Odstawienie środków antykoncepcyjnych przed zajściem w ciążę

Większość lekarzy uważa, że najlepiej jest skończyć dane opakowanie pigułek i zaprzestać ich brania. Wtedy krwawienie nastąpi o zwykłym czasie, a kolejna miesiączka będzie już tą pierwszą, „prawdziwą” miesiączką. Dzięki temu organizm wróci do swojego naturalnego rytmu. Czekanie ułatwia także określenie najlepszego momentu poczęcia.

Może zdarzyć się też tak, że kobieta po odstawieniu środków hormonalnych przez dwa-trzy miesiące nie ma okresu. Jeśli kobieta odstawiła pigułki i współżyła regularnie, istnieje prawdopodobieństwo, że jest w ciąży lub nie doszło do owulacji. Można wtedy wykonać test ciążowy, który wskaże czy doszło do zapłodnienia, czy nie. Jeśli test był negatywny i taki sam wynik był po powtórzeniu go tydzień później, zwykle oznacza to, że kobieta nie jest w ciąży. Czasami też, jeśli kobieta zaszła w ciążę zaraz po odstawieniu pigułek nawet nie zdaje sobie sprawy, że jest w ciąży, ponieważ uważa, że ma normalny okres.

Pigułki zawierające zarówno estrogeny i progesteron są najczęściej stosowanymi doustnymi środkami antykoncepcyjnymi. Zapobiegają one owulacji poprzez utrzymanie poziomu niektórych hormonów i powstrzymywaniu innych naturalnych hormonów, które stymulują jajniki do dojrzewania i uwalniania komórki jajowej. Przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych powoduje, że komórki jajowe nie rozwijają się lub nie są uwalniane w cyklu menstruacyjnym.

Podczas przyjmowania pigułek okres nie pojawia się jako rezultat owulacji, ale w wyniku nagłego spadku hormonów podczas tygodnia, w którym kobieta przyjmuje tabletki placebo, czyli takich, które nie zawierają hormonów. Ponieważ cykl jest kontrolowany przez tabletki, u kobiet które je przyjmują trwa on zwykle 28 dni. Gdy pigułki zostaną odstawione, spada poziom hormonów, które blokują owulację. Organizm musi wtedy sam je produkować i potrzebuje w niektórych przypadkach trochę czasu. Same jajniki muszą także się przygotować do wypuszczenia jajeczka.

Krwawienie miesiączkowe jest zwykle rezultatem spadku hormonów ok. 14 dni po owulacji, jeśli kobieta nie jest w ciąży. Średnio owulacja rozpoczyna się w przeciągu miesiąca – trzech po odstawieniu pigułek. Czasami może nastąpić szybciej, czasami później. Jedna na 30 kobiet, które odstawiły pigułki, nie ma okresu. Trudno wtedy powiedzieć dokładnie, kiedy kobieta będzie miała owulację. Można wtedy szukać innych jej oznak. Jeśli krwawienie nie powróci lub jest nieregularne przez kilka miesięcy, może oznaczać, że owulacja nie jest regularna jeszcze.

Jeśli kobieta ma założoną wkładkę wewnątrzmaciczną i chce zajść w ciążę, powinna ją usunąć. Zazwyczaj jest to zabieg szybki i bezbolesny, który przeprowadza ginekolog w gabinecie lekarskim. Na rynku dostępne są dwa rodzaje wkładek dopochwowych – zawierających miedź lub hormony. Nieważne z której z nich kobieta korzystała. Jak tylko zostaną wyjęte, możliwe jest zajście w ciążę. Możliwe, że po usunięciu wkładki z hormonami poczęcie dziecka będzie trwać dłużej.

Jeśli kobieta korzystała z implantu podskórnego czas potrzebny do zapłodnienia zależy od tego, czy wszystkie z nich były usunięte i jak długo były umieszczone w ciele. Zwykle po sześciu miesiącach płodność wraca do swojego pierwotnego stanu, chociaż u niektórych kobiet może nastąpić to szybciej.

Zastrzyki antykoncepcyjne mają chronić przed zajściem w ciążę przez przynajmniej trzy miesiące. Wydawać by się mogło, że po tym okresie czasu mogłoby dojść szybko do zapłodnienia. Jednakże może się ono opóźnić. Średnio czas zajścia w ciążę wynosi 10 miesięcy od ostatniego zastrzyku. 93% kobiet, które z nich korzystały zachodzi w ciążę w ciągu 18 miesięcy.

Pierścień antykoncepcyjny również zawiera hormony. Jest on jeszcze stosunkowo nową metodą chroniącą przed niepożądaną ciążą, dlatego nie przeprowadzono jeszcze długoterminowych badań na temat ciąży po zaprzestaniu korzystania z niego. Przypuszcza się jednak, że jego działanie będzie podobne jak w przypadku pigułek hormonalnych. Jeśli okres nie powróci po trzech miesiącach lub dłuższym okresie czasu, kobieta powinna odwiedzić lekarza.

Najważniejsze, aby zdawać sobie sprawę, że ciało potrzebuje trochę czasu, by wrócić do swojego naturalnego rytmu, jeśli kobieta wcześniej stosowała hormonalne środki antykoncepcyjne. Warto dać mu go, poobserwować cykl menstruacyjny i korzystać z takich metod antykoncepcji jak prezerwatywy czy pianki plemnikobójcze w tym okresie. Należy także pamiętać, że na płodność mają wpływ również inne czynniki niż środki antykoncepcyjne, takie jak np. wiek kobiety lub choroby, na które może cierpieć. Po zaprzestaniu przyjmowania tabletek dobrze jest rozpocząć suplementację kwasem foliowym, przestać palić, ograniczyć alkohol i odżywiać się prawidłowo.

Źródła

1. Darney D.P., Speroff L. Antykoncepcja, Medycyna Praktyczna, Kraków 2007, ISBN 83-7430-102-2
2. Pertyński T., Zyss T. (red.), Antykoncepcja, MedPharm, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60466-29-2
3. Gillebaud J. Antykoncepcja - pytania i odpowiedzi, Medycyna Praktyczna, Kraków 2005, ISBN 83-7430-012-4
4. Bręborowicz G. Ginekologia i położnictwo, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3082-X