Serce płodu zaczyna bić 16 dni po zapłodnieniu

Serce ludzkie nie pojawia się zaraz po zapłodnieniu. Bywa, że przekonują się o tym kobiety, które z objawami wczesnej ciąży udają się do ginekologa. W takim przypadku lekarz stwierdza istnienie pęcherzyka płodowego z zarodkiem, ale jeszcze bez bijącego serca.

Zgodnie z dotychczasowymi badaniami sugerowano, że pierwsze uderzenia serca występują około 21 dnia po zapłodnieniu. Najnowsze badania rzucają inne światło na powstanie najważniejszego mięśnia w organizmie człowieka.

Określenie dokładnego momentu, w którym w zarodku ludzkim dochodzi do „uruchomienia się” pracy układu sercowo-naczyniowego, jest niezwykle trudne. Dlatego właśnie do tego typu badań naukowcy wykorzystują myszy. Struktura serca tych zwierząt niewiele różni się od budowy serca człowieka, w związku z czym naukowcy często odnoszą wyniki badań prowadzonych na gryzoniach do ludzi.

Pracą serca od wielu lat zajmuje się zespół prof. Paula Rileya z Uniwersytetu Oksfordzkiego. Do tej pory twierdzono, że serce myszy zaczyna pompować krew dokładnie w ósmym dniu rozwoju płodu. W odniesieniu do człowieka przekłada się to na 21 dzień ciąży. Na tym etapie serce ma kształt małej tuby.

Nowe badania prof. Rileya dowiodły, że pierwsze uderzenia serca myszy pojawiają się po ok. 7,5 dniach od zapłodnienia. Choć różnica może wydawać się niewielka, przeliczając ją na dane ludzkie okazuje się, że u człowieka serce zaczyna pracować już w 16 dniu ciąży. Wyglądem przypomina ono półksiężyc.

• Dzięki temu odkryciu będziemy mieć więcej możliwości zapobiegania chorobom serca płodów – zaznacza prof. Riley.

Badania prowadzono na mysim embrionie, w obrębie którego dodano cząsteczki wapnia. Celem było dokładne przyjrzenie się momentowi, w którym komórki serca zaczynają się obkurczać. Wapń w formie zjonizowanej jest bowiem swego rodzaju biochemicznym posłańcem, który odpowiada za przekazywanie sygnałów elektrycznych pomiędzy komórkami. Dotyczy to zwłaszcza neuronów, a także samego aktu zapłodnienia.

Okazuje się także, że przenoszenie jonów wapnia do wewnątrz i na zewnątrz wyspecjalizowanych komórek w mięśniach serca, przyczynia się do rozpoczęcia jego pracy. Badacze odkryli także, że białko o nazwie NCX1 pełni bardzo ważną rolę w procesie generowania sygnałów wapniowych, niezbędnych do rozpoczęcia pracy najważniejszego mięśnia w organizmie.

Odkrycie Brytyjczyków rzuca nowe światło na kardiologię dziecięcą i leczenie płodów. Dzięki niemu lekarze będą mogli zwiększyć możliwości leczenia chorób serca jeszcze w łonie matki.