"Kaczka dziwaczka": wiersz, który bawi kolejne pokolenia
Wiersz "Kaczka Dziwaczka" po raz pierwszy został opublikowany w 1939 roku. Od tego czasu czytany był dzieciom miliony razy. Słowa utworu wykorzystywano też w piosenkach, np. w filmie "Akademia Pana Kleksa" z 1983 r. wykonywał ją zespół Fasolki.
Jan Brzechwa: "Kaczka Dziwaczka"
Nad rzeczką opodal krzaczka
Mieszkała kaczka-dziwaczka,
Lecz zamiast trzymać się rzeczki
Robiła piesze wycieczki.
Raz poszła więc do fryzjera:
"Poproszę o kilo sera!"
Tuż obok była apteka:
"Poproszę mleka pięć deka."
Z apteki poszła do praczki
Kupować pocztowe znaczki.
Gryzły się kaczki okropnie:
"A niech tę kaczkę gęś kopnie!"
Znosiła jaja na twardo
I miała czubek z kokardą,
A przy tym, na przekór kaczkom,
Czesała się wykałaczką.
Kupiła raz maczku paczkę,
By pisać list drobnym maczkiem.
Zjadając tasiemkę starą
Mówiła, że to makaron,
A gdy połknęła dwa złote,
Mówiła, że odda potem.
Martwiły się inne kaczki:
"Co będzie z takiej dziwaczki?"
Aż wreszcie znalazł się kupiec:
"Na obiad można ją upiec!"
Pan kucharz kaczkę starannie
Piekł, jak należy, w brytfannie,
Lecz zdębiał obiad podając,
Bo z kaczki zrobił się zając,
W dodatku cały w buraczkach.
Taka to była dziwaczka!
Jakie są główne motywy i nauki płynące z wiersza "Kaczka Dziwaczka"?
Kaczka Dziwaczka, jak wskazuje samo jej określenie, odznaczała się niecodziennym zachowaniem. Nie bacząc na konwenanse i inne zwierzęta, robiła wszystko na opak. Jej wygląd też się wyróżnał: miała czubek z kokardą, czesala się wykałaczką i znosiła jajka na twardo.
Akcja utworu jest bardzo dynamiczna, pełna humoru (nie ma tu powagi i smutku), ale i nonsensu. A jakie uczucia rodzi główna bohaterka, Kaczka Dziwaczka? Autor choć wymienił szereg jej dziwactw, nie określa jej w sposób negatywny, przeciwnie – zwierzę budzi sympatię, nie jest groźne ani drapieżne.
Pełna pogody jest też pointa. Wyrażona została w formie stwierdzenia - refleksji. I choć wcale nie jest wesoła (wszak kaczka skończyła upieczona), to nie jest też straszna.
W jaki sposób "Kaczka Dziwaczka" może wspierać rozwój językowy dzieci?
Bajki Jana Brzechwy, w tym "Kaczka Dziwaczka" to literackie mistrzostwo. Autor potrafi uaktywniać u dzieci procesy myślowe, a także mechanizmy skojarzeniowe. Krótkie wiersze wzbogacają wyobraźnię najmłodszych, ale też budzą dziecięcą ciekawość.
Nic zatem dziwnego, że w swojej pracy dydaktyczno-wychowawczej wykorzystują je nauczyciele przedszkola i nauczania wczesnoszkolnego.
Jakie aktywności i gry można oprzeć na wierszu "Kaczka-Dziwaczka"?
- Przeczytaj dziecku wiesz "Kaczka Dziwaczka". Zapytaj: Jak wyglądała główna bohaterka? Czy zachowywała się jak inne kaczki? Co się z nią stało? I czy takie kaczki naprawdę istnieją?
- Zróbcie kaczkę z papieru.
- Poćwiczcie wymowę głoski "cz" (jej wymowa powinna być opanowana ok. 5. roku życia)
- Zróbcie teatrzyk. Ty bądź narratorem, a dziecko główną bohaterką wiersza. Czytajcie utwór z podziałem na role i z odpowiednią modulacją głosu.
