Zapalenie pęcherza po porodzie

Kobiety po porodzie często obawiają się oddawania moczu ze względu na ranę krocza, którą trzeba ochraniać przed zakażeniem. Świeżo upieczone mamy boją się, że podczas mikcji mocz niechcący może pociec po ranie, wywołać pieczenie i grozić innymi nieprzyjemnymi dolegliwościami. Z tego powodu często wstrzymują mocz, co ma negatywny wpływ na pęcherz moczowy. Zalegający w nim mocz może bowiem skutkować ryzykiem namnażania się bakterii w drogach moczowych i grozić zapaleniem pęcherza. Występowanie zapalenia pęcherza moczowego u kobiet jest również związane z krótką cewką moczową. Kobiety mają o wiele krótszą cewkę niż mężczyźni, a co za tym idzie – drobnoustroje chorobotwórcze łatwiej pokonują odcinek między ujściem cewki moczowej, a pęcherzem moczowym. Ponadto, rozwinięciu zapalenia sprzyja zaburzona równowaga biologiczna flory bakteryjnej w układzie moczowo-płciowym, spowodowana:

• ciążą,
• zapaleniem pochwy,
• używaniem dezodorantów intymnych,
• stosowaniem kąpieli pianowych,
• opadaniem macicy lub pęcherza moczowego po porodzie,
• cewnikowaniem poporodowe,
• uszkodzeniami pęcherza moczowego po porodzie naturalnym,
• hipotonią pęcherza moczowego po znieczuleniu do porodu,
• krwawieniami i odchodami połogowymi,
• obecnością kamieni w nerkach lub w drogach moczowych,
• nieprawidłową budową układu moczowego,
• obciążeniami psychicznymi.

Typowym objawem zapalenia pęcherza moczowego jest ciągłe parcie na pęcherz przy wydalaniu jedynie małych ilości moczu. Mikcji może towarzyszyć pieczenie i kłucie w okolicy cewki i pęcherza. W niektórych przypadkach pojawia się czerwony kolor i ostry zapach moczu. Krwiomocz wynika z dużej liczby czerwonych krwinek w moczu. Badanie moczu wykazuje bakteriomocz, co wskazuje na kolonizację dróg moczowych drobnoustrojami chorobotwórczymi. Zapalenie pęcherza z pewnością nie jest przyjemnym doświadczeniem, jednak przeważnie nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia kobiety. Z drugiej strony, schorzenie nieleczone może skutkować rozwinięciem ostrego, bądź też przewlekłego odmiedniczkowego zapalenia nerek.

• Właściwa higiena osobista – po oddaniu moczu lub stolca podmywanie się od pochwy w kierunku odbytu.
• Unikanie stosowania dezodorantów intymnych, intensywnych mydełek oraz pachnących płynów do kąpieli, które mogą w negatywny sposób wpłynąć na skórę oraz błonę śluzową sfer intymnych, co zwiększa ryzyko przedostania się bakterii do układu moczowo-płciowego i powstania zakażenia.
• Picie dużej ilości płynów, co zwiększa objętość moczu w pęcherzu, a jednocześnie prowadzi do wypłukania bakterii z układu moczowego i zapobiega powstaniu zakażenia.
• Unikanie długiego przetrzymywania moczu w pęcherzu, gdyż zbytnio wypełniony narząd jest mniej odporny na działanie bakterii.

Na początku ważne jest łagodzenie dolegliwości. Warto zatem unikać zaziębiania ciała. Ulgę przynosi działanie ciepła, więc na brzuch można przykładać ciepłe, ale nie gorące, kompresy. Gorąco może bowiem nasilać krwawienia z dróg rodnych. Ponadto, należy dużo pić (dwa litry albo nawet więcej). Przydatne są zioła o właściwościach moczopędnych. Warto spożywać duże ilości witaminy C, gdyż dzięki jej zdolności do zakwaszania moczu, rozwój bakterii jest utrudniony. W razie niepowikłanego zapalenia pęcherza moczowego stosuje się zwykle jedno- lub trzydniowe leczenie kotrimoksazolem lub amoksycyliną. Jeśli po dwóch lub trzech dniach leczenia nadal występują dolegliwości, to znaczy, że nie wszystkie bakterie zostały usunięte z pęcherza. W takim przypadku należy przedłużyć terapię wymienionymi środkami o dalsze dziesięć dni. Ciągłe nawroty zapalenia pęcherza moczowego mogą być wywołane zwężeniem cewki moczowej. W takich sytuacjach konieczne jest leczenie operacyjne i usunięcie zwężenia cewki utrudniającego odpływ moczu.

Joanna Krocz

Źródła

1. Jonderko G., (red.), Podręczna encyklopedia zdrowia, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2002, ss. 391-392, ISBN 978-83-7506-075-1.