inteligencja emocjonalna (strona 2 z 2)

Nieśmiałość, według psychologa Philipa Zimbardo, to złożona przypadłość, która obejmuje szerokie kontinuum, od lekkiego uczucia skrępowania, przez nieuzasadniony lęk przed ludźmi, aż do skrajnej nerwicy. Wydaje się, że nieśmiałość dziecka, obok problemów szkolnych czy agresywnych zachowań młodzieży, nie stanowi żadnego zagrożenia dla prawidłowego rozwoju społeczno-emocjonalnego. Tymczasem, utrwalona dziecięca nieśmiałość skutkuje wieloma trudnościami w relacjach międzyludzkich i uniemożliwia czerpanie radości z życia. Jak manifestuje się nieśmiałość u dzieci i jak jej przeciwdziałać?

Dziecko rodzi się jako tabula rasa – czysta tablica. I od tego, jak zostanie wychowane, zależy jakim będzie człowiekiem. O jego morale decyduje zarówno zakres odziedziczonych genów, grupa rówieśnicza, jak i dom, w którym dziecko wzrasta.

Dziecko w wieku szkolnym posiada coraz więcej kontaktów społecznych z rówieśnikami. Jest to także dla niego okazja, by zrewidować zasady i normy obowiązujące w domu rodzinnym z tymi, które obowiązują wśród rówieśników. Istotną kwestią w przypadku dzieci w wieku szkolnym jest to, że wchodzą one w liczne interakcje społeczne. Niejednokrotnie na tle nowej grupy – swojej klasy – mogą przekonać się, jak inni oceniają ich zachowanie i jak wyglądają na tle innych dzieci, jeśli chodzi o przestrzeganie zasad. Często jest tak, że dziecko wchodzące w wiek szkolny łamie pewne zasady regulaminu szkolnego dla samego faktu przypodobania się rówieśnikom. Okazuje się, że potrzeba zaskarbienia sobie sympatii nowej grupy rówieśniczej jest silniejsza, niż wpojone dotychczas dziecku zasady i normy społeczne.

Depresja jest obecnie uważana za chorobę cywilizacyjną. Z badań wynika, że około 10% populacji cierpi na depresję, z tego jedna trzecia osób to nastolatki. Depresja u nastolatków, często jest niezauważana przez rodziców, a jest ona często na tyle niebezpieczna, że może doprowadzić do dramatu.

Bóle psychogenne, określane także jako psychalgia, są formą zaburzenia somatoformicznego. Ich objawami są m.in. ból brzucha, ból głowy czy wysypka skórna bez potwierdzenia psychosomatycznego. Bóle psychogenne są podobne do bóli psychosomatycznych, pojawiających się jako efekt zaburzeń emocjonalnych. Jak wskazują pediatrzy, istotą bóli somatycznych u najmłodszych jest ich psychika. To właśnie ona odpowiada za zaburzenia somatyczne bez wyraźnej przyczyny.

Rozwój inteligencji przedszkolaka w dużej mierze zależy od jego wrodzonych predyspozycji, jednak nie jest to jedyny czynnik wpływający na inteligencję dziecka. Rodzice i opiekunowie także mają wpływ na rozwój inteligencji u dziecka. Inteligencja dziecka dzieli się na sferę wizualno-przestrzenną, muzyczną, językową, matematyczną, ruchową, przyrodniczą, intrapersonalną i interpersonalną.

Szkołę utożsamia się głównie z miejscem, które ma dostarczać niezbędnej wiedzy i przygotowywać do zdania trudnych egzaminów, np. matury. Tymczasem obok nauczania szkoła powinna realizować cele wychowawcze. Nauczyciele mają wspierać rodziców w trudach wychowania dziecka, co oczywiście nie oznacza, że przejmą całkowicie funkcje rodzicielskie. Jednym z celów wychowawczych szkoły jest kształtowanie postaw uczniów. Jakie rodzaje postaw rozwija szkoła? Co to są za postawy i jak je modyfikować? Jakie elementy się na nie składają? Jakie metody wychowawcze zastosować, by wpłynąć na poglądy wychowanków?

Inteligencja emocjonalna to zdolność do rozumienia własnych emocji i radzenia sobie z nimi oraz rozumienia i współodczuwania stanów emocjonalnych innych ludzi. Jej rozwój następuje w okresie przedszkolnym, kiedy dziecko uczy się diagnozowania i rozumienia emocji swoich i swojego otoczenia, zbiera doświadczenia i uczy się radzenia z problemami. Jak rozwijać inteligencję emocjonalną?

Rozwój intelektualny przedszkolaka dotyczy doskonalenia sprawności percepcyjnych, zdobywania orientacji w czasie i przestrzeni, kształtowania się strategii pamięciowych i podstawowych czynności myślowych, jak porównywanie, szeregowanie i klasyfikowanie. Rozwój poznawczy znajduje odzwierciedlenie w rozumieniu związków przyczynowo-skutkowych oraz ewolucji umiejętności językowych i funkcji symbolicznej. To czas intensywnych zmian neuronalnych, które mają przygotować szkraba do nauki w szkole.

Rozwój poznawczy dziecka to przede wszystkim rozwój umiejętności postrzegania, zapamiętywania i przetwarzania informacji dochodzących do niego z otoczenia. Tempo rozwoju przedszkolaka zależy od jego wrodzonych predyspozycji, ale także od jego środowiska i samodzielnego wysiłku.

Przedszkolak ma najczęściej nie mniej niż 3 lata, i nie więcej niż 6 lat. Jest człowiekiem obracającym się w gronie rówieśników. To wśród nich wzrasta, uczy się funkcjonowania w grupie rówieśniczej. Drugim środowiskiem jest rodzinny dom. Tutaj uczy się mały człowiek relacji z innymi, głównie dorosłymi, a w przypadku posiadania rodzeństwa także z innymi dziećmi. Jak przedszkolaka zainspirować do rozwoju? W czym go wesprzeć?

Rozwój intelektualny i emocjonalny ucznia wzajemnie się przenikają. Poczucie kompetencji i sukcesy szkolne wpływają na kształtowanie się wysokiej samooceny i pewności siebie u dziecka, natomiast nieradzenie sobie z zadaniami czy pracą domową może prowadzić do poczucia nieadekwatności wobec oczekiwań otoczenia. Możliwość sprostania zadaniom szkoły wymaga dojrzałości wyższych funkcji korowych, która zapewnia nie tylko odpowiedni dla wieku rozwój intelektualny czy emocjonalno-społeczny, ale też dostateczną koordynację ruchową, wzrost uwagi dowolnej i zwiększenie zdolności koncentrowania się na obiekcie zainteresowania.

Człowiek rodzi się z różnymi zdolnościami, a rozwijanie talentu służy każdemu. Świadomość swoich mocnych stron jest istotna w budowaniu pozytywnego odbioru swojej osoby. Dlatego też jeśli masz w rodzinie zdolne dziecko, zadbaj o to, by pielęgnowało swój talent. Nie musi to być dar ładnego rysowania lub śpiewania. Niektóre dzieci mają dobrze rozwinięte zdolności motoryczne i świetnie radzą sobie z ćwiczeniami fizycznymi. Talenty są różne, ale łączy je jedno – warto je rozwijać. Od czego zacząć?

Jeśli rodzice pragną, aby ich dziecko wykształciło w sobie swoiste pasje, wzmocniło talenty i rozwijało rozmaite uzdolnienia, powinni zwrócić uwagę na wiek przedszkolny swojej pociechy. Wiek przedszkolny to właśnie okres, w którym ujawniają się różne talenty, a ich wczesne rozpoznanie i praca nad ich rozwojem mogą przynieść spektakularne efekty i pokierować dalszym życiem malucha.

Rozwój intelektualny dziecka jest indywidualny i właśnie dlatego rodzice nie powinni pochopnie zamartwiać się, że ich malec jest opóźniony w rozwoju. Wszelkimi wątpliwościami należy dzielić się z pediatrą. Dziecko trzeba uważnie obserwować od pierwszych chwil po narodzeniu. Niektóre zaburzenia ruchowe można dostrzec po miesiącu i jeśli zostaną poddane szybkiej rehabilitacji, można całkowicie je wyrównać.

Wraz z intensywnym rozwojem intelektualnym, motorycznym i społecznym postępuje rozwój emocjonalny przedszkolaka. Maluchy w okresie średniego dzieciństwa coraz lepiej rozeznają się w szerokim spektrum własnych reakcji emocjonalnych oraz potrafią trafnie rozpoznać i zrozumieć emocje innych osób. Ponadto między 2., a 6. rokiem życia dziecko nabiera zdolności regulowania i kontrolowania ekspresji emocji, nabywa umiejętności radzenia sobie w sytuacjach stresowych i kształtuje pozytywne kontakty z rówieśnikami i dorosłymi. Wiek przedszkolny cechuje też rozwój wyobraźni, a wraz z nią pojawiają się specyficzne lęki przed wyimaginowanymi czarownicami, smokami i potworami.

Jeśli rozwój emocjonalny dzieci w wieku przedszkolnym przebiega prawidłowo, są one w stanie wyrazić podstawowe uczucia i nazwać je. W tym etapie rozwoju emocje dzieci są związane z daną sytuacją i mogą gwałtownie się zmieniać, gdy dziecko zaczyna wykonywać inną czynność. Rozwój dziecka w okresie przedszkolnym polega na rosnącej internalizacji emocji i uzyskaniu kontroli nad odczuciami. W miarę jak przedszkolaki zdobywają nowe umiejętności językowe i poznawcze, uczą się panować nad emocjami i używać języka do wyrażenia odczuć.