Dodatkowe 7 dni urlopu. Jeśli go nie wykorzystasz, przepadnie

Urlop od siły wyższej to forma zwolnienia z pracy, która przysługuje w sytuacjach losowych wymagających natychmiastowej obecności pracownika. Zmiany zostały wprowadzone do Kodeksu pracy w 2023 roku.

W ciągu roku można skorzystać z 2 dni lub 16 godzin wolnego, a za ten czas otrzymuje się 50 proc. wynagrodzenia.

Najważniejsze zasady:

• dostępne 2 dni lub 16 godzin rocznie – decyzja, w jakiej formie skorzystać z wolnego, należy do pracownika,

• wynagrodzenie wynosi 50 proc.,

• wniosek można złożyć najpóźniej w dniu korzystania z wolnego,

• brak określonego wzoru wniosku,

• urlop nie przechodzi na kolejny rok,

• pracodawca nie może odmówić jego udzielenia.

Kodeks pracy nie zawiera precyzyjnej definicji "siły wyższej", ale przyjmuje się, że chodzi o nagłe, nieprzewidziane sytuacje, które wymagają natychmiastowej reakcji pracownika.

Przykłady sytuacji, w których można skorzystać z urlopu od siły wyższej to awaria w domu, np. pożar, zalanie mieszkania, wypadek drogowy lub nagła choroba lub wypadek członka rodziny. Urlop ten ma na celu umożliwienie pracownikowi rozwiązania pilnych problemów bez obawy o konsekwencje w pracy.

Zobacz także: Rekordowa liczba ojców na urlopach rodzicielskich. Zmiany widać w statystykach

Drugą opcją dodatkowego wolnego jest urlop opiekuńczy, który umożliwia pracownikowi sprawowanie opieki nad członkiem rodziny lub osobą mieszkającą w tym samym gospodarstwie domowym. Wymaga on złożenia wniosku co najmniej 1 dzień przed planowanym terminem. Za ten czas nie przysługuje wynagrodzenie, ale urlop jest wliczany do stażu pracy.

Najważniejsze zasady:

• maksymalnie 5 dni wolnego w roku,

• urlop jest bezpłatny,

• można go wykorzystać jednorazowo lub w częściach,

• okres urlopu jest wliczany do stażu pracy,

• nie wpływa na wymiar urlopu wypoczynkowego ani urlopu na żądanie,

• pracodawca nie może odmówić jego udzielenia,

• nie ma obowiązku przedstawiania dokumentacji medycznej osoby wymagającej opieki,

• wniosek należy złożyć co najmniej 1 dzień przed rozpoczęciem urlopu (można to zrobić w formie papierowej lub elektronicznej).

Urlop przysługuje w celu opieki nad:

• dzieckiem,

• rodzicem,

• współmałżonkiem,

• osobą zamieszkującą w tym samym gospodarstwie domowym.

Zarówno urlop od siły wyższej, jak i urlop opiekuńczy są narzędziami, które pozwalają pracownikom lepiej godzić życie zawodowe z obowiązkami rodzinnymi.

Kluczowe jest jednak to, że niewykorzystane dni przepadają i nie przechodzą na kolejny rok. Pracownicy powinni o tym pamiętać i planować wykorzystanie tych dni zgodnie z własnymi potrzebami.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. KP