Dziecku przerzedza się czupryna? Winny może być niedobór ważnej witaminy

Od jesieni do wiosny skórna synteza witaminy D praktycznie nie zachodzi, co przekłada się na niższe stężenia 25(OH)D w populacji. Badania z Polski (centralny region) potwierdzają wyraźną sezonowość i większy odsetek niedoborów u dzieci zimą. Podobne wnioski obserwowano w pracach europejskich, porównujących wartości po lecie i po zimie.

W literaturze opisano związek obniżonych stężeń 25(OH)D z niebliznowaciejącymi postaciami łysienia. Metaanaliza obejmująca ponad 1500 chorych z łysieniem plackowatym wykazała istotnie częstszy niedobór i niższe średnie poziomy witaminy D niż u osób zdrowych. Podobne wyniki pojawiają się w przeglądach dotyczących telogenowego wypadania włosów, choć pojedyncze badania nie zawsze potwierdzają różnice – dlatego związek należy traktować jako współistnienie, a nie prostą przyczynę.

Co to oznacza w praktyce? Jeśli u dziecka zimą nasila się wypadanie włosów (np. po infekcjach, stresie, niedoborach), warto skonsultować się z pediatrą lub dermatologiem. Lekarz może zadecydować o wykonaniu profilaktycznych badań, w tym oceny stężenia 25(OH)D.

Poza nasilonym wypadaniem włosów o niedoborze witaminy mogą świadczyć również: męczliwość i osłabienie mięśni, częstsze infekcje, bóle kostno-mięśniowe, spowolnienie wzrastania (u najmłodszych – ryzyko krzywicy), gorszy nastrój. Objawy są nieswoiste, dlatego nie zastępują badania 25(OH)D i oceny klinicznej.

Suplementacja witaminy D w przypadku dzieci jest dostosowana do wieku:

• 0–6 mies.: 400 j.m./dobę od pierwszych dni życia,
• 6–12 mies.: 400–600 j.m./dobę (w zależności od podaży z diety),
• 1–3 lata: 600 j.m./dobę przez cały rok,
• 4–10 lat: jeżeli dziecko nie spełnia zaleceń ekspozycji na słońce, 600–1000 j.m./dobę przez cały rok (dawkę dostosowuje się do masy ciała i diety),
• 11–18 lat: 1000–2000 j.m./dobę przez cały rok, jeśli brak odpowiedniej ekspozycji słonecznej.

Wytyczne definiują też górne dopuszczalne limity: 2000 j.m./dobę (1–10 lat) i 4000 j.m./dobę (11–18 lat). Preferowanym preparatem jest cholekalcyferol (wit. D3).

Za optymalne stężenie 25(OH)D przyjmuje się zwykle 30–50 ng/ml, a o niedoborze mówimy, kiedy stężenie we krwi spada < 20 ng/ml.

Źródła:

• Guidelines for Preventing and Treating Vitamin D Deficiency: A 2023 Update in Poland,
• Nutrients 2023;15(3):695,
• Seasonal variation of total and bioavailable 25(OH)D. Acta Biochimica Polonica 2024,
• Lee et al. Dermatology and Therapy 2020,
• Systematic review, J Cosmet Dermatol 2022,
• Serum vitamin D, ferritin, and TSH in patients with telogen effluvium…, IJMDC 2022,
• Telogen effluvium in the pediatric population: a review, JAAD 2024.