Poród kleszczowy - skutki porodu kleszczowego dla matki i dziecka

Kleszcze położnicze mają ułatwić przyjście noworodka na świat. Warunkiem koniecznym do użycia kleszczy przy porodzie jest odpowiednie ułożenie główki dziecka w kanale rodnym i pełne rozwarcie szyjki macicy. Jeśli częścią przodującą nie jest główka dziecka, lecz inna część ciała, kleszcze położnicze nie mogą być użyte.

O porodzie zabiegowym z użyciem kleszczy decyduje tylko lekarz. Często w sytuacji zagrożenia zdrowia kobiety lub dziecka nie ma czasu na pytanie matki o to, czy zgadza się na poród zabiegowy – dlatego rodzące traktują poród kleszczowy jako traumatyczne i niepokojące wydarzenie. Kleszcze porodowe są bardzo pomocne, gdy druga faza porodu przedłuża się, kobieta traci siły i istnieje ryzyko niedotlenienia płodu.

Jakie warunki muszą być spełnione, aby użycie kleszczy położniczych było zasadne?

• Istnieje potrzeba szybkiego zakończenia porodu, ze względu na zdrowie matki i/lub dziecka.
• Główka dziecka znajduje się w dolnym odcinku kanału rodnego.
• Szyjka macicy jest w pełni rozwarta.
• Odpłynęły wody płodowe.
• Kobieta nie jest w stanie efektywnie przeć.

Pełne rozwarcie szyjki macicy jest konieczne, by wprowadzenie kleszczy do kanału rodnego nie przyczyniło się do uszkodzeń pochwy i krocza. Jeśli ujście zewnętrzne szyjki macicy jest zbyt wąskie, nierozwarte, wprowadzenie kleszczy może być trudne albo wręcz niemożliwe. Do porodu z użyciem kleszczy kobiety często mają nacinane krocze. Lekarz wkłada kolejno obie łyżki kleszczy do wnętrza kanału rodnego i zakłada je na główkę dziecka. Następnie spina zamkiem i wspomaga skurcze macicy.

Wydobywanie dziecka z dróg rodnych musi odbywać się w czasie skurczów macicy, a rodząca powinna pomagać położnikowi parciem. Poród zabiegowy z użyciem kleszczy odbywa się w znieczuleniu zewnątrzoponowymlub w miejscowym znieczuleniu krocza. Po wyjęciu główki na zewnątrz dróg rodnych dalsza część porodu przebiega w sposób naturalny.

U kobiety, u której przeprowadza się poród zabiegowy z użyciem kleszczy, nacięcie krocza jest zwykle większe niż podczas zwykłego porodu siłami natury. Duże urazy pochwy i krocza wiążą się z silnym odczuwaniem bólu poporodowego w okolicach intymnych. Dlatego kobieta po porodzie kleszczowym potrzebuje znacznie więcej czasu na powrót do formy niż kobieta rodząca naturalnie.

U dziecka użycie kleszczy położniczych wiąże się z występowaniem na główce niewielkich zaczerwienień (ślady po łyżkach kleszczy), które znikają zwykle po kilku dniach. Czasami pojawiają się niewielkie odkształcenia, sińce i niegroźne otarcia. Do rzadkości należą sytuacje związane z nieprawidłowym użyciem kleszczy, takie jak:

• pęknięcie czaszki,
• krwawienia wewnątrzczaszkowe,
• uszkodzenia nerwu twarzowego,
• porażenie splotu ramiennego.

Jeśli dalszy poród siłami natury jest niemożliwy albo pojawia się zagrożenie dla matki i/lub dziecka, ingerencja lekarza jest konieczna. W większości przypadków decyzję o porodzie kleszczowym podejmuje się w drastycznej chwili, gdy zostanie zauważone niebezpieczeństwo. W takiej sytuacji kobieta nie jest w stanie przygotować się do tego, co ma się za chwilę wydarzyć. Często nie ma czasu na rozmowę z kobietą i rozwiewanie jej wątpliwości. Kobiety w obliczu porodu zabiegowego mają poczucie zagrożenia. Są niespokojne i boją się, że zabieg zabierze im szansę na normalne przeżycie narodzin dziecka. Należy jednak pamiętać, że forma porodu w takich sytuacjach nie ma większego znaczenia – najważniejsze jest to, by noworodek urodził się zdrowy.

Kleszczy położniczych można użyć tylko w drugim okresie porodu, gdy główka dziecka weszła już do kanału rodnego i wydobycie płodu przez nacięcie powłok brzusznych i wykonanie cesarskiego cięcia jest już niemożliwe. Poród kleszczowy, niestety, nie cieszy się dobrą sławą, ze względu na możliwe następstwa u dzieci. Kleszcze porodowe powinny być używane tylko przez doświadczonych lekarzy. Obecnie w szpitalach położniczych coraz rzadziej stosuje się kleszcze do porodu.