Połóg - wydzielina z dróg rodnych

Przez pierwsze kilka dni po urodzeniu wydzielina zawiera sporo krwi, jest czerwona i może wyglądać jak miesiączka. Wypływać może gwałtownie lub bardziej równomiernie. Jeśli kobieta leży przez jakiś czas i krew zbiera się w pochwie, może zauważyć kilka skrzepów krwi.

Gdy wszystko przebiega zgodnie z planem, każdego dnia ilość wydzieliny będzie się zmniejszać. Przez dwa do czterech dni wydzielina będzie bardziej wodnista i miała różowy kolor. Przez kolejne dziesięć dni – będzie jej mniej i zmieni barwę na żółtą lub żółto-białą. W większości składa się ona wtedy z białych krwinek i komórek błony śluzowej macicy.

Proces ten trwa jeszcze zazwyczaj dwa do czterech tygodni. Niewielka liczba kobiet ma skromne krwawienia lub okresowe plamienia jeszcze przez kilka tygodni. Jeśli kobieta rozpoczęła przyjmowanie pigułek antykoncepcyjnych (minipigułka) lub wykonała zastrzyk antykoncepcyjny, może plamić jeszcze przez miesiąc lub dłużej i jest to całkowicie normalny proces.

Na początku należy stosować podkłady poporodowe, a w miarę jak ilość wydzieliny się zmniejsza można korzystać z wkładek higienicznych. Nie zaleca się stosowania podpasek, zwłaszcza tych z siateczką, ani tamponów – mogą one zwiększyć ryzyko infekcji w pochwie i pęcherzu moczowym.

Mocz należy oddawać często, nawet jeśli kobieta nie czuje znacznej potrzeby, by to zrobić. Kilka dni po porodzie pęcherz może być mniej czuły niż zazwyczaj i kobieta może nie czuć potrzeby skorzystania z toalety, nawet jeśli będzie on pełen. Wypełniony pęcherz powoduje, że macica zwija się wolniej, boli i krwawi.

Kobieta powinna także dużo odpoczywać. Jeśli młoda mama wykonuje zbyt dużo różnego rodzaju prac, krwawienie może się przeciągnąć lub pojawić ponownie, gdy już minęło.

Dopóki kobieta doświadcza krwawienia z dróg rodnych, nie powinna korzystać z kąpieli w wannie. Nie jest to wskazane z tego względu, że podnosi ryzyko wystąpienia zakażenia, ale także ciepła woda rozszerza naczynka krwionośne i może to nasilić krwawienie.

Przy zmianie podkładu kobieta powinna podmywać się pod prysznicem, w bidecie, specjalnej nakładce na sedes lub nawet w misce z wodą (w tym ostatnim przypadku, by opłukać krocze należy korzystać z wody w dzbanku lub innego pojemnika). Mycie zaczyna się zawsze od wzgórka łonowego w kierunku odbytu, nigdy odwrotnie.

Po każdej zmianie wkładki kobieta powinna umyć ręce, by nie przenosić bakterii. Zabrudzone podkłady są doskonałą pożywką dla bakterii, dlatego należy je jak najszybciej usuwać z mieszkania.

Pojawienie się odchodów połogowych nie jest wynikiem jakiejś choroby i kiedy organizm jest na to gotowy, zanikają. Jednakże niektóre kobiety mogą doświadczyć pewnych problemów odnośnie krwawienia po porodzie. Należy skontaktować się z lekarzem, jeśli pojawią się takie objawy jak:

• nieprzyjemny zapach wydzieliny;
• gorączka lub/i dreszcze;
• krwawienie po pierwszym tygodniu jest nadal czerwone;
• w dole brzucha lub po obu jego stronach pojawiła się tkliwość.

Wtórne krwawienie po porodzie jest znacznie cięższym krwawieniem niż to, które występuje normalnie. Może pojawić się pomiędzy dobą a sześcioma tygodniami po porodzie i występuje średnio u mniej niż jednej kobiety na sto. Jeśli kobieta straci więcej niż 500 ml krwi po porodzie lub 1000 ml po cesarskim cięciu, uważa się, że doszło do krwotoku. Może być on bardzo niebezpieczny i jest związany z różnymi ciężkimi powikłaniami, w tym z utratą krwi, a nawet śmiercią matki.

Krwotok najczęściej powstaje wtedy, gdy macica nie kurczy się po porodzie. Może być on także spowodowany przez infekcję lub fragment łożyska, który pozostał wewnątrz macicy.

Czynniki ryzyka krwotoku poporodowego

Każda kobieta jest narażona na wystąpienie krwotoku poporodowego. Jednakże istnieją pewne czynniki, które mogą podnieść ryzyko jego wystąpienia:

• poród mnogi;
• łożysko przodujące;
• poród wywołany;
• urodzenie dużego dziecka.

Należy wezwać pomoc lekarską w momencie, gdy:

• krwawienie nagle zwiększy się i będzie wymagało zmiany podkładu więcej niż raz w ciągu godziny;
• w odchodach znajduje się dużo skrzepów krwi;
• kobieta czuje się słabo;
• serce kobiety bije szybciej lub nieregularnie.

Leczenie w przypadku krwotoku poporodowego obejmuje:

• masaż macicy, by stymulować wystąpienie skurczy i zastopować krwawienie;
• podanie środków farmakologicznych, które stymulują skurcze;
• usunięcie pozostałego fragmentu łożyska;
• transfuzję krwi, jeśli doszło do dużej utraty krwi;
• usunięcie macicy, jeśli doszło do jej uszkodzenia.

Źródła

1. Drews K., Słomko Z., Krwotoki położnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-3621-3
2. Lindemann O., Ortemberg A., Ciąża i poród naturalny, Bellona, Warszawa 2008, ISBN 978-83-11-10962-9
3. Dębski R. Ginekologia kliniczna Tom 1-3, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-013-9
4. Dudenhausen J. Położnictwo praktyczne i operacje położnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-4032-6