Pulsoksymetr dla dzieci i dorosłych. Jak działa, jak go używać?

Pulsoksymetr to niewielkie, elektroniczne urządzenie moniturujące tętno krwi oraz saturację krwi - poziom nasycenia krwi tlenem. Pomiar jest dokonywany na podstawie ilości pochłanianego przez tkanki promieniowania o dwóch różnych długościach fali.

Promieniowanie użyte w nim jest zupełnie bezpieczne dla ludzi w każdym wieku.

To niewielkie urządzenie działa na zasadzie pulsoksymetrii, polegającej na emitowaniu światła o różnej długości fal:

• 940 nm - światło podczerwone;
• 660 nm - światło czerwone.

Jak to działa? Hemoglobina pochłania długości fal w różnym stopniu, zależnie od tego, czy transportuje tlen (oksyhemoglobina), czy też jest go pozbawiona (hemoglobina zredukowana).

Biorąc pod uwagę różnice pochłaniania promieniowania przez ten składnik krwi i wykorzystując stałą absorpcji, pulsoksymetr oblicza poziom wysycenia hemoglobiny tlenem, który jest podawany w procentach.

W pulsoksymetrii wykorzystywana jest także obecność pulsacyjnego sygnału, wytwarzanego przez krew tętniczą w palcu.

Należy pamiętać, że pulsoksymetry nie badają wentylacji płuc i nie można dzięki nim ocenić stopnia niewydolności oddechowej, a wynik saturacji może być nieprecyzyjny (wielkość błędu może wynosić 2-3 proc.).

Mimo to jest to wygodne i łatwo dostępne narzędzie, służące do oceny, jak organizm radzi sobie z pobieraniem tlenu z powietrza, stosowane głównie przez lekarzy w szpitalach.

Jaki jest prawidłowy wynik saturacji? Właściwy poziom natlenienia hemoglobiny tlenem mieści się w zakresie od 95 proc. do 99 proc.

Wynik może być niższy na większych wysokościach nad poziomem morza, stąd też urządzenia te są kalibrowane w zakresie od 70 proc. do 100 proc. z dokładnością zwykle od 2 proc. do 4 proc. To oznacza, że odczyty poniżej 70 proc. nasycenia mogą nie być dokładne.

Pulsoksymetr napalcowy zakładamy na palec środkowy lub wskazujący, paznokciem do góry. W czasie pomiaru nie można się ruszać. Właściwy odczyt poziomu saturacji mogą zakłócać m.in. pomalowane lakierem lub sztuczne paznokcie.

Niedokładny wynik może pojawić się także, gdy pacjent się ruszy w trakcie badania lub kończyny, na których dokonywany jest pomiar, są zimne.

Pulsoksymetr umieszczamy na:

• palcach ręki lub stopy;
• skrzydełku nosa;
• małżowinie usznej;
• na stopie lub nadgarstku (u noworodków).

Nie każdym pulsoksymetrem można dokonać wiarygodnego pomiaru na malutkich palcach dziecka. Pulsoksymetr dla najmłodszych dzieci - wcześniaków, niemowląt i małych dzieci powinien być specjalnie dla nich przystosowany, posiadać odpowiednie funkcje i właściwe rozmiarem czujniki pomiarowe pulsu oraz nasycenia krwi tlenem u dzieci.

Specjalnie dla niemowląt przeznaczone są urządzenia te w formie opasek na nadgarstek lub kostkę. Na rynku można dostać również mniejsze pulsoksymetry dla dzieci.