Co to jest owulacja?

Dzień owulacji (inaczej jajeczkowanie) zależy od długości cyklu menstruacyjnego. W cyklach trwających ok. 28 dni – przypadnie ona na 11 dzień. W dłuższych – na około 18. To czas, w którym uwalnia się w jajniku kobiety komórka jajowa gotowa do zapłodnienia. Aby dokładnie stwierdzić, kiedy następuję owulacja, należy prowadzić szczegółowe obserwacje własnego cyklu menstruacyjnego.

Owulacja to szczyt płodności kobiety w całym cyklu menstruacyjnym. W czasie owulacji dochodzi do uwolnienia z pęcherzyka jajnikowego dojrzałej komórki jajowej, która przemieszcza się do jajowodu. Uprawianie seksu w fazie okołoowulacyjnej daje największe szanse na zajście kobiety w ciążę. Przewidywanie terminu owulacji jest bardzo pomocne kobietom, które starają się zajść w ciążę oraz tym, które chcą uniknąć zapłodnienia. Obserwacja cyklu menstruacyjnego jest jedną z naturalnych metod planowania rodziny. W wyznaczaniu dnia jajeczkowania pomagają testy owulacyjne oraz komputery cyklu.

Polecane wideo:

1. Jajeczkowanie u kobiet

Nazwa „owulacja” pochodzi od łacińskiego słowa „ovulatio” i oznacza proces wytwarzania żeńskich gamet, czyli komórek jajowych. Dojrzałe jajeczko powoduje pęknięcie pęcherzyka Graffa. Komórka jajowa uwalniana jest z jajnika i przemieszcza się do jajowodu. Gdy na swojej drodze „spotka” plemniki, dochodzi do zapłodnienia. Uwolnienie komórki jajowej pobudza organizm kobiety do wydzielania hormonu hamującego następną owulację, która w większości przypadków odbywa się w regularnych cyklach. U kobiet regularnie miesiączkujących owulacja występuje co około 28 dni, mniej więcej w połowie każdego cyklu menstruacyjnego (między 13. a 15. dniem poprzedzającym wystąpienie krwawienia miesiączkowego).

Jeśli kobieta nie ma regularnych cyklów menstruacyjnych, nie można powiedzieć, że jajeczkowanie zachodzi w połowie cyklu, ponieważ długości jego trwania są różne. Najczęściej do owulacji dochodzi na 14 dni przed miesiączką. Jest to jednak termin tylko przewidywany – u każdej kobiety owulacja może przypadać na nieco inne dni cyklu. Faza owulacji obejmuje dni płodne kobiety. Jest to moment najwyższej płodności kobiety w cyklu menstruacyjnym. Komórka jajowa uwolniona do jajowodu żyje jednak tylko 24 godziny. Plemniki mają więc tylko dobę na dotarcie do jajeczka, przebicie zewnętrznej osłonki komórki jajowej i dostanie się do jej cytoplazmy. W taki sposób dochodzi do połączenia się gamety męskiej z żeńską, czyli do zapłodnienia. Zakładając, że plemniki są w stanie przeżyć w sprzyjających warunkach w drogach rodnych kobiety do 3-5 dni, okres dni płodnych rozciąga się na pięć dni przed przewidywanym jajeczkowaniem i do czterech dni po owulacji.

2. Objawy owulacji

Dokładna obserwacja cyklów menstruacyjnych dokonywana przez wiele miesięcy pozwala kobiecie poznać swoje ciało i jego reakcje na zbliżający się termin owulacji. Istnieje kilka objawów, które mogą świadczyć o wystąpieniu jajeczkowania. Należą do nich:

  • podwyższona temperatura ciała – konieczne jest dokładne i systematyczne mierzenie podstawowej temperatury ciała; kobieta powinna prowadzić wykresy temperatury – jest to tzw. metoda termiczna; po zakończonej owulacji, czyli po uwolnienia jajeczka do jajowodu, następuje wzrost temperatury ciała o kilka kresek w skali Celsjusza (dziesiętne części skali Celsjusza), który trwa przez trzy kolejne dni;
  • obecność śluzu szyjkowego w pochwie – w przedsionku pochwy w okresie dni płodnych zaczyna się gromadzić tzw. śluz płodny, który ma konsystencję białka jaja kurzego – jest przezroczysty, śliski i rozciągliwy; kobieta odczuwa uczucie mokrości w pochwie;
  • ból owulacyjny – ból pojawiający po jednej stronie podbrzusza, w okolicy jajnika, towarzyszący uwolnieniu komórki jajowej z pęcherzyka Graffa; u niektórych kobiet z bólem owulacyjnym współwystępuje plamienie owulacyjne – plamki krwi widoczne na wkładce.

3. Obliczanie terminu owulacji

Obliczanie dnia jajeczkowania w zasadzie sprowadza się do wyznaczania dni płodnych u kobiety. Obliczając, kiedy w cyklu miesięcznym występuje owulacja, możesz zaplanować ciążę lub zapobiegać poczęciu. Zasadniczo dni płodne, w tym termin owulacji, przypadają na 14 dni przed krwawieniem miesiączkowym. Takie założenie można jednak stosować tylko do stałych, regularnych cyklów menstruacyjnych, które trwają 28 dni. Jeśli kobieta ma nieregularne cykle, jajeczkowanie może następować w innym niż przewidywany terminie. Aby dokładnie wyznaczyć dzień owulacji, należy prowadzić wykresy temperatury ciała, dokonywać obserwacji śluzu (metoda Billingsów) oraz obserwować inne objawy płodności. Dokładna obserwacja cyklu czasami może nie wystarczać. Wtedy z pomocą przychodzą testy owulacyjne – do kupienia w aptece. Okres dni płodnych u kobiety pomaga wyznaczać również metoda kalendarzowa Ogino-Knausa.

W sposób jednoznaczny trudno jest określić dzień owulacji, nawet po obserwacji kilkunastu kolejnych cyklów miesięcznych. Istnieje bowiem szereg czynników, które mogą wpływać na przesunięcie terminu jajeczkowania, a należą do nich m.in.: przeziębienie, infekcja, zażywanie antybiotyków lub innych leków, stres, duże napięcie emocjonalne, obciążenie psychiczne, przepracowanie, duży wysiłek fizyczny, stosowanie używek, zmiana klimatu, duża zmiana wagi ciała, restrykcyjne odchudzanie się, przejściowe zaburzenia hormonalne itp. Czasami za problemy kobiety z zajściem w ciążę odpowiada brak owulacji. Jeśli nie dochodzi do uwolnienia komórki jajowej z jajnika, zapłodnienie nie jest możliwe. W przypadku problemów z jajeczkowaniem wdraża się najczęściej leczenie hormonalne, które ma doprowadzić do stymulacji owulacji.

Joanna Krocz, 6 miesięcy temu

Bibliografia

  • Szymański Z., (red.), Płodność i planowanie rodziny, Wydawnictwo Pomorskiej Akademii Medycznej, Szczecin 2004, ISBN 83-89318-30-X.

Metoda termiczna

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Metoda termiczna
Metoda termiczna

Podstawowa temperatura ciała

temperatury ciała, podobnie jak obserwacja śluzu, to naturalna metoda planowania rodziny. Aby móc stosować metodę termiczną, wykorzystuje się specjalny termometr owulacyjny. Rejestrowane zmiany podstawowej...

Metoda termiczna

Faza folikularna

Cykl miesięczny u zdrowych kobiet w wieku reprodukcyjnym przebiega bardzo podobnie. Mimo różnic w długości miesiączki i obfitości krwawienia zasadnicze cechy cyklu są niezmienne. Pierwszego dnia miesiączki zaczyna się tak zwana faza folikularna. Wczesny...

Metoda termiczna

Termometr owulacyjny

Termometr owulacyjny

się na metody objawowo-termiczne i termiczne. Wszystkie wymagają częstego mierzenia temperatury ciała i jej zapisywania. Czym termometr (...) Termometr owulacyjny jest niezbędny dla...

Bóle i skurcze w dole brzucha po porodzie

Miesiączka po porodzie cz. 2/2

dziecku. Owulacja po porodzie Owulacja nie musi powracać dokładnie w tym samym momencie po porodzie, co miesiączka. W niektórych (...) przypadkach owulacja pojawia się wcześniej niż...

Bóle i skurcze w dole brzucha po porodzie

Owulacja po porodzie

Owulacja to inaczej jajeczkowanie. Polega na uwolnieniu dojrzałej komórki jajowej z pęcherzyka Graafa. Występuje raz w cyklu menstruacyjnym (...) - u zdrowej kobiety. Owulacja po porodzie najczęściej...

Seks po porodzie

Płodność po porodzie

Płodność po porodzie

Płodność po porodzie pojawia się u kobiety przed pierwszą owulacją po urodzeniu dziecka. Ma to miejsce u różnych kobiet w różnych terminach (...) jest dziecko. Owulacja może być blokowana przez hormon o nazwie...

Planowanie ciąży

Jak szybko zajść w ciążę

Jak szybko zajść w ciążę

po jajeczkowaniu. Co się dzieje w czasie owulacji? U większości kobiet cykl trwa między 26 a 30 dni. Średnio, jeśli występuje owulacja, wypada ona (...) - Menstruacja (miesiączka) 2 - Rosnące pęcherzyki 3 - Dojrzały...

Zaburzenia hormonalne u kobiet

Cykl bezowulacyjny

Cykl bezowulacyjny (czyli anowulacja) to taki cykl menstruacyjny, w którym nie pojawia się owulacja ani faza lutealna. Nie jest to choroba w sama (...) w sobie, a raczej objaw innych zaburzeń. Brak owulacji powoduje...