W tym artykule:
Czym są kwaśne deszcze?
Zjawisko kwaśnych opadów atmosferycznych pierwszy raz zostało opisane w 1692 roku przez brytyjskiego chemika i fizyka Roberta Boyle w książce "Historia powietrza", który nazwał je istotami azotowymi lub solno - siarkowymi. Zjawisko było obserwowane jednak znaczenie wcześniej - już pod koniec XVII wieku.
Współcześnie znane określenie "kwaśny deszcz" pojawiło się w 1872 roku w książce szkockiego chemika Roberta Angusa Smitha "Powietrze i deszcz: podstawy klimatologii chemicznej".
Czym są kwaśne deszcze? Są to opady atmosferyczne o odczynie pH kwasowym, czyli mniejszym niż 5,6. Zawierają kwasy wytworzone w reakcji wody z pochłoniętymi z powietrza gazami, takimi jak dwutlenek i trójtlenek siarki, tlenek azotu, chlorowodór i siarkowodór, wyemitowanych do powietrza wskutek spalania paliw, produkcji przemysłowej lub też czynników naturalnych.
Problem ten nie dotyczy tylko deszczu - kwaśny może być także śnieg, a nawet mgła.
Jakie są skutki kwaśnych deszczów?
Kwaśne deszcze zanieczyszczają środowisko, zakwaszając gleby i uszkadzając rośliny. Mają negatywny wpływ na zwierzęta i na zdrowie człowieka, mogą również uszkadzać konstrukcje i budowle. Niszczą materiały budowlane, witraże, metale i tworzywa sztuczne.
Szczególnie narażone na ich niekorzystne działanie są budowle z wapienia i piaskowca, takie jak np. średniowieczne zabytki Krakowa, greckie świątynie na Akropolu, czy Katedra w Lincoln w Anglii.
Kwaśne deszcze mogą uszkadzać nawet materiały hartowane. Utrzymanie ich w dobrym stanie wymaga częstego malowania, ponieważ zanieczyszczenia kwasami działają niekorzystnie na pigmenty zawarte w farbach.
Zjawisko kwaśnych deszczy może powodować u ludzi problemy zdrowotne, m.in. kaszel, podrażnienia gardła, astmę, czy zapalenie oskrzeli. Powodują również bóle głowy i oczu. Azotany i siarczany mogą wywoływać zmiany nowotworowe.
Kwaśne deszcze mogą szkodzić również w sposób pośredni, gdyż wypłukują z otoczenia metale ciężkie, które później trafiają do żywności i wody. Gdy w następstwie tych działań dostają się do organizmów, mogą się w nim kumulować i powodować wiele chorób zarówno u ludzi, jak i zwierząt.
Jak przeciwdziałać kwaśnym deszczom?
W 1990 roku w USA wprowadzono handel emisjami zanieczyszczeń, co okazało się najskuteczniejszą metodą w ograniczaniu tlenków siarki. Do 2008 roku emisje tego związku spadły o ponad 60% w stosunku do poziomu z 1980 roku. Wystąpił także zauważalny spadek zapadalności na choroby płuc i inne dolegliwości przez nie powodowane.
Zmniejszenie ilości kwaśnych deszczów jest możliwe również dzięki odsiarczaniu paliw i spalin. Analiza przeprowadzona w 1981 roku wykazała, że emisja siarki mogłaby być zmniejszona o nawet połowę w ciągu 10 lat, jeśli wykorzystano by dostępne wówczas narzędzia do oczyszczania i odsiarczania. Jednak działanie to podniosłoby koszty energii o mniej więcej 3%.
Popularność zyskuje w ostatnim czasie rozwój energetyki opierającej się na źródłach odnawialnych (np. energia wiatru, geotermalna, elektrownie wodne, energetyka słoneczna) i energetyki jądrowej.
