Przekształcanie wzorów - jak to robić krok po kroku?

Przekształcanie wzorów to wyznaczanie niewiadomej, w zależności od innych zmiennych, występujących w tym wzorach. Jest przydatne przy wyznaczaniu potrzebnych niewiadomych ze wzorów fizycznych, chemicznych i matematycznych. Jak poprawnie przekształcać wzory? Czy jest na to jakiś prosty przepis?

Przekształcanie wzorówPrzekształcanie wzorów
Źródło zdjęć: © Adobe Stock
Ewa Rosiecka

Na czym polega przekształcanie wzorów?

Przekształcanie wzorów polega na wyznaczaniu jednej zmiennej, która we wzorze jest niewiadoma. W jaki sposób to robić?

Przekształcając wzory, podejmujemy podobne działania, jak przy rozwiązywaniu zadań. Możemy:

  • do każdej strony równania dodać lub odjąć to samo wyrażenie;
  • obie strony równania podzielić lub pomnożyć przez to samo wyrażenie (przy założeniu, że wartość wyrażenia nie jest równa zero).

Tak, jak w przypadku równań, przenosić możemy ze zmienionym znakiem dowolne wyrażenie na drugą stronę równania.

Jak przekształcać wzory? Krótka ściągawka

Jaki jest przepis na przekształcanie wzorów? Należy:

  • usunąć mianownik - jeśli we wzorze są mianowniki, całe równanie warto pomnożyć przez mianownik, a jeśli jest ich więcej przez wspólny mianownik występujących mianowników; jeśli nie ma mianowników we wzorze, przechodzimy do kolejnej instrukcji;
  • pomnożyć przez nawias - tutaj likwidujemy nawiasy, mnożąc element stojący przed nawiasem przez elementy stojące w nawiasie; jeśli nawiasów nie ma, pomijamy ten krok;
  • grupować stronami - w kroku tym wszystkie elementy z niewiadomą przenosimy na lewą stronę (zwykle x-sy), na prawą zaś przenosimy resztę elementów czyli liczby i inne symbole, redukujemy dalej pogrupowane jednomiany; jeśli elementy były już pogrupowane, przechodzimy do następnego punktu;
  • wyłączamy wspólny czynnik przed nawias - zdarzają się przykłady, które po redukcji z lewej strony mają dwa lub więcej elementów z niewiadomą i właśnie tę niewiadomą trzeba wyłączyć z lewej strony wzoru, zwykle przed nawias wyłączamy x, jeśli nie trzeba wyłączać niewiadomej przed nawias, przechodzimy do następnego kroku;
  • w ostatnim kroku zwykle mamy symbol x z liczbą lub innym symbolem lub z nawiasem, w takich sytuacjach, gdy chcemy pozbyć się tych elementów, dzielimy równanie przez element towarzyszący niewiadomej, zwykle jest to x.

Warto korzystać z podanego wyżej przepisu, choć są również inne, alternatywne, które także działają. Dobrze jest wiedzieć, że w prostych przykładach wykorzystywany jest jeden lub dwa punkty z wyżej wymienionej instrukcji, trudniejsze zaś wykorzystują cztery pierwsze opisane kroki.

Wybrane dla Ciebie
Bosacka przetestowała popularne cukierki. "Chemia do kibla w czystej postaci"
Bosacka przetestowała popularne cukierki. "Chemia do kibla w czystej postaci"
Szefowa MEN: edukacja zdrowotna będzie obowiązkowa. Jest jednak wyjątek
Szefowa MEN: edukacja zdrowotna będzie obowiązkowa. Jest jednak wyjątek
To imię nosi tysiące Polek. Niemal nikt nie wie, co oznacza
To imię nosi tysiące Polek. Niemal nikt nie wie, co oznacza
Zapomniane imię wraca do łask. Tak zdrabniają je Poznaniacy
Zapomniane imię wraca do łask. Tak zdrabniają je Poznaniacy
Piękne imię, które oznacza ciężką wadę. Noszą je setki tysięcy Polek
Piękne imię, które oznacza ciężką wadę. Noszą je setki tysięcy Polek
Gruźlica u nauczycielki w Mrągowie. 184 dzieci skierowano na testy IGRA
Gruźlica u nauczycielki w Mrągowie. 184 dzieci skierowano na testy IGRA
Bezpieczny przyjaciel dziecka. Redakcja testuje lampkę Rabbit & Friends: Miś Duży, Świecący w Ciemności
Bezpieczny przyjaciel dziecka. Redakcja testuje lampkę Rabbit & Friends: Miś Duży, Świecący w Ciemności
Pierwsza taka "karcianka". Moc zabawy dla całej rodziny
Pierwsza taka "karcianka". Moc zabawy dla całej rodziny
Redakcja testuje wyjątkową lampkę. Miś Chrapuś oddycha wraz z dzieckiem i przyjemnie wycisza
Redakcja testuje wyjątkową lampkę. Miś Chrapuś oddycha wraz z dzieckiem i przyjemnie wycisza
Śniadaniówki polskich uczniów pod lupą. Woda i kanapki na plus, ale warzywa wciąż w tyle
Śniadaniówki polskich uczniów pod lupą. Woda i kanapki na plus, ale warzywa wciąż w tyle
Magnetyczna frajda dla maluchów. Sprawdziliśmy klocki SmartMax
Magnetyczna frajda dla maluchów. Sprawdziliśmy klocki SmartMax
Lampka w pokoju dziecka: mały detal, a robi wielką różnicę. Sprawdzamy modele Mary’s
Lampka w pokoju dziecka: mały detal, a robi wielką różnicę. Sprawdzamy modele Mary’s