Metoda Domana

Metoda Glenna Domana powstała na przełomie lat 60. i 70. XX wieku. Inaczej określa się ją jako metodę czytania globalnego. Nie jest to jednak metoda służąca wyłącznie usprawnieniu nauki czytania. Glenn Doman opracował wiele różnych metod, które miały pomóc dzieciom z porażeniem mózgowym. Docelowo jednak metodę Glenna Domana stosuje się nie tylko w odniesieniu do maluchów z zaburzeniami neurologicznymi, ale także do dzieci z normą intelektualną, by w jak najbardziej optymalny sposób stymulować wrodzony potencjał mózgu. Metodę Glenna Domana można stosować po prostu do rozwoju inteligencji małego dziecka. Doman wychodził bowiem z założenia, że im wcześniej rozpocznie się proces nauczania szkraba, tym będzie on efektywniejszy, szybszy i łatwiejszy, dlatego propagował ideę, by naukę czytania rozpocząć już w wieku niemowlęcym. Na czym dokładnie polega metoda Domana?

1. Nauka małego dziecka

Glenn Doman postulował ideę nauki dziecka od najmłodszych lat, a nawet miesięcy, bo wówczas mózg maluszka jest najbardziej chłonny i ma największe potencjalne możliwości rozwoju. Do szóstego roku życia dziecko łatwiej i szybciej chłonie nowe informacje. Poza tym, dziecko uczy się wówczas polisensorycznie, czyli wielozmysłowo, smakując, wąchając, dotykając, widząc i czując. Analizując całe życie człowieka, najwięcej i najszybciej uczymy się w najmłodszym okresie. Jako niemowlęta uczymy się chodzić i mówić. Doman doszedł do wniosku, że gdyby od najwcześniejszych lat życia rozpocząć naukę czytania, proces kształcenia stałby się czymś naturalnym i bezwysiłkowym, a przede wszystkim stymulowałby mózg do bardziej dynamicznego rozwoju. Na czym, według Domana, miałaby polegać nauka czytania małego dziecka? Program nauki globalnego czytania Doman określał jako „zabawę w czytanie”. Przed rozpoczęciem nauki należy zadbać o wytworzenie atmosfery radości i entuzjazmu oraz o szybkie eksponowanie kolejno prezentowanych słów.

Nauka czytania według Glenna Domana składa się z pięciu etapów:

  1. nauka pojedynczych wyrazów – słowa trzeba napisać na białych tekturowych kartonikach o wymiarach około 10 x 60 cm. Litery powinny mieć wysokość 8 cm. Czcionka powinna być drukowana, koloru czerwonego, gdyż ten kolor najlepiej przyciąga wzrok małego dziecka. Na początku prezentujemy słowa znane i przyjemne dla malucha, np. imiona rodziców, imię dziecka, nazwy przedmiotów z otoczenia, np. mama, tata, kocyk, łóżko – pojedyncze słowo na odrębnym kartoniku. Najpierw wprowadza się rzeczowniki, potem czasowniki (np. pije, biega, siedzi), a na końcu przymiotniki (np. duży, mały, ładny, brzydki). Proces nauki czytania rozpoczyna się od ekspozycji i przeczytania na głos dziecku pięciu słów (jedno słowo na sekundę) trzy razy w ciągu dnia. Pięć słów to jeden zestaw. Codziennie dokłada się jeden zestaw, czyli kolejne 5 nowych wyrazów;
  2. nauka wyrażeń dwuwyrazowych – na tym etapie łączy się pojedyncze słowa w pary, zestawiając dwa kartoniki ze sobą, np. mama kocha (rzeczownik + czasownik), duży dom (przymiotnik + rzeczownik);
  3. nauka prostych zdań – wielkość czcionki należy stopniowo zmniejszyć z 8 do 5 cm. Stosuje się kombinacje słów, które już wcześniej dziecko widziało i słyszało, np. „Dom jest duży”. Codziennie wprowadza się dwa nowe zdania;
  4. etap rozbudowanych zdań – na tym etapie wprowadza się zaimki: pod, nad, za, w, na itp. Litery trzeba zmniejszyć do 3,5 cm tak, by całe zdanie mogło zmieścić się na jednym kartoniku. Wprowadza się też czarny kolor czcionki, zamiast czerwonego;
  5. czytanie książeczek – najlepiej, by były to książeczki wykonane domowym sposobem, a treść książeczki dotyczyła samego dziecka. Wymiar takiej książeczki powinien wynosić 20 x 45 cm. Na każdej stronie powinno znajdować się zdanie dotyczące maluch, np. „Ola je”, a na następnej stronie rysunek obrazujący przeczytane wcześniej zdanie. Książeczkę powinno się czytać dwa lub trzy razy dziennie. Książeczkę można rozbudowywać o nowe strony i rysunki.

Metoda Glenna Domana nie zawęża się tylko do nauki czytania przez zabawę, ale można ją zastosować również do nauki matematyki. Stosuje się wówczas kartoniki z czerwonymi kropkami i cyfrą, która obrazuje ich ilość. Na tej bazie dziecko może nauczyć się nie tylko samych cyfr czy liczb, ale również operacji matematycznych – dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia i rozwiązywania zadań.

2. Reguły nauczania według Glenna Domana

By nauka była skuteczna, na dziecko nie wolno wywierać presji, popędzać go ani krytykować, by maluch się nie zniechęcił i nie stracił motywacji. Jakie jeszcze inne zasady, według Glenna Domana, są gwarantem sukcesu dziecka?

  • Każdą sesję powinien charakteryzować entuzjazm, radość i zaangażowanie.
  • Naukę najlepiej zacząć z jak najmłodszym dzieckiem.
  • Naukę należy traktować jako świetną zabawę.
  • Do nauki podchodzić można tylko wtedy, gdy matka i dziecko są zdrowi, wypoczęci i szczęśliwi.
  • Informacje należy prezentować szybko.
  • Do dziecka trzeba mówić wyraźnie, głośno i z entuzjazmem.
  • Nauka powinna mieć charakter systematycznych sesji.
  • Materiały do nauki powinny być duże, wyraźne i estetyczne.
  • Naukę trzeba zakończyć przed tym, jak dziecko się znudzi i samo zechce zakończyć sesję.
  • Nie wolno kontrolować dziecka, sprawdzać ani kwestionować wyników nauczania.

Według Domana, sprawdzanie osiągnięć dziecka jest zaprzeczeniem nauki i nie należy tego robić, gdyż świadczy to o braku szacunku i zaufania do malucha. Dziecko czuje, że rodzice nie wierzą w jego umiejętności, dopóki on ich nie udowodni – w ten sposób spada motywacja do pracy. Metoda Glenna Domana stanowi ciekawą alternatywę dla tradycyjnych metod nauczania i umożliwia utożsamienie procesu nauki z zabawą.

Bibliografia

  • Doman G., Doman J., Jak nauczyć małe dziecko czytać?, EXCALIBUR, Bydgoszcz 1992, ISBN 83-900152-0-X.

Rozwój intelektualny malucha

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Rozwój intelektualny malucha
Rozwój intelektualny malucha

Uzdolniona młodzież

Uzdolniona młodzież

Zdolne dziecko szybko uczy się czytać i pisać. Potrafi wyłonić z czytanego tekstu najistotniejsze elementy. Jeśli chodzi o rozwój kompetencji

Rozwój intelektualny malucha

Jak nauczyć dziecko literek?

Jak nauczyć dziecko literek?

Nauka literek może być przyjemnym dla dziecka zajęciem. Wystarczy wiedzieć, jak go zachęcić do poznawania nowych liter.

Rozwój intelektualny malucha

Pablopavo i Ludziki "Alfabet"

Pablopavo i Ludziki "Alfabet"

Pablopavo i Ludziki "Alfabet" Animowany teledysk zrealizowany w ramach kampanii społeczno-edukacyjnej "Ojczysty - dodaj do ulubionych" z pewnością wspomoże najmłodszych w nauce alfabetu. Literki w filmie są prezentowane w formie graficznej jak i muzycznej,...

Rozwój intelektualny malucha

Metoda Dennisona

Amerykański pedagog - dr Paul Dennison - to autor kinezjologii edukacyjnej. Metoda Dennisona umożliwia sprawny i prosty rozwój dziecka poprzez (...) się także w odniesieniu do dzieci z dysfunkcjami powstałymi wskutek wad rozwojowych....

Rozwój intelektualny malucha

Dziecko nie mówi

. Mając w pamięci prawidłowy schemat rozwoju mowy u dzieci i obserwując własne dziecko, można wstępnie stwierdzić, czy nasz maluch nie wykazuje opóźnień (...) się w sposób prawidłowy. W głowie zaczynają rodzić się...

Rozwój intelektualny malucha

"Cicha książeczka", czyli zabawka idealna

, które można przekładać, zdejmować, odpinać, mocować, wiązać i łączyć. Maluch może się więc zająć wieszaniem prania, ubieraniem postaci, krojeniem

Rozwój intelektualny malucha

Moje dziecko? Bez porównania najlepsze!

Moje dziecko? Bez porównania najlepsze!

. Dlaczego? Rodzice często to robią, zwłaszcza matki. Obserwują maluchy ze swojego otoczenia, zastanawiając się, czy umiejętności ich dzieci (...) są na tym samym poziomie, co ich rówieśników. Takie zachowanie jednak jest bardzo niekorzystne. Od...

Rozwój intelektualny malucha

Co powinien umieć trzylatek?

rozwoju dziecko powinno samodzielnie się ubierać i jeść bez pomocy opiekuna. Rodziców interesuje zasób słownictwa i konstrukcja gramatyczna wypowiedzi (...) charakterystyczna dla dziecka 3-letniego. To normalne, że są oni zainteresowani...

Rozwój intelektualny malucha

Rozwój zdolności u malucha

Rozwój zdolności u malucha

Rodzice mogą i powinno wspierać rozwój zdolności u swoich dzieci. To gwarantuje im start w przyszłość z pasją i różnymi umiejętnościami.