Ciąg Fibonacciego - definicja, własności

Ciąg Fibonacciego to ciąg liczb naturalnych, w których każda występująca w nim liczba jest sumą dwóch poprzednich. Naukowcy odkryli, że odnajdujemy go w wielu aspektach przyrody, a jednocześnie można odkryć, że zjawiska, których struktura jest na nim oparta, sprawia przyjemność ludzkim zmysłom. O ciągu Fibonacciego uczymy się jeszcze w szkole podstawowej. Jakie są własności tego ciągu? Jak go obliczać? Czym są złote proporcje? Sprawdź!

Ciąg Fibonacciego to ciąg liczb naturalnych wyznaczony według określonego wzoruCiąg Fibonacciego to ciąg liczb naturalnych wyznaczony według określonego wzoru
Źródło zdjęć: © Adobe Stock
Ewa Rosiecka

Co to jest ciąg Fibonacciego?

Ciąg Fibonacciego został wynaleziony przez włoskiego matematyka, Leonarda Fibonacciego, który żył na przełomie XII i XIII. Podał on wzór na określanie kolejnych wyrazów tego ciągu.

Ciąg Fibonacciego jest to ciąg liczb naturalnych, określonych następująco: pierwszy wyraz to 0, drugi - 1, a każdy kolejny to suma dwóch poprzednich wyrazów.

Określamy go według poniższego wzoru:

F0 = 0

F1= 1

Fn = Fn-1+Fn-2, dla n ≥ 2

Pierwsze jego wyrazy wyglądają następująco:

0,1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, 233...

Jakie są własności ciągu Fibonacciego?

Ciąg Fibonacciego ma następujące własności:

  • każda następna liczba ciągu to suma dwóch poprzednich (oprócz pierwszej i drugiej) - jest to zatem ciąg rekurencyjny, jest to pierwszy ze znanych ciągów tego rodzaju;
  • jeśli podzielimy każdą z liczb przez jej poprzednik, otrzymamy iloraz oscylujący wokół 1.618, w miarę zwiększania się liczb maleją odchylenia tej wartości; odwrotnością 1.618 jest 0.618, dlatego też współczynnik każdej liczby ciągu podzielony przez następną oscyluje wokół 0,618;
  • inna własność polega na tym, że pomiędzy każdymi dwiema liczbami, które rozdzielone są jedną liczbą, ma miejsce proporcja 2.618 i jej odwrotność - 0.382;
  • taką samą procedurę możemy zastosować dla liczb bardziej od siebie oddalonych, np. dla liczb oddalonych od siebie o trzy pozycje współczynniki wynoszą 4.236 oraz 0.236.

Czym są złote proporcje?

Liczba 1.618 inaczej nazywana jest współczynnikiem złotych proporcji i zapisywana jest za pomocą 21- szej litery alfabetu greckiego, jako phi (=∅). Uczeni odkryli, że ciąg Fibonacciego możemy znaleźć w szeregu aspektów przyrody, wyznacza on kształty struktury, jak i przebieg zmian w strukturach dynamicznych.

Warto zauważyć, że zjawiska, których struktura opiera się na ciągu Fibonacciego, sprawiają przyjemność dla słuchu i wzroku człowieka. Dowodem na tę tezę może być fakt, że złote proporcje wykorzystywano podczas budowy piramidy Cheopsa czy Panteonu w Grecji, posługiwał się nimi również w swojej sztuce Leonardo da Vinci i Botticelli.

Wybrane dla Ciebie
Tak naprawdę nazywała się Violetta Villas. W 2025 r. nikt tak nie nazwał córki
Tak naprawdę nazywała się Violetta Villas. W 2025 r. nikt tak nie nazwał córki
Chroni także chłopców. Ryzyko nowotworów spada o połowę
Chroni także chłopców. Ryzyko nowotworów spada o połowę
Objawy zmyliły lekarzy. To był nowotwór wątroby
Objawy zmyliły lekarzy. To był nowotwór wątroby
Najlepsza gra dla dziecka? Ekspert: Jest jeden haczyk
Najlepsza gra dla dziecka? Ekspert: Jest jeden haczyk
Imię geniuszy i królów. Nosi je ponad 460 tys. Polaków
Imię geniuszy i królów. Nosi je ponad 460 tys. Polaków
Po mamie, czy po tacie? Oto po kim dziedziczymy inteligencję
Po mamie, czy po tacie? Oto po kim dziedziczymy inteligencję
Czy dziecko powinno spać z rodzicami? Pediatrzy wyjaśniają raz na zawsze
Czy dziecko powinno spać z rodzicami? Pediatrzy wyjaśniają raz na zawsze
Imię składające się z jednej litery. W Polsce noszą je dwie kobiety
Imię składające się z jednej litery. W Polsce noszą je dwie kobiety
Nowe podręczniki i zmiany w nauczaniu. Nauczyciele mają wątpliwości
Nowe podręczniki i zmiany w nauczaniu. Nauczyciele mają wątpliwości
Coś tu nie pasuje. Bystrzak od razu widzi te błędy
Coś tu nie pasuje. Bystrzak od razu widzi te błędy
Nowy przedmiot w szkole. Ma mieć bardziej praktyczny wymiar
Nowy przedmiot w szkole. Ma mieć bardziej praktyczny wymiar
Był w sprzedaży od 2023. Sieć ostrzega i wycofuje produkt
Był w sprzedaży od 2023. Sieć ostrzega i wycofuje produkt