Gazy u noworodka i niemowlaka. Przyczyny i zapobieganie

Jakie są przyczyny śmierdzących gazów u niemowlaka? Powodów może być kilka. Najczęściej gazy u najmłodszych powstają wskutek trawienia białek, laktozy i innych składników odżywczych znajdujących się w mleku matki lub mleku z butelki. Poza tym, pokarm zjadany przez matkę karmiącą piersią może mieć wpływ na wystąpienie gazów u malucha.

Nie wszystkie rodzaje produktów spożywczych działają na każde dziecko w taki sam sposób, jednak możliwe jest wyszczególnienie pokarmów szczególnie „wiatropędnych”. Są to przede wszystkim fasola, kapusta, tłuste mięsa, nabiał, pikantne produkty, ryby, soja i orzechy. Do innych czynników wywołujących gazy zaliczamy:

• Połykanie powietrza podczas karmienia piersią lub butelką.
• Połykanie powietrza w czasie płaczu – oprócz gazów wywołać może również skurcze.
• Nadmierną aktywność. Im więcej czynności wykonuje dziecko (ruch, płacz, itp.), tym większe prawdopodobieństwo wystąpienia gazów – szczególnie nocą.
• Hiperlaktację, czyli nadmierne wytwarzanie pokarmu przez matkę. Wskutek mlekotoku dziecko wypije zbyt dużo wodnistego mleka początkowego, a zbyt mało mleka końcowego. Pierwszy rodzaj pokarmu jest bogaty w laktozę i powoduje skurcze brzuszka malucha. Poza tym nienasycone dziecko wypije więcej pokarmu, aby zaspokoić głód, co spowoduje jeszcze większe gazy.
• Brak flory jelitowej. Przewód pokarmowy noworodka wykształca się do 4 miesięcy po narodzinach i nie posiada flory bakteryjnej, która rozwija się w późniejszych fazach rozwoju dziecka.
• Zbyt duży przepływ mleka. Problemy z gazami dziecka mogą być spowodowane przyjmowaniem zbyt dużych porcji mleka i krztuszeniem się podczas karmienia prowadzącym do połykania powietrza.
• Karmienie mieszanką mleczną. Udowodniono, że ten sposób karmienia malucha powoduje nie tylko gazy, ale także ulewanie, objawy kolki i zaparcia.
• Źle dobraną butelkę. Zbyt duży lub mały smoczek może powodować gazy u dzieci karmionych z butelki.
• Leki przyjmowane przez matkę lub dziecko.
• Zapalenie żołądkowo-jelitowe wywołane wirusem lub bakterią.
  Do najczęstszych objawów gazów u noworodka zaliczamy podkulanie nóg w kierunku tułowia, intensywniejszy niż zwykle płacz występujący po karmieniu, ściskanie dłoni w pięść, większe niż zwykle ulewanie i częstsze odbijanie, naprężony i wzdęty brzuch, zaparcia i biegunki, problemy ze snem.

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

• Co na wzdęcia u 3-tygodniowego dziecka? - odpowiada lek. Michał Springer
• Nocne wzdęcia u niemowlaka: co robić? - odpowiada dr n. med. Anna Wilczyńska
• Problemy ze wzdęciami u niemowlaka - odpowiada dr n. med. Tomasz Grzelewski

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

Wielu rodziców zadaje sobie pytania: co poradzić na gazy u niemowlaka? Kiedy koniec? Należy pamiętać, że układ trawienny noworodka nie jest jeszcze w pełni funkcjonalny, w związku z czym nieważne, co zrobi rodzic – maluch i tak będzie miał gazy. Istnieją jednak metody wspomagające pozbycie się gazów z organizmu dziecka.

• Odbijanie po karmieniu. Proces najlepiej powtarzać co 5 minut. Warto również wypróbować nowe pozycje ułatwiające dziecku odbijanie, np. przełożenie malucha przez ramię lub kolano albo ułożenie dziecka w pozycji siedzącej i klepnięcie w plecy.
• Noszenie dziecka w pozycji pionowej. W ten sposób powietrze, zamiast gromadzić się w brzuchu, zostanie uwolnione z organizmu dziecka. Delikatny ucisk na brzuch dodatkowo przyspieszy pozbycie się gazów.
• Zmiana pozycji karmienia. Najlepiej karmić w pozycji półleżącej lub leżącej. W ten sposób najłatwiej zahamować nadmierny przepływ mleka prowadzący do połykania powietrza przez malca.
• Masaż brzucha. Wykonany pół godziny po karmieniu i w przypadku wzdęcia brzucha, pomoże uwolnić uwięzione powietrze.
• Woda z cukrem. Podanie dziecku tego napoju uspokoi dziecko skuteczniej niż dostępne w sklepach krople na gazy.
• Ciepła kąpiel zrelaksuje dziecko i pomoże w uwolnieniu gazów.

Warto zapamiętać, że wiele problemów z gazami u malucha spowodowanych jest nadmiarem spożywanego mleka. Aby zaradzić takiej sytuacji, należy spróbować karmienia na zmianę obiema piersiami – w ten sposób maluch podczas karmienia opróżni tylko jedną pierś.

Jeżeli w drugiej piersi nagromadzi się za dużo pokarmu, można odrobinę spuścić. W ten sposób matka ograniczy ilość dostarczanego pokarmu, pozwoli dziecku nasycić się mlekiem końcowym i, co najważniejsze, złagodzi gazy u noworodka.