Całościowe zaburzenia rozwojowe

Całościowe zaburzenie rozwoju (CZR) to zaburzenia rozpoczynające się od dzieciństwa, charakteryzujące się trudnościami w komunikacji i kontaktach społecznych, często także nietypowym zachowaniem i słabością fizyczną. Całościowe zaburzenia rozwojowe zwykle diagnozowane są we wczesnym okresie życia dziecka. Dzieci z CZR mają trudności w rozwoju języka, komunikacji, socjalizacji i w rozwoju ruchowym. Przykładami CZR są: autyzm wczesnodziecięcy; zespół Aspergera; zespół Retta oraz dziecięce zaburzenie dezintegracyjne.

Polecane wideo:

Przyczyny CZR

Przyczyny CZR nie są znane. Większość współczesnych badaczy uważa, że przyczyn należy szukać raczej w nieprawidłowościach rozwoju w okresie płodowym niż w relacjach emocjonalnych rodzice-dziecko. Całościowe zaburzenia rozwoju są bardzo rzadkie, choć informacje na temat częstotliwości występowania są bardzo niespójne. W USA CZR diagnozowane są u pięciorga na 10 000 rodzących się dzieci. Całościowe zaburzenia rozwoju częściej występują u chłopców, oprócz zespołu Retta, który prawie zawsze diagnozowany jest u dziewczynek.

Objawy CZR

Poniżej przedstawiam ogólnie charakterystykę poszczególnych zaburzeń, zwracając jednocześnie uwagę, że specyficzne objawy mogą być bardzo różne u różnych dzieci.

U dziecka z autyzmem:

  • nie występują lub występują bardzo znikome interakcje z innymi osobami, w tym również z rodzicami, np.: zaburzony kontakt wzrokowy, fizyczny;
  • od początku bardzo wyraźnie zaburzona jest komunikacja językowa;
  • występują stereotypie ruchowe, przywiązanie do rytuałów, zainteresowanie światłami, poruszającymi się przedmiotami lub częściami obiektów;
  • obserwuje się brak tolerancji na hałas lub dużą wrażliwość na dźwięki.

Objawy dziecka z zespołem Aspergera to:

  • mieszczący się w granicach normy lub wręcz prawidłowy rozwój mowy, samodzielności, rozwoju intelektualnego i ciekawości świata;
  • wyraźne trudności w interakcjach społecznych, dotyczące zaprzyjaźniania się z kolegami, dzielenia się pomysłami, osiągnięciami czy radościami, rozumienia i używania mimiki twarzy i języka ciała, utrzymywania kontaktu wzrokowego;
  • zachowania stereotypowe (często dziwaczne) lub/i ścisłe przestrzeganie rutyny;
  • bardzo intensywne zainteresowanie wyizolowanymi dziedzinami wiedzy.

Charakterystyczne symptomy zespołu Retta to:

  • prawidłowy przebieg ciąży, porodu, okresu noworodkowego;
  • prawidłowy rozwój w pierwszych 5-18 miesiącach życia; prawidłowy obwód głowy przy narodzinach.
  • Po okresie prawidłowego rozwoju przez min. 5 miesięcy - obserwuje się następujące objawy:
  • głowa dziecka nie rośnie w oczekiwanym tempie w okresie między 5 a 48 miesiącem życia;
  • następuje utrata wcześniej nabytych umiejętności posługiwania się ręką (np sięganie i chwytanie przedmiotów) i rozwój stereotypowych ruchów (np wykręcanie dłoni);
  • utrata umiejętności społecznych, takich jak uśmiechanie się i utrzymywanie kontaktu wzrokowego (te zachowania mogą być przywrócone w późniejszym okresie);
  • utrata zdolności do chodzenia i wykonywania innych skoordynowanych ruchów;
  • znaczne zubożenie zdolności posługiwania się mową i rozumienia mowy;
  • bardzo poważne opóźnienie w rozwoju psychomotorycznym.

Symptomami dziecięcego zaburzenia dezintegracyjnegomogą być:

  • prawidłowy rozwój w zakresie mowy, interakcji społecznych, relacji, zabawy i zachowań adaptacyjnych przynajmniej przez okres dwóch, a zwykle czterech lat;
  • poważna utrata umiejętności społecznych, komunikacyjnych i adaptacyjnych w krótkim czasie. Dzieci doświadczające zaburzeń dezintegracyjnych mogą bez żadnej oczywistej przyczyny lub choroby stać się lękliwe, łatwo wpadające w gniew, negatywistyczne, nieposłuszne, dostawać ataków złości bez żadnego widocznego powodu. Z czasem dochodzi u nich do zupełnego zaniku mowy i rozumienia języka oraz do obniżenia zdolności intelektualnych.

Całościowe zaburzenia rozwoju diagnozuje się zwykle przed ukończeniem przez dziecko 3 roku życia. Diagnozę najczęściej stawia psycholog lub psychiatra po przeprowadzeniu dokładnego wywiadu z rodzicami dziecka i wnikliwej obserwacji jego zachowania. Wczesna i prawidłowa diagnoza jest bardzo ważna, ponieważ niektóre CZR torują drogę do rozwoju innym zaburzeniom psychicznym, takim jak: depresja, ADHD, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne czy schizofrenia. Wczesna interwencja może mieć ogromny wpływ na końcowy rezultat leczenia.

Leczenie CZR

Plan leczenia opracowywany jest indywidualnie dla każdego dziecka w zależności od:
wieku, stanu zdrowia i historii medycznej dziecka, głębokości zaburzenia, rodzaju zaburzenia, tolerancji i podatności dziecka na określone działania, procedury i terapie, a także sytuacji rodzinnej.
Terapia może obejmować: psychoterapię indywidualną dziecka (z wykorzystaniem elementów terapii behawioralnej, opcji, integracji sensorycznej); terapię grupową, terapię logopedyczną; psychoedukację dla rodziców. Niestety dotychczas nie są znane metody zapobiegania CZR.

mgr Anna Czupryniak

Redakcja parenting.pl, ponad rok temu

Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu
Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu

Rozwój motoryczny niemowlęcia

Rozwój motoryczny niemowlęcia

W pierwszym roku życia dziecko bardzo intensywnie się rozwija. Wzrost zwiększa się o 50%, a waga podwaja po około trzech-czterech miesiącach życia

Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu

Mowa niemowlęcia

Mowa niemowlęcia

Rozwój dziecka w pierwszym roku życia przebiega najdynamiczniej - różnica między rocznym brzdącem a noworodkiem jest ogromna. Zmiany dotyczą każdej sfery rozwoju - motorycznej, psychicznej i społecznej.

Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu

Umiejętności rocznego dziecka

Umiejętności rocznego dziecka

Roczne dziecko zwykle dużo rozumie, ale samo używa na ogół najwyżej kilku słów. Potrafi bawić się samodzielnie, lecz pięć minut to jego rekord.

Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu

Wielosensoryczność kluczem do optymalnego rozwoju mózgu

Wielosensoryczność kluczem do optymalnego rozwoju mózgu

maluch potrzebuje stymulacji wszystkich pięciu zmysłów - na takim samym poziomie. Umożliwia ona osiągnięcie kolejnych etapów rozwoju poznawczego (...) , fizycznego i emocjonalnego. Ważne jest, aby w codziennej pielęgnacji i opiece nad...

Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu

Dlaczego powinniśmy obserwować przebieg rozwoju małych dzieci?

Fragment książki pt.: "Sprawdzian rozwoju psychoruchowego niemowląt"Pierwszy rok życia dziecka to czas znaczących zmian, dlatego rodzice (...) postępy swojego dziecka z wynikami prezentowanymi w skalach i sprawdzianach rozwoju...

Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu

Dziecko niepełnosprawne

pełna akceptacja niepełnosprawnego dziecka przez resztę rodziny - rodziców i rodzeństwo. Na szczęście, wraz z rozwojem cywilizacji i edukacji (...) się stworzyć maluchowi najbardziej optymalne warunki do rozwoju. Rodzice...

Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu

Niemowlę a kot

Niemowlę a kot

Pozytywny wynik testu ciążowego nie oznacza konieczności pożegnania się z kotem. Wielu ludzi, w tym znajomi, sąsiedzi, a czasem nawet lekarze, twierdzi, że dziecko i kot nie powinny mieszkać razem pod jednym dachem. Jednak okazuje się, że jest...

Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu

Porażenie mózgowe niemowląt

, lecz niepostępujące uszkodzenie mózgu na różnym etapie rozwoju w życiu prenatalnym lub krótko po urodzeniu. Jednakże nie jest łatwo rozpoznać na samym początku (...) jest prawidłowe, czy na poszczególnych etapach rozwoju...

Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu

Niemowlę się poci

, a może w domu jest zbyt gorąco i duszno, bo akurat nastał sezon grzewczy? Nie panikuj. Obfita potliwość ciała niemowlęcia nie musi od razu oznaczać (...) i prawidłowo się rozwija, nie ma powodów do rozwoju krzywicy....

Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu

Główka niemowlaka

Podczas gdy główka noworodka bywa zniekształcona przeciskaniem się przez kanał rodny, główka niemowlaka jest już symetryczna. Nadal na główce pozostaje miękkie ciemiączko, które twardnieje dopiero około 10.-18. miesiąca życia. Jest to konieczne,...