Przekształcanie wzorów - jak to robić krok po kroku?

Przekształcanie wzorów to wyznaczanie niewiadomej, w zależności od innych zmiennych, występujących w tym wzorach. Jest przydatne przy wyznaczaniu potrzebnych niewiadomych ze wzorów fizycznych, chemicznych i matematycznych. Jak poprawnie przekształcać wzory? Czy jest na to jakiś prosty przepis?

Przekształcanie wzorówPrzekształcanie wzorów
Źródło zdjęć: © Adobe Stock
Ewa Rosiecka

Na czym polega przekształcanie wzorów?

Przekształcanie wzorów polega na wyznaczaniu jednej zmiennej, która we wzorze jest niewiadoma. W jaki sposób to robić?

Przekształcając wzory, podejmujemy podobne działania, jak przy rozwiązywaniu zadań. Możemy:

  • do każdej strony równania dodać lub odjąć to samo wyrażenie;
  • obie strony równania podzielić lub pomnożyć przez to samo wyrażenie (przy założeniu, że wartość wyrażenia nie jest równa zero).

Tak, jak w przypadku równań, przenosić możemy ze zmienionym znakiem dowolne wyrażenie na drugą stronę równania.

Jak przekształcać wzory? Krótka ściągawka

Jaki jest przepis na przekształcanie wzorów? Należy:

  • usunąć mianownik - jeśli we wzorze są mianowniki, całe równanie warto pomnożyć przez mianownik, a jeśli jest ich więcej przez wspólny mianownik występujących mianowników; jeśli nie ma mianowników we wzorze, przechodzimy do kolejnej instrukcji;
  • pomnożyć przez nawias - tutaj likwidujemy nawiasy, mnożąc element stojący przed nawiasem przez elementy stojące w nawiasie; jeśli nawiasów nie ma, pomijamy ten krok;
  • grupować stronami - w kroku tym wszystkie elementy z niewiadomą przenosimy na lewą stronę (zwykle x-sy), na prawą zaś przenosimy resztę elementów czyli liczby i inne symbole, redukujemy dalej pogrupowane jednomiany; jeśli elementy były już pogrupowane, przechodzimy do następnego punktu;
  • wyłączamy wspólny czynnik przed nawias - zdarzają się przykłady, które po redukcji z lewej strony mają dwa lub więcej elementów z niewiadomą i właśnie tę niewiadomą trzeba wyłączyć z lewej strony wzoru, zwykle przed nawias wyłączamy x, jeśli nie trzeba wyłączać niewiadomej przed nawias, przechodzimy do następnego kroku;
  • w ostatnim kroku zwykle mamy symbol x z liczbą lub innym symbolem lub z nawiasem, w takich sytuacjach, gdy chcemy pozbyć się tych elementów, dzielimy równanie przez element towarzyszący niewiadomej, zwykle jest to x.

Warto korzystać z podanego wyżej przepisu, choć są również inne, alternatywne, które także działają. Dobrze jest wiedzieć, że w prostych przykładach wykorzystywany jest jeden lub dwa punkty z wyżej wymienionej instrukcji, trudniejsze zaś wykorzystują cztery pierwsze opisane kroki.

Wybrane dla Ciebie
Flying Tiger wycofuje zabawki. Powód? Ryzyko zadławienia
Flying Tiger wycofuje zabawki. Powód? Ryzyko zadławienia
Dwuletnia Leni ma demencję. "Zespół Sanfilippo jest niewyobrażalnie okrutny"
Dwuletnia Leni ma demencję. "Zespół Sanfilippo jest niewyobrażalnie okrutny"
To imię królów, papieży i wielkich twórców. W Polsce wciąż nie wychodzi z mody
To imię królów, papieży i wielkich twórców. W Polsce wciąż nie wychodzi z mody
Tak naprawdę nazywała się Violetta Villas. W 2025 r. nikt tak nie nazwał córki
Tak naprawdę nazywała się Violetta Villas. W 2025 r. nikt tak nie nazwał córki
Chroni także chłopców. Ryzyko nowotworów spada o połowę
Chroni także chłopców. Ryzyko nowotworów spada o połowę
Objawy zmyliły lekarzy. To był nowotwór wątroby
Objawy zmyliły lekarzy. To był nowotwór wątroby
Przyznało się 60 proc. badanych. Zadziwiające wnioski z raportu dot. komunii
Przyznało się 60 proc. badanych. Zadziwiające wnioski z raportu dot. komunii
Najlepsza gra dla dziecka? Ekspert: Jest jeden haczyk
Najlepsza gra dla dziecka? Ekspert: Jest jeden haczyk
Imię geniuszy i królów. Nosi je ponad 460 tys. Polaków
Imię geniuszy i królów. Nosi je ponad 460 tys. Polaków
Po mamie, czy po tacie? Oto po kim dziedziczymy inteligencję
Po mamie, czy po tacie? Oto po kim dziedziczymy inteligencję
Czy dziecko powinno spać z rodzicami? Pediatrzy wyjaśniają raz na zawsze
Czy dziecko powinno spać z rodzicami? Pediatrzy wyjaśniają raz na zawsze
Imię składające się z jednej litery. W Polsce noszą je dwie kobiety
Imię składające się z jednej litery. W Polsce noszą je dwie kobiety