Ferdydurke - bohaterowie, opis fabuły

Powieść "Ferdydurke" napisał polski powieściopisarz, dramaturg i nowelista Witold Gombrowicz. Jego twórczość cechuje głęboka analiza psychologiczna człowieka, analiza jego interakcji z innymi ludźmi, problem niedojrzałości, poczucie absurdu i krytyka romantyzmu.

W ostatnich latach życia został trzykrotnie nominowany do literackiej Nagrody Nobla, czym zyskał dużą sławę, jednak ostatecznie nagrody tej nie otrzymał. Mimo to jego twórczość to jedne z najczęściej tłumaczonych dzieł polskich autorów.

Gombrowicz nie wyjaśnił nigdy, co oznacza tytuł jego dzieła "Ferdydurke". Badaczom udało się jednak ustalić, że pochodzi on najprawdopodobniej od nazwiska jednego z bohaterów książki amerykańskiego powieściopisarza, Sinclaira Lewisa pt. „Babbitt” - w polskim tłumaczeniu nosi on imię Ferdy Durkee.

Główny bohater powieści to niedojrzały emocjonalnie, trzydziestoletni pisarz, Józef Kowalski, który przeżywa przymusowy powrót do szkoły.

Inni bohaterowie Ferdydurke to:

• Pimko - nauczyciel polskiego;
• Pylaszczkiewicz - inaczej nazywany Syfonem, jeden z uczniów, który zgadza się z wizją niewinnej młodzieży, prymus;
• Miętalski - inaczej nazywany Miętusem, przywódca licznej bandy chłopców, sprzeciwiających się przyjętemu przez grono pedagogiczne obrazowi niewinnej młodzieży;
• Pani Młodziakowa - pani inżynierowa, "dość otyła, lecz inteligentna i uspołeczniona, z bystrym i bacznym wyrazem twarzy, członkini komitetu dla ratowania niemowląt lub zwalczania plagi żebraniny dziecięcej w stolicy”;
• Wiktor Młodziak - inżynier, uświadomiony urbanista, który kształcił się w Paryżu i stamtąd przywiózł dryg europejski”, „pozbawiony przesądów czerstwy pacyfista i wielbiciel naukowej organizacji pracy”;
• Zuta Młodziakowa - szczera, naturalna, wysportowana i zgrabna, Pimke stawia ją za wzór młodości;
• Pani Hurlecka - "ciotka cioteczno- cioteczna Józefa" - jej matka była cioteczną siostrą ciotki ciotki mamy Józefa; mieszkała razem z mężem Konstantym w dworku szlachecki w Blimowie; pomimo tego, że wie ile lat ma Józef, wciąż traktuje go jak małe dziecko.

Powieść rozpoczyna się, gdy dorosły, trzydziestoletni Józio budzi się z poczuciem wewnętrznej niedojrzałości. Wtedy pojawia się profesor Pimko, który wierzy w niewinność młodzieży i zabiera bohatera znowu do szkoły. Józef poznaje w niej dziwnych, lecz bardzo wymagających nauczycieli oraz kolegów z klasy.

Józef zamieszkuje na stancji u pozującej na bardzo nowoczesną rodzinę Młodziaków i zakochuje się w ich dorastającej córce Zucie. Postanawia pokazać ich prawdziwe twarze, wyrwać ich z zakłamania i formy, w którą się oblekli.

W dalszej części powieści Józio razem z kolegą Miętusem wyrusza na wieś, gdzie szukają niewinności i mają zamiar bratać się z parobkami. Niestety rzeczywistość pokazuje, że parobcy nie są gotowi do bratania się z wyższymi kastami społecznymi.

Tezę tę potwierdza spokrewniona z Józiem, mieszkająca na wsi rodzina Hurleckich. Również oni mają swoją formę ("przyklejoną gębę"), do której się dopasowali.

Kultywując ziemiańskie tradycje, są zupełnym przeciwieństwem państwa Młodziaków: wuj to hulaka, ciotka zaś upupia opowieściami o rodzinnych powiązaniach. Córka państwa Hurleckich zaś pozuje na panienkę z dobrego domu.

Powieść ta zawiera elementy socjologii, psychologii i filozofii. Nadrzędnym celem przyświecającym jej powstaniu jest zdemaskowanie tego, że każdy człowiek przez całe swoje życie jest uwikłany w formę. Wciąż robi i mówi to, czego oczekują od niego inni, wyrwanie się z niej zaś, pozbycie się przypisanej do siebie "gęby" jest niezwykle trudne.