  • rodzeństwo śpiące w jednej sypialni,
  • rodzeństwo w wieku szkolnym,
  • niski standard ekonomiczno-społeczno-rodziny,
  • brak karmienia piersią.

Sezon na wirusa RSV to przede wszystkim przełom zimy i wiosny oraz jesień. Do zakażeń dochodzi głównie poprzez bezpośredni kontakt z zakażoną wydzieliną, która może pojawić się na rękach lub np. blacie stołu, poręczy schodów czy zabawkach. Wirus może na nich przetrwać nawet przez wiele godzin. Wirus pojawia się w wydzielinie z nosa i spojówkach oczu. Możliwe jest również zakażenie drogą kropelkową.

Choroba rozwija się przez około 4–6 dni. Po tym okresie pojawiają się objawy. Chory zakaża do 3 tygodni, a nawet 4 tygodnie.

2. Objawy występujące przy zakażeniu wirusem RSV

Objawy świadczące o chorobie mogą przybierać bardzo różną postać. Możliwy jest przebieg bezobjawowy (raczej u dorosłych i dzieci starszych). W tej grupie na ogół pojawia się:

  • katar,
  • kaszel,
  • nieznacznie podwyższona temperatura ciała,
  • u dzieci mogą dołączyć objawy zapalenia ucha środkowego.

U wcześniaków, noworodków i niemowląt objawy choroby często są nieswoiste. Pojawiają się:

  • trudności z karmieniem,
  • niechęć do ssania,
  • drażliwość,
  • senność.

3. Typowe objawy infekcji górnych dróg oddechowych

Do najczęstszych objawów infekcji należy:

  • gorączka,
  • kaszel,
  • tzw. duszność wdechowa,
  • świst krtaniowy,
  • rożny stopień niedotlenienia (zasinienie).

Przy takich objawach hospitalizacja jest na ogół konieczna.
U około 1/3 (wcześniaków i dzieci do lat 2) pojawia się płucna postać choroby, a u 2/3 zapalenie oskrzelików płucnych. Wtedy pojawiają się objawy niewydolności oddechowej:

  • duszność wydechowa,
  • świst oddechowy podobny do stanów astmatycznych,
  • zasinienie twarzy,
  • rozdęta klatka piersiowa,
  • zmiany osłuchowe (świsty, furczenia, rzężenia),
  • wydłużony wydech,
  • przyspieszona akcja oddechowa,
  • u wcześniaków bezdech,
  • niezbyt wysoka gorączka.

W takich przypadkach konieczna jest hospitalizacja. Poza stałym monitorowaniem stanu zdrowia dziecka konieczne może okazać się mechaniczne wspomaganie oddechu, nawadnianie organizmu, czasem odżywianie pozajelitowe lub sondą dożołądkową, tlenoterapia. Ponadto podaje się leki łagodzące objawy choroby (we wszystkich jej postaciach). Może być konieczne podawanie leków rozszerzających oskrzela.

Dzieci chore muszą być ściśle izolowane od tych niezakażonych. Konieczny jest właściwy reżim sanitarny. Od dokładnego mycia rąk po szorowanie zabawek.

4. Profilaktyka RSV

W tej chwili nie opracowano skutecznej szczepionki przeciwko wirusowi RSV. Ryzyko zakażenia można zmniejszyć, bezwzględnie przestrzegając zasad higieny, a szczególnie mycia rąk. Ponadto należy unikać, w okresach zwiększonego ryzyka zakażeniem, przebywania w miejscach, gdzie są duże skupiska ludzi. Szczególne znaczenie ma to w przypadku wcześniaków, noworodków i niemowląt. W miarę możliwości dobrze jest zrezygnować z posyłania dziecka do żłobka.

Choć nie ma szczepionki, istnieje profilaktyka, zabezpieczająca wcześniaki i pozostałe dzieci, przed zakażeniem wirusem RSV i jego powikłaniami. Jest nią tzw. immunizacja bierna, czyli podawanie preparatu (palivizumab) zawierającego przeciwciała neutralizujące wirusa. Jest ona zalecana dzieciom:

  • poniżej 6 miesiąca życia, urodzonych w 35 tygodniu ciąży lub wcześniej;
  • poniżej 2 roku życia, które były leczone z powodu dysplazji oskrzelowo-płucnej w ciągu 6 miesięcy poprzedzających sezon wzrostu zachorowań wywołanych wirusem RSV;
  • poniżej drugiego roku życia urodzonych z ciężka wadą serca.

Lek należy podawać raz w miesiącu, w okresie wzmożonej zachorowalności związanej z zakażeniami wirusem RSV. W Polsce okres ten zaczyna się w listopadzie. Dla zwiększenia skuteczności profilaktyki pierwszą dawkę należy podać w miesiącu poprzedzającym, czyli w październiku. Na ogół w sezonie podawanych jest 5 dawek. W Polsce przeszkodą w jego stosowaniu na szerszą skalę był wysoki koszt kuracji.

Dnia 15.01.2010 weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia. Jednym z jego zapisów było objęcie 780 dzieci profilaktyką z wykorzystaniem palivizumabu. Preparat miał być podany niemowlętom z przewlekłą chorobą płuc, które z początkiem sezonu zakażeń wirusem RSV nie ukończyły 3 miesiąca życia, urodziły się przed 30 tygodniem ciąży. Ponadto z początkiem sezonu zachorowań nie ukończyły 6 miesiąca życia, a ich wiek ciążowy był poniżej 28 tygodnia.

Aneta Stawiszyńska-Marciniak,
Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Zdrowie dziecka
Zdrowie dziecka

Badanie krwi u niemowląt

Badanie krwi jest jednym z podstawowych badań przesiewowych, które pozwalają ustalić, czy dziecko nie jest dotknięte jedną z wielu istniejących chorób. Analiza próbki krwi noworodka pomaga wykryć między innymi zaburzenia genetyczne i metaboliczne.

Zdrowie dziecka

Jak leczyć katar u niemowląt?

Jak leczyć katar u niemowląt? Takie pytanie często zadają sobie mamy, których dzieci cierpią na uporczywy nieżyt nosa i przez katar mają trudności z oddychaniem, jedzeniem i spaniem. Niekiedy wydaje się, że stosowanie leków u niemowląt nie jest najlepszym...

Zdrowie dziecka

Angina u niemowląt

Angina u niemowląt nie powinna być bagatelizowana i wymaga konsultacji lekarskiej. Angina w wieku niemowlęcym występuje raczej rzadko, częściej pojawia się u dzieci we wczesnym dzieciństwie, które narażone są na zimne napoje czy lody. Angina to choroba...

Zdrowie dziecka

Katar u noworodka

Kataru noworodka to dosyć często występujące zjawisko. Nie należy go bagatelizować. Katar u dziecka może doprowadzić do stanu zapalnego przewodu słuchowego. Katar to choroba wirusowa. Nietrudno o zakażenie się takimi wirusami. Cieknący katar z noska...

Zdrowie dziecka

Szczepienie MMR II

Szczepionka MMR II to szczepionka na odrę, świnkę i różyczkę drugiej generacji, stosowana u dzieci. Taka trójskładnikowa szczepionka, a więc zawierająca żywe, osłabione wirusy odry, świnki i różyczki, zapobiega trzykrotnemu wstrzykiwaniu pojedynczej...

Zdrowie dziecka

Katar a szczepienie

Katar a szczepienie – pojawia się dylemat: szczepić czy nie? Jeśli u dziecka występuje sam katar i nie ma on ostrego przebiegu, nie utrudnia oddychania i nie ma ropnego charakteru – szczepienie może być wykonane. Sam katar u dziecka nie...

Zdrowie dziecka

Suchy kaszel u niemowląt

Kaszel suchy odróżnia się od innych rodzajów kaszlu brakiem śluzu czy plwocin. Nie znaczy to jednak, że jest mniej bolesny i dokuczliwy. Metoda leczenia dolegliwości u niemowlaka zależy od źródła kaszlu. Jeżeli schorzenie powstało wskutek infekcji...

Zdrowie dziecka

Temperatura u niemowląt

Temperatura ciała niemowlęcia może zmieniać się w zależności od jego stanu zdrowia i warunków atmosferycznych. Czasami temperatura u niemowlaka jest w normie, ale dziecko wyraźnie czuje się źle. W takiej sytuacji należy zgłosić się do lekarza. Jeśli...

Zdrowie dziecka

Szczepienie mmr

Szczepienie MMR, a więc zaaplikowanie szczepionki na odrę, świnkę i różyczkę, stosowane jest u dzieci. Taka trójskładnikowa szczepionka zapobiega trzykrotnemu przechodzeniu przez szczepienie, gdyby zostały one podane osobno. Szczepienie MMR należy obecnie...

Zdrowie dziecka

Szczepienie na meningokoki

Szczepienie na meningokoki to bardzo ważne szczepienie, ze względu na groźne choroby wywołane przez bakterie z rodzaju Neisseria grupy C, jak ropne zapalenie opon mózgowych czy posocznica. Zakażenie meningokokami może spowodować silne uszkodzenie mózgu.