Pogotowie opiekuńcze jest instytucją, której zadanie polega na sprawowaniu opieki i wychowaniu tzw. trudnej młodzieży i dzieci. Do pogotowia opiekuńczego trafiają dzieci, które uciekają z domu lub z innych placówek opiekuńczo-wychowawczych, które błąkają się po ulicy, nie mają swojego własnego domu, które są niepełnoletnimi ofiarami przemocy domowej. Nierzadko w pogotowiu opiekuńczym znajdują się małoletni przestępcy, osadzeni na czas trwania procesu sądowego. Najczęściej do pogotowia opiekuńczego trafia młodzież patologiczna, agresywna, antyspołeczna i zdegenerowana. Znaczny odsetek tych dzieci pochodzi z rodzin, w których dominował alkoholizm, przemoc, bieda, ubóstwo, bezrobocie i różnego rodzaju uzależnienia. Niekorzystne warunki wychowawcze często przyczyniają się do umieszczenia dzieci w placówkach pogotowia opiekuńczego.