Dojrzewanie płciowe według skali Tannera

Skala Tannera, nazywana też skalą oceny dojrzewania płciowego (Sexual Maturity Rating, SMR), daje możliwość monitorowania rozwoju dzieci i młodzieży. Korzystają z niej m.in. pediatrzy (bilans zdrowia) i endokrynolodzy dziecięcy. Jej nazwa pochodzi od nazwiska pediatry Jamesa Mourilyana Tannera, który ją opracował.

Dojrzewanie płciowe określa się poprzez obserwację rozwoju piersi u dziewcząt, narządów płciowych u chłopców i owłosienia płciowego (u obu płci). Wynik oscyluje między I a V, gdzie I odpowiada okresowi przedpokwitaniowemu, a V oznacza dojrzałość płciową typową dla danej seksualności.

Dojrzewanie płciowe u chłopców zaczyna w 9-14. roku życia, u dziewcząt – w 8-13. roku życia. Jednak jak zauważa Karolina Piotrowska, psycholożka i seksuolożka, autorka książki "Rozwój seksualny dzieci", w dzisiejszych czasach obserwujemy, że dzieci zaczynają dojrzewać płciowo zdecydowanie szybciej niż jeszcze kilkadziesiąt lat temu.

"Rolę edukacji prewencyjnej jest przede wszystkim dostarczanie informacji pomagających młodym ludziom rozumieć zmiany zachodzące w ich ciałach oraz emocjach. Warto uświadamiać dzieciom, że zmiany, które niebawem zaczną się pojawiać, są naturalne i typowe, nie powinny być powodem wstydu".

Jeśli nie wiecie, jak to zrobić, by nie zawstydzić nastolatka, warto sięgnąć po przywołaną książkę "Rozwój seksualny dzieci". Objętościowo ma niewiele stron, ale znajdziemy w niej mnóstwo informacji o tym, jak rozmawiać z dzieckiem o seksualności.

Skala Tannera została opracowana po to, by dyskretnie ocenić, czy dojrzewanie płciowe przebiega u dziecka prawidłowo. Lekarz spogląda więc na pacjenta i za pomocą wzroku ocenia, czy proces dojrzewania przebiega prawidłowo.

W przypadku chłopców może jednak sięgnąć po orchidometr, które pomaga przy określeniu wielkości i objętości jąder. Narzędzie to składa się z kilkunastu owalnych struktur w rozmiarach od 1 do 25 mm nawleczonych na sznurek. Po przyłożeniu ich do jądra pacjenta, lekarz wybiera wielkość koralika, który najlepiej odpowiada objętości badanego jądra.

Dojrzewanie płciowe dziewczynki

stopień I – brodawki sutkowe są nieznacznie uwypuklone; w okolicy łonowej nie ma owłosienia o ciemnym zabarwieniu

stopień II – rosną piersi, powiększa się otoczka brodawki sutkowej; w okolicy łonowej pojawią się pierwsze włosy o ciemnym zabarwieniu,

stopień III – gruczoły piersiowe oraz otoczka brodawki sutkowej są coraz większe; owłosienie okolic intymnych obejmuje również wzgórek łonowy,

stopień IV – brodawka sutkowa razem z otoczką tworzą dodatkowe uwypuklenie w obrębie piersi; w okolicy łonowej owłosienie staje się gęste,

stopień V – otoczka brodawki jest mocno zabarwiona, sutek wtórnie się zapada, a piersi są bardziej zaokrąglone; owłosienie łonowe jest gęste i może przechodzić również w okolicę ud.

Dojrzewanie płciowe dziewczynek jest przygotowaniem jej ciała do spełnienia funkcji rozrodczej. W okresie pokwitania jej ciało znacząco się zmienia. A wszystko po to, by w przyszłości mogła zostać matką.

Największą zmianą w tym zakresie jest pierwsza miesiączka. Warto nie traktować tego tematu jak tabu, tylko szczerze porozmawiać o tym z córką.

Dojrzewanie płciowe chłopca

Stopień I – jądra mają objętość mniejszą niż 4 ml, prącie cechuje brak wzrostu, nie ma też owłosienia łonowego z widocznym pigmentem,

Stopień II – jądra nieznacznie zwiększają swoją objętość (min. 4 ml), prącie staje się dłuższe i szersze, a w okolicy grzbietu pojawiają się pierwsze włosy łonowe,

Stopień III – objętość jąder wynosi już 12 ml; prącie staje się coraz większe, a jego długość zwykle sanowi ¾ długości worka mosznowego; w okolicy grzbietu członka widoczne są gęste i kręcone włosy łonowe,

Stopień IV – jądra mierzą ok. 4,5 cm, prącie jest dłuższe i szersze, pojawia się wzmożona pigmentacja skóry moszny, włosy łonowe są gęste i obejmują coraz większy obszar,

Stopień V – najdłuższy wymiar jąder wynosi 4,5 cm, prącie i moszna budową i wielkością przypominają narządy płciowe dojrzałego mężczyzny, owłosienie łonowe obejmuje też uda.