Czego nie wolno jeść w ciąży?

Mimo iż ryby są zdrowe, w czasie ciąży kobiety powinny zrezygnować ze spożywania ich dużych przedstawicieli, na przykład tuńczyka, rekina, miecznika i makreli królewskiej. Duże ryby zawierają rtęć, która jest toksyczna zarówno dla kobiety, jak o płodu.

Ciężarne, które lubią surowe owoce morza, na przykład surowe mięczaki, powinny odstawić je na czas ciąży. Spożycie surowych owoców morza wiąże się bowiem z wyższym ryzykiem infekcji bakteryjnych oraz zatruć pokarmowych, a także grozi zarażeniem się tasiemcem.

Kobietom w ciąży odradza się jedzenie wątróbki, ponieważ zawiera ona bardzo dużo retinolu, czyli rodzaju witaminy A. Nadmiar witaminy A może zaszkodzić płodowi. Należy także uważać na witaminę A w suplementach diety. W razie wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem.

Kobiety w ciąży powinny także ostrożnie podchodzić do suplementów z tranem, zwłaszcza tych wytwarzanych z wątroby ryb, które zawierają retinol.

Szkodliwość witaminy A dla płodu nie oznacza, że kobiety w ciąży powinny zrezygnować z przyjmowania jej z pokarmem. Witamina A korzystnie wpływa na skórę, oczy i system odporności. Bezpieczne jej dawki znajdują się w nabiale, jajach, mięsie, tłustych rybach, marchwi i brokułach.

Sery pleśniowe z niepasteryzowanego mleka mogą zawierać listerię, bakterię, która zwiększa ryzyko poronienia, przedwczesnego porodu, śmierci płodu lub jego choroby. Zagrożenia związane ze spożywaniem serów pleśniowych w ciąży są bardzo poważne, dlatego spodziewająca się dziecka kobieta powinna zupełnie z nich zrezygnować lub wybierać te sery, które powstały z pasteryzowanego mleka. Są one bezpieczne dla ciężarnych, dlatego tak istotne jest dokładne czytanie składu serów na opakowaniu.

Surowe mięso, jaja i kawior są odradzane kobietom w ciąży, ponieważ mogą zawierać salmonellę i inne bakterie. Zarażenie salmonellą objawia się wymiotami i odwodnieniem, które mogą prowadzić do poważnych problemów. Dlatego też będąc w ciąży należy unikać takich dań jak tatar lub potrawy przygotowywane przy użyciu surowych jaj. W wyniku spożycia surowego mięsa można zarazić się toksoplazmozą, dlatego mięso powinno być dobrze wysmażone lub upieczone.

Według najnowszych badań znaczne ograniczenie ilości spożywanej kawy przez kobiety w ciąży jest dobrym pomysłem, ponieważ wypicie więcej niż 200 miligramów kawy każdego dnia może podwoić ryzyko poronienia. Jednak picie kawy w umiarze nie ma skutków w postaci przedwczesnego porodu lub utraty dziecka.

Ponadto warto wiedzieć, że kofeina znajduje się nie tylko w kawie, ale i czekoladzie oraz niektórych napojach, dlatego konieczne jest czytanie składu produktów, jakie spożywa ciężarna.

Badania wykazały, że picie sztucznie słodzonych napojów typu cola w czasie ciąży może zwiększyć ryzyko przedwczesnego porodu. Dotyczy to spożycia takich napojów w dużej ilości, jednak konieczne są kolejne badania, aby potwierdzić te wyniki. Lekarze są zgodni, że dla ciężarnych bardziej korzystne jest zdrowe odżywianie i spożywanie wartościowych płynów, na przykład soków niż sztucznie słodzonych napojów.

W badaniu nie wykazano, w czym leży przyczyna ewentualnych wcześniejszych porodów, znane czynniki wpływające na przedwczesne rozwiązanie są różne: predyspozycje genetyczne, budowa macicy, rozwój płodu oraz infekcje.

Ciekawe jest, że u kobiet, które piły napoje słodzone cukrem, nie zaobserwowano zwiększonej ilości przedwczesnych porodów.

Kobiety w ciąży powinny zrezygnować z napojów z kofeiną lub przynajmniej znacząco ograniczyć ich spożycie. Według niektórych badań kofeina może przyczynić się do ograniczenia wzrostu płodu. Dlatego też napoje energetyzujące nie są dobrym wyborem dla kobiet w ciąży.

Alkohol spożyty przez kobietę w ciąży wpływa negatywnie na rozwój płodu. Zmiany, które zachodzą, są nieodwołalne, dlatego większość ciężarnych na czas ciąży zdecydowanie eliminuje alkohol ze swojej diety. Niektóre ciężarne zastanawiają się jednak, czy kieliszek wina do obiadu nie ujdzie im na sucho.

Ponieważ nie istnieją badania, które wskazywałyby ewentualną bezpieczną granicę spożycia alkoholu, na wszelki wypadek lekarze zalecają całkowitą abstynencję. Ryzyko wad u dziecka jest dużo większe, gdy jego matka regularnie spożywa alkohol w dużej ilości, niż kiedy ma to charakter okazjonalny, jednak najbardziej rozsądna jest kompletna rezygnacja z alkoholu na czas ciąży.

U dzieci kobiet, które w ciąży spożywały alkohol występuje FAS (Fetal Alcohol Syndrome), czyli zespół alkoholowy płodu. Alkohol wypijany przez ciężarne przenika przez łożysko i uszkadza nieodwracalnie płód. Zespół nieprawidłowości obejmuje fizyczne, umysłowe i behawioralne zmiany zachodzące w dziecku.

Jak sprawa wygląda w przypadku tak zwanego piwa bezalkoholowego? Jest to napój, który ma zerową lub minimalną zawartość alkoholu nie przekraczającą 0,5‰, dlatego jego szkodliwość dla płodu jest znikoma. Wybór należy do ciężarnej, ale powinna zastanowić się, czy potencjalne i nieodwracalne skutki uboczne są warte chwili przyjemności.

Jak widać, nawet pozornie bezpieczne produkty mogą stanowić zagrożenie dla płodu. Szkodliwość alkoholu jest powszechnie znana, ale nawet sery pleśniowe lub wątróbka mogą wystawiać zdrowie dziecka na próbę. Dlatego też ciężarne powinny zmienić swój sposób żywienia w czasie ciąży.

Źródła

1. Bręborowicz G. Ciąża wysokiego ryzyka, Ośrodek Wydawnictw Naukowych, Poznań 2010, ISBN 83-7314-059-2
2. Brown J. Odżywianie w ciąży - przewodnik żywieniowy dla kobiet w ciąży i młodych matek, Mada, Warszawa 2002, ISBN 83-86170-75-1
3. Cichocka A., Szostak-Węgierek D., Żywienie kobiet w ciąży, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3131-1
4. Lindemann O., Ortemberg A., Ciąża i poród naturalny, Bellona, Warszawa 2008, ISBN 978-83-11-10962-9