Co to jest i skąd się bierze owsica?

Owsicą nazywamy inwazyjną chorobę pasożytniczą wywołaną przez niewielkiego białego nicienia określanego jako owsik ludzki. Choroba ta najczęściej dotyka dzieci w wieku szkolnym i przedszkolnym, choć nie omija również dorosłych.

Na temat choroby krąży kilka mitów. Jeden z nich mówi o tym, że przyczyną pojawienia się owsików jest spożywanie słodyczy. Owszem, cukier jest dla nich pożywką, ale sam w sobie nie jest czynnikiem sprzyjającym zarażeniu. Skąd więc biorą się owsiki w organizmie ludzkim? Z pozostawionych przez nosiciela inwazyjnych jaj samicy owsika. Tak naprawdę mogą one znajdować się wszędzie – na nieumytych owocach i warzywach, w niedogotowanym mięsie, na dłoniach nosiciela, przedmiotach codziennego użytku, a nawet w kurzu.

Pasożyty mają zdolność rozwijania się wyłącznie w organizmie ludzkim, a dokładniej w jego układzie pokarmowym. Najczęściej zajmują obszar jelita grubego, wyrostka robaczkowego oraz końcowego odcinka jelita cienkiego. Nie są duże. Największy rozmiar osiągają samice i mogą one mieć nawet 1 cm długości. Samce są jednak mniejsze, ich długość to ok. 3 mm.

Owsica, nazywana chorobą brudnych rąk, jest ściśle związana z higieną osobistą. Z tego powodu zarażenie występuje najczęściej u dzieci, ponieważ nie zawsze stosują się one do wszystkich zasad higieny. Potrafią podnosić jedzenie z podłogi, często wkładają ręce do ust, gryzą lub liżą różne przedmioty. Nie zawsze pamiętają o umyciu rąk, zwłaszcza po zabawie. Ponadto przebywają w dużych skupiskach, co sprzyja zarażeniu.

Owsiki mogą dostać się do organizmu ludzkiego na dwa sposoby – poprzez wdychanie lub połknięcie jaj. Jak to możliwe? Przemieszczająca się głównie nocą samica potrafi złożyć nawet do 12 000 jaj. Są one składane na zewnątrz organizmu i najczęściej znajdują się w kleistej wydzielinie okolic intymnych. Silne swędzenie tych miejsc powoduje, że chory zaczyna się drapać, tym samym dotykając miejsc, w których złożone zostały jajeczka. Następnie przenosi je na pościel oraz przedmioty codziennego użytku, a stąd już krótka droga do rozprzestrzenienia choroby.

Owsiki to jedne z najczęściej występujących pasożytów. Powodują niepokój, rozdrażnienie i nerwowość. Choremu ciężko jest zachować spokój i usiedzieć w miejscu. W przedszkolach i szkołach choroba ta występuje na tyle często, że dzieci zaczynają z niej żartować. „Co się tak kręcisz? Masz owsiki?” – takie teksty mogą wywoływać salwę śmiechu na korytarzach szkolnych, ale niestety jest w nich wiele prawdy. Szkoły i przedszkola to przecież duże skupiska ludzi. Nawet jeśli twoje dziecko zachowuje wszelkie zasady higieny, to nie będziesz w stanie całkowicie uchronić go przed zakażeniem od innego malucha.

Najbardziej charakterystycznym symptomem związanym z zakażeniem jest swędzenie w okolicy odbytu. Pojawia się ono zazwyczaj wieczorem lub w nocy, co jest związane ze składaniem w tym czasie przez samicę owsika jajeczek. Chory odczuwa świąd, który potrafi wybudzić ze snu. Jest on silny, dlatego ciężko jest go kontrolować. Wybudzanie nocne prowadzić może do bezsenności lub pogorszonej jakości snu. Osoba chora jest drażliwa i niespokojna. Towarzyszyć jej może także nocne zgrzytanie zębami, mogą wystąpić bóle głowy lub problemy z koncentracją.

Do typowych objawów owsicy należą również dolegliwości ze strony układu pokarmowego, a więc: bóle brzucha, nudności czy brak apetytu, który może prowadzić do spadku masy ciała. U niektórych dzieci dodatkowo występuje moczenie nocne lub pojawiają się objawy skórne.