Mars - czerwona planeta. Co o niej wiemy?

Mars jest znany ludzkości od niepamiętnych czasów. Jego nazwa wywodzi się z czasów starożytnych, ponieważ charakterystyczna dla Marsa czerwona barwa nasuwała skojarzenia z rzymskim bogiem wojny o tym właśnie imieniu.

Nie jest możliwe wskazanie, kto odkrył tę planetą, wiadomo jednak, że była zaobserwowana przez egipskich astronomów już w drugim tysiącleciu p.n.e. Źródła chińskie podają zaś, że ich astronomowie znali Marsa jeszcze w IV wieku p.n.e. a możliwe, że nawet wcześniej.

Oficjalnie, za pierwszą osobę, która zaobserwowała Marsa przez teleskop, uważa się Galileusza, który dokonał tego w 1610 roku. Obecnie każdy z nas może dostrzec tę planetą przez dużo lepsze teleskopy. W sieci można znaleźć dokładne zdjęcia z wielkich teleskopów, a także obrazy łazików poruszających się po Marsie, czy fotografie z sond kosmicznych.

Mars jest planetą skalistą, podobnie jak Wenus czy Ziemia. Jest o połowę mniejszy od planety, na której żyjemy, a jego masa jest dziesięć razy mniejsza.

Powierzchnia Marsa zbudowana jest głównie z bazaltu, a także tlenku żelaza (stąd jej kolor). Klimat Marsa jest suchy, a teren ukształtowany różnorodnie, ponieważ znajdziemy na nim:

• góry;
• doliny;
• kratery;
• pustynie;
• kaniony;
• czapy polarne;
• wulkany.

Obrót Marsa wokół własnej osi jest podobny do ziemskiego i wynosi 24 godziny i 39 minut. Średnia odległość tej planety od Słońca wynosi 230 mln km. Rok marsjański - czas obiegu wokół Słońca to 687 dni.

Mars jest widoczny z Ziemi gołym okiem.

Mars jest planetą chłodną, średnia temperatura wynosi tam około -60 stopni Celsjusza, chociaż w czasie cieplejszych pór roku temperatury mogą sięgać nawet +20 stopni Celsjusza.

Czy istnieje atmosfera na Marsie? Odpowiedź brzmi: tak, jednak jest dużo cieńsza oraz rzadsza niż ta na Ziemi. Ciśnienie na powierzchni planety jest mniejsze niż 1% ciśnienia ziemskiego, ponadto skład marsjańskiej atmosfery nie jest dla ludzi przyjazny, ponieważ składa się w 95% z dwutlenku węgla.

Na Marsie, podobnie jak na Ziemi, występują pory roku, choć trwają dłużej z uwagi na dwukrotnie dłuższy okres orbitalny Marsa w porównaniu do Ziemi. Cechą charakterystyczną dla klimatu marsjańskiego są burze pyłowe, dużo bardziej ekstremalne od ziemskich. Mogą mieć charakter lokalny, ale potrafią również osiągać dużo większą skalę i na długi czas pokryć pyłem ogromne obszary planety.

Mars nie posiada takiego pola magnetycznego jak Ziemia, można zaobserwować jedynie słabe, lokalne pola magnetyczne.

We wnętrzu planety znajduje się jej jądro o promieniu 1480 km, składające się głównie z żelaza oraz z siarki. Otoczone jest płaszczem krzemianowym; grubość zewnętrznej skorupy wynosi od 50 do 125 km.

Bardzo niskie ciśnienie atmosferyczne Marsa powoduje, że woda na tej planecie nie istnieje w stanie ciekłym. Występuje jako lód, głównie w czapach polarnych w okolicach biegunów i w tych miejscach jest jej na tyle dużo, że gdyby cały tamtejszy lód się stopił, woda mogłaby pokryć całą planetę 11-metrową warstwą.

Niektórzy uczeni wysuwają wnioski, że dawniej na czerwonej planecie istniały przepływy wody. Naukowcy argumentują je na podstawie niektórych cech ukształtowania powierzchni (jak koryta rzek i wodnych zbiorników) lub natrafienia na minerały, które powstają w obecności wody.

Badania sond kosmicznych sugerują także, że dawniej na Marsie środowisko mogło być dużo bardziej wilgotne, niż obecnie. Prawdopodobne jest również, że atmosfera Marsa była kiedyś dużo gęstsza, a warunki do życia korzystniejsze. Nie jest wykluczone także istnienie na tej planecie oceanów.

Planeta Mars posiada dwa niewielkie księżyce:

• Fobos;
• Dejmos.

Planeta Mars od dawna jest celem badań, przeprowadzanych za pomocą bezzałogowych sond kosmicznych (takich jak łaziki, lądowniki czy orbitery). Badania te są coraz bardziej zaawansowane i być może za 20-30 lat możliwy stanie się załogowy lot na Marsa.