Dzieci są jak korzenie. Pozwól im na rytuał słowiańskiego przejścia

Obrzęd postrzyżyn pochodzi z dawnych czasów słowiańskich. To rytualne przeobrażenie - od dziecka do jednego z pełnoprawnych obywateli. Wtedy to siedmioletnim chłopcom obcinano włosy i nadawano dorosłe imię. Był to symbol przejścia od opieki matki do ojca.

Polskie komunie z pompą

Zapleciny natomiast dotyczyły dziewczynek. Matka bądź starsza krewna zaplatała każdej z nich warkocz, a na głowie kładła wianek ze świeżych kwiatów i ziół. Dziewczęta tego dnia zakładały też białe szaty – symbol czystości i niewinności. Wydarzeniu towarzyszyło palenie dużego ogniska i uroczysta uczta, na którą zapraszano całą wieś.

Współczesne "postrzyżyny-zapleciny" wyglądają nieco inaczej. Teraz nikomu nie obcina się włosów bez jego zgody. Nie zmieniło się jednak jedno – wydarzenie składa się z wielu rytuałów i symboli. Od niedawna każde dziecko ma szansę na uczestnictwo w takiej uroczystości.

Wojna o chrzest

- Pomysł wziął się z własnej potrzeby. Jestem mamą dwójki dzieci, które nie będą przystępowały do pierwszej komunii świętej. Miałam więc takie poczucie, że w ich życiu zabraknie takiego rytuału, w którym dzieci z wczesnego dzieciństwa przechodzą w okres dzieciństwa starszego, bardziej świadomego i dojrzałego – mówi dla WP parenting dr Anna Kłonkowska, socjolog, psycholog i filozof.

Kobieta wraz z innymi rodzicami postanowiła więc stworzyć wydarzenie, które nie będzie alternatywą dla uczniów nieprzystępujących do sakramentu pierwszej komunii świętej, a uroczystością dla wszystkich dzieci. "Postrzyżyny-zapleciny" są bowiem wydarzeniem otwartym, w którym uczestniczyć mogą również uczniowie po pierwszej komunii świętej.

- Chciałam bardziej uniwersalnego wydarzenia. Dla wszystkich, niezależnie od wyznawanej religii, pochodzenia czy korzeni etnicznych. Ta uroczystość ma łączyć, a nie dzielić – dodaje dr Kłonkowska.

Wydarzenie "postrzyżyny-zapleciny" po raz pierwszy odbyło się w 2016 roku. Uczestniczyło w nim kilkoro dzieci. W czerwcu 2017 roku zapowiedziana została druga edycja. Do rytuału przejścia obecnie przygotowuje się 11 uczniów.

Organizatorki dodają jednak, że na chwilę obecną liczba uczestników jest mocno ograniczona. Całość przygotowań pokrywa bowiem organizator, bez żadnego dofinansowania z zewnątrz.

- Rodzice opłacają jedynie koszt srebrnego wisiorka robionego na zamówienie. Jest to wygrawerowany dąb. Nie bez powodu wybrałyśmy go na symbol tego wydarzenia. Inspirujemy się starodawną tradycją słowiańską, jednak nie odtwarzamy jej dosłownie. To nasza własna, współczesna interpretacja – mówi pomysłodawczyni "postrzyżyn-zaplecin".

Dlaczego akurat dąb? Jego korzenie są rozłożyste, ale chociaż idą z różnych kierunków, łączą się we wspólny pień. Symbolizują one dzieci, które wywodzą się z rodzin o różnych światopoglądach, tradycjach i pochodzeniu. Łączą się jednak we wspólny pień. Korzenie i gałęzie drzewa są różnorodne tak samo jak każde z dzieci, które obiorą kiedyś inną ścieżkę życia. - Zawsze jednak będą miały poczucie, że pochodzą z tego samego miejsca. Niezależnie od tego, jakie poglądy będą je kiedyś dzielić, będą miały poczucie, że coś je łączy – dodaje dr Kłonkowska.

Jak wyglądają współczesne "postrzyżyny-zapleciny"? Organizatorka nie chce zdradzać wielu informacji. Wydarzeniu ma towarzyszyć tajemnica. Rodzice otrzymują scenariusz uroczystości dopiero podczas zapisów.

Najczęściej po uroczystościach "postrzyżyn-zaplecin" rodzice urządzają dzieciom przyjęcie podobne do tego organizowanego po przyjęciu pierwszej komunii świętej. - Wielu rodziców chce w ten sposób podkreślić szczególny charakter tego dnia. W zeszłym roku do "postrzyżyn-zaplecin" przystępowała moja córka, w tym roku świętować będzie mój syn. Z tej okazji zebraliśmy na wspólny obiad całą rodzinę – mówi organizatorka.

Źródła

1. Facebook