- lek. dent. Konrad Rutkowski
- Artykuł zweryfikowany przez eksperta
Leczenie zębów w ciąży. Które zabiegi są dozwolone, a które nie?
Dbanie o zęby w czasie ciąży ma ogromne znaczenie i to nie tylko dla zdrowia przyszłej mamy. Infekcje jamy ustnej mogą być przyczyną poważnych komplikacji ciąży. Najgorsze powikłania nieleczonych zębów to zakażenia wewnątrzmaciczne i przedwczesne porody. Dlatego warto chodzić na regularne kontrole do stomatologa. Lekarz na bieżąco oceni stan zębów i podejmie decyzję o ewentualnym leczeniu. Które zabiegi są dozwolone w ciąży, a które nie?
Wykonanie zdjęcia RTG
Poddawanie się działaniu promieniowania rentgenowskiego jest niewskazane w ciąży, zwłaszcza w pierwszych tygodniach jej trwania, czyli w czasie formowania się zarodka i wykształcania płodu. Oczywiście, nowoczesna aparatura rentgenowska umożliwia wysyłanie niewielkich dawek promieni wykorzystywanych do przeprowadzenia większości badań diagnostycznych. RTG zęba nie powinno **zatem mieć negatywnego wpływu na płód, jednak wciąż stanowi czynnik ryzyka. Jeżeli lekarz stomatolog stwierdzi, że prześwietlenie jest niezbędne, RTG musi być wykonane z zachowaniem maksymalnych środków ostrożności (należy osłonić brzuch i okolice miednicy specjalnym fartuchem).**
Znieczulenie do zabiegów stomatologicznych
Nie jest ono zalecane jedynie w pierwszym trymestrze ciąży, by nie ryzykować ewentualnego szkodliwego wpływu na płód, który w tym okresie dynamicznie się rozwija. Najważniejszy jednak jest odpowiedni wybór znieczulenia. Dobór odpowiedniego preparatu poprzedzony jest wcześniejszym wywiadem z pacjentką, by wykluczyć wszelkie przeciwwskazania, a jego ilość jest zminimalizowana. Dlatego o fakcie, że jesteśmy w ciąży, należy poinformować stomatologa już na samym początku wizyty. Kobietom w ciąży nie podaje się standardowych środków znieczulających, a więc tych zawierających adrenalinę lub noradrenalinę, które powodują obkurczanie się naczyń krwionośnych.
Zabiegi protetyczne
Zabiegi protetyczne lepiej odłożyć do okresu poporodowego. Zmiany hormonalne występujące w czasie ciąży powodują zmianę pH śliny, co sprzyja rozwojowi drobnoustrojów w jamie ustnej. Szybciej rozwija się stan zapalny błon śluzowych jamy ustnej, a dziąsła stają się rozpulchnione i narażone na krwawienie.
Zabiegi kosmetyczne zębów
Generalnie w okresie ciąży nie wykonuje się zabiegów ze wskazań kosmetycznych. Kobiety w ciąży nie powinny poddawać się zabiegowi wybielania zębów, a także fluoryzacji oraz leczeniu zębów przy użyciu ozonu, który może mieć działanie toksyczne. Z zabiegami medycyny estetycznej należy zaczekać i wykonać je już po urodzeniu dziecka i po okresie karmienia piersią. Natomiast jeżeli chodzi o usuwanie kamienia, najlepiej przeprowadzić je po pierwszym trymestrze ciąży. Na pewno niewskazany w czasie ciąży jest scaling ultradźwiękowy.
Usuwanie zęba
Jak w większości przypadków, zalecane jest wykonanie tego zabiegu po pierwszym trymestrze ciąży ze względu na konieczność zastosowania znieczulenia oraz możliwość wystąpienia krwotoku. Na pewno jednak w stanie zapalnym jest konieczne usunięcie zęba, ponieważ taki stan osłabia organizm kobiety i stwarza ryzyko infekcji u niemowlęcia. Jeżeli stan zapalny jest silny, istnieje konieczność przyjmowania antybiotyków przez matkę. Lekarz przepisze odpowiednie leki (bezpieczne lekarstwa dla przyszłych mam są z grupy penicylin).
Leczenie endodontyczne w ciąży
Niewskazane jest szczególnie w pierwszym trymestrze ciąży. Z leczeniem kanałowym związane jest wykonanie zdjęcia RTG, które nie jest zalecane w ciąży, jak również podanie znieczulenia. Najlepiej, gdy gabinet stomatologiczny dysponuje elektronicznym endometrem, który pozwoli przeprowadzić leczenie bez prześwietlenia. Tak jak pisaliśmy wcześniej, prześwietlenie RTG stanowi niski czynnik ryzyka i z dwojga złego lepiej nie zwlekać z leczeniem zęba. Bakterie rozprzestrzeniające się z takiego zęba na cały organizm czynią więcej szkody niż podjęcie leczenia.