Cringe. Co oznacza?

Cringe po polsku to wstyd i zażenowanie za inną osobę. To poczucie dyskomfortu, które się pojawia, gdy obserwuje się zachowanie innego człowieka. Gdyby przełożyć to słowo w sposób dosłowny na język polski otrzymalibyśmy coś w stylu "cudzowstydu".

Cringe, definicja którego jest dość opisowa, najczęściej pojawia się w wypowiedziach młodych osób w przestrzeni internetowej, np. w komentarzach na mediach społecznościowych. Słowo to zawiera w sobie ładunek ekspresji oraz ironii.

Wyraz "cringe" można też odmieniać, np. "cringe'owy" – żenujący, "cringe'ować" – wzdrygać się, "krindżówa” – słowo, które opisuje obserwowane zachowanie, a nie uczucie, które się pojawia w odpowiedzi na to, co widzimy.

Każde pokolenie ma własny język, zrozumiały jedynie dla osób w podobnym wieku. W przypadku obecnych nastolatków młodzieżowy slang w dużej mierze tworzy internetowa komunikacja. Powstają słowa będące nierzadko zapożyczeniami z języka angielskiego, ale też szalenie pojemne znaczeniowo: jedno słowo potrafi służyć do wyrażania zdumienia, zdziwienia, uznania czy negacji.

Cechy języka młodzieżowego:

• osadzenie w nurcie potocznych zachowań komunikacyjnych,
• zanurzenie w rzeczywistości elektronicznej,
• dominacja angielszczyzny (np. cringe – coś żenującego, wstydliwego),
• nierzadko pojawiają się w nim spolszczone wyrazy z języka angielskiego (np. apdejtować się – poprawiać, ulepszać, ajsy – oczy, outfit – ubiór, wygląd),
• łamanie reguł w zakresie fonetyki, morfologii, fleksji i składni (np. miszcz),
• nadużywanie zdrobnień/zgrubień, np. fotka, pytanko, mordeczki, ziomuś, koleś, gościówa, fota, kumpela, ziomal, kolo (kolega),
• ma przyjazny stosunek do nowych technologii,
• jest skrótowy.

Nie każdy wie, co znaczy cringe, essa czy bambik. To słowa istniejące w komunikacji młodzieży (rzeczywistej i internetowej), które pozwalają oddzielić tych, którzy wiedzą ("naszych") od tych, którzy nie wiedzą ("innych"). To łączy ludzi młodych.

W finale tegorocznego konkursu na Młodzieżowe Słowo Roku 2023 znalazł się wyraz cringe. Co to znaczy już wiesz, a czy wygrał?

Nie tym razem. Osoby internetowo głosujące zdecydowały, by na podium umieścić słowo "rel", oznaczające zgodę i zrozumienie. Pochodzi od angielskiego "relatable", czyli wyrażenia utożsamiania się z kimś/czymś.

Na drugim miejscu znalazło się słowo "sigma", które jest prześmiewczym określeniem niezależnego mężczyzny, który nie liczy się z niczyim zdaniem, a na trzecim – "oporowo" będące inną formą określenia "do oporu".

Plebiscyt na Młodzieżowe Słowo Roku od 2016 roku organizuje Wydawnictwo Naukowe PWN pod patronatem Uniwersytetu Warszawskiego.