Waran z Komodo - charakterystyka, występowanie, długość życia

Waran z Komodo (Varanus komodoensis) to gad z rodziny waranów. Z racji swoich rozmiarów nazywany jest smokiem z Komodo. Gatunek ten został odkryty w 1910 roku. Aby go ochronić, w 1980 roku utworzono w Indonezji Park Narodowy Komodo.

Jaszczurka ta zamieszkuje wyspy Archipelagi Sundajskiego, należące do Indonezji (m.in. Komodo, Gill Motang, Rinca, Nusa Kode). Nie wiemy zbyt wiele na temat pochodzenia tego zwierzęcia. Według jednej z teorii waran wyewoluował z mniejszych przodków, w czym pomogła geograficzna izolacja wysp.

Waran z Komodo nie pochodzi jednak z Indonezji, a z Australii. Według badań australijskich naukowców gatunek ten narodził się około 3 - 4 mln lat temu we wschodniej części tego kontynentu.

Następnie rozprzestrzenił się na zachód, docierając do wysp indonezyjskich około 900 tys. lat temu, co wynika z analizy skamieniałych kości jaszczurek znalezionych w Australii. Wykazywały one ogromne podobieństwo do kości współczesnych waranów.

Waran z Komodo jest największą jaszczurką na Ziemi. Może mieć nawet 3,5 m długości i osiągać wagę do 100 kg.

Jaszczurka ta ma dużą i szeroką szyję, osadzoną na masywnej i grubej szyi. Baryłkowaty tułów warana zakończony jest ogonem grubym u nasady, a w dalsze części bocznie spłaszczonym, który jest równy połowie długości ciała.

Szeroka szczęka warana uzbrojona jest w 60 zębów, ciało zaś pokrywają ziarniste łuski. Grzbiet warana z Komodo jest ciemnobrązowy, pokryty czarnymi plamkami.

Samce waranów są większe od samic.

Waran z Komodo żywi się głównie ssakami (jego pożywienie to m.in. konie, świnie, jelenie, bawoły wodne) i ptakami. Odnotowano także kilka ataków na ludzi, a także spożywanie siebie nawzajem. W łańcuchu pokarmowym warany z Komodo nie mają naturalnych wrogów, a jedynym zagrożeniem dla młodych są dorosłe osobniki tego gatunku.

Warany z Komodo polują z zaskoczenia, rozdzierając szczękami i pazurami miękkie tkanki ofiary. Zdarzało się, że ugryzione zwierzę, mimo iż udało mu się uciec, padało po kilku godzinach martwe. Rany te nie były śmiertelne, dlatego stanowiły zagadkę dla świata nauki.

Okazało się, że szczęki tego gada, który jest rówież padlinożercą, są siedliskiem ogromnej ilości drobnoustrojów, nierzadko chorobotwórczych, które w czasie ugryzienia dostawały się do krwiobiegu ofiary, przez co dochodziło do zakażenia, które zabijało zwierzę.

Według naukowca z Melbourne, Bryana Fry, warany z Komodo są jadowite. W ślinie tego gada odkrył toksyczne związki, z których niektóre występują także w jadzie tajpana, który jest uznawany za jeden z najbardziej toksycznych węży.

Smoki z Komodo to także padlinożercy. Zapach rozkładającej się padliny warany potrafią wyczuć nawet z odległości 10 km.

Waran z Komodo może żyć nawet 50 lat.

Smok z Komodo jest niezwykle niebezpiecznym gadem. Potrafi zabić nawet jelenia, którego może powalić samym ogonem (siła jego uderzenia to nawet 2 tony), po czym przegryza gardło, rozrywa swoją ofiarę i połyka bez żucia w kawałkach.

Mimo to dla niektórych stanowi wymarzony okaz do domowej hodowli. Na szczęście jest to niezgodne z prawem, warana z Komodo nie wolno trzymać w domu. W Polsce warany możemy zobaczyć w Ogrodzie Zoologicznym we Wrocławiu oraz w Starym Zoo w Poznaniu.