Mikroorganizmy. Czym są, jak dzielimy mikroorganizmy?

Zgodnie z obowiązującą definicją mikroorganizmy to drobnoustroje, które można zobaczyć jedynie pod mikroskopem. Pojęcie to jest dość obszerne, jednak z pewnością zaliczamy do nich organizmy jednokomórkowe, takie jak:

• bakterie;
• sinice;
• pierwotniaki;
• glony;
• grzyby.

Do mikroorganizmów zaliczamy także formy bezkomórkowe - wirusy. Niektóre mikroorganizmy mogą być chorobotwórcze (wspomniane wirusy i bakterie), inne zaś potrafią być komensalne - korzystać z zasobów innego organizmu, bez wpływu na jego funkcjonowanie, a nawet symbiotyczne, jak np. bakterie w jelitach.

Mikroorganizmy znajdują się w wodzie, glebie, w powietrzu, na produktach spożywczych, a w dużych ilościach u ludzi oraz zwierząt. Organizmy te są w stanie przeżyć nawet w ekstremalnych warunkach.

Prawdopodobnie pierwszym człowiekiem, który zaobserwował mikroorganizmy pod mikroskopem był holenderski przyrodnik i przedsiębiorca, Antoni van Leeuwenhoek, nazywany ojcem mikrobiologii, żyjący w latach 1632 - 1723.

Mikroorganizmy dzielimy ze względu na wymagania tlenowe na:

• anaeroby, żyjące w atmosferze beztlenowej;
• aeroby, żyjące w atmosferze tlenowej.

Grupę mikroorganizmów, które zasiedlają dane środowisko (organizm człowieka, zwierzęcia, glebę) nazywamy mikrobiomem.

Mikroorganizmy żyją m.in. w wodzie, nie tylko ze studni, ale również w wodzie z kranu. Są to bakterie i wirusy, które mogą powodować choroby, m.in.:

• Legionella, która powoduje legionellozę; walka z tą bakterią jest bardzo ciężka, ponieważ często tworzy na ściankach rur warstwę ochronną (film biologiczny), która zmniejsza skuteczność chemicznej dezynfekcji; bakterie te wnikają do organizmu ludzkiego w czasie kąpieli lub brania prysznica; są dużym zagrożeniem, mogą prowadzić nawet do śmierci; można usunąć je za pomocą promieniowania UV oraz dezynfekcji termicznej i chemicznej;
• bakterie grupy E.coli - naturalnie bytują w jelicie grubym zwierzęcym i ludzkim, do wody trafiają przez kontakt ze ściekami, glebą i obumarłymi szczątkami roślin; nawet ich niewielka ilość w wodzie jest zagrożeniem dla zdrowia;
• bakterie mikroflory jelitowej - mogą wywoływać bakteryjną żółtaczkę, czerwonkę, cholerę, salmonellę i dur brzuszny;
• paciorkowce kałowe - znaczna ich część pochodzi z ludzkich i zwierzęcych odchodów, część występuje także w materiale roślinnym; uważane za jedne z najtrwalszych bakterii, które mogą intensywnie skazić wodę.

Do mikroorganizmów glebowych należą:

• bakterie;
• archeony;
• glony;
• niektóre grzyby;
• pierwotniaki;
• wirusy.

Są to w większości pożyteczne mikroorganizmy, które odpowiadają m.in. za mineralizację substancji organicznej, dostarczając roślinom dobrze przyswajalnych składników pokarmowych.

Od działalności tych drobnoustrojów zależy właściwe użyźnienie gleby, ponieważ odpowiadają za przetwarzanie substancji glebowych, a także za obieg pierwiastków ważnych dla różnych procesów zachodzących w tym środowisku.

Mikroorganizmy są bardzo aktywne w tzw. rizosferze - w pobliży korzeni roślin; odgrywają znaczącą rolę w kształtowaniu warunków ich rozwoju.

Prawidłowy skład bakteryjny układu pokarmowego jest podstawą dobrej odporności i silnego organizmu człowieka.

Codzienne spożywanie probiotyków (pożytecznych bakterii, takich jak m.in. z rodzaju Lactobacillus spp., z rodzaju Bifidobacterium spp. lub z rodzaju Streptococcus spp.) może w dłuższej perspektywie poprawić pracę układu trawiennego, podnieść odporność organizmu oraz zwiększyć energię.