Jakie czynności można wykonywać w ciąży?

Dotykanie i głaskanie brzucha w czasie ciąży jest zabronione w przypadku ciąży zagrożonej, ponieważ może wywołać skurcze i poród przedwczesny. Jeśli jednak ciąża przebiega prawidłowo, głaskanie brzucha jest wręcz zalecane jako sposób na budowanie więzi z dzieckiem i przyzwyczajanie go do dotyku i świata zewnętrznego. Dziecko często odpowiada na głaskanie brzucha kopaniem lub zmianą pozycji. Ponadto masowanie brzucha pomaga myśleć o znajdującym się w nim dziecku jak o prawdziwej osobie.

Według niektórych badań przed urodzeniem dzieci mają zdolność odczuwania miłości rodziców. Nawiązywanie kontaktu to element rozwoju osobowości dziecka; kiedy relacja między rodzicami a dzieckiem jest zdrowa, dziecko zaczyna wierzyć, że świat jest bezpiecznym miejscem. Tak rodzi się zaufanie.

Dla wielu rodziców poczucie więzi z nienarodzonym dzieckiem pojawia się w trakcie ciąży. Dlatego też warto rozmawiać z nim, głaskać brzuch ciężarnej i zrobić badanie ultrasonografem. Widok dziecka w łonie matki pomaga wielu rodzicom dostrzec w nim człowieka.

Spanie na brzuchu we wczesnym okresie ciąży nie stanowi zagrożenia dla płodu. W tym czasie macica jest nadal chroniona przez kość łonową. Jednak w późniejszym etapie ciąży spanie na brzuchu jest najzwyczajniej w świecie niewygodne, a także odradzane przez lekarzy.

Najlepszą metodą jest spanie na boku, zwłaszcza na lewym, ponieważ leżenie na prawym boku lub plecach może spowodować ucisk żyły głównej dolnej i w rezultacie zmniejszyc dopływ krwi do serca. Następnie krew może zostać w dolnej części ciała i doprowadzić do zmniejszenia rzutu serca i ilości krwi, która dopływa do narządów. Kobieta może zemdleć, a płód być niedotleniony. Dlatego ciężarna, u której w czasie leżenia pojawiły się mroczki przed oczami, kołatanie serca lub duszność, powinna położyć się na lewym boku. W takiej pozycji lepiej pracują także nerki.

Nie polecane jest natomiast spanie na plecach, ponieważ w okolicy trzeciego trymestru kobieta może mieć problemy z oddychaniem lub zgagę.

Niektórzy lekarze odradzają kobietom w ciąży masaż, ponieważ uważają, że może on przynieść niepożądane skutki, zwłaszcza w pierwszym trymestrze. Co prawda nie przeprowadzono badań na temat ewentualnego związku pomiędzy masażem a poronieniem, ale są masażyści, którzy odmawiają masowania ciężarnych.

Zaleca się rezygnację z masażu, jeśli kobieta wymiotuje, ma poranne mdłości, a jej ciąża jest zagrożona. Jeżeli jednak ciężarna czuje się dobrze, a przebieg ciąży jest prawidłowy, może zdecydować się na masaż przeznaczony dla kobiet spodziewających się dziecka.

Masaż dla ciężarnych trwa około godziny. Niektórzy masażyści mają specjalny stół do masażu dla kobiet w ciąży, jednak zwykle najwygodniejszą pozycją na masaż jest położenie się na boku.

Choć dokładne korzyści płynące z masażu nie są do końca zbadane, najczęściej wymienia się: wyciszenie, zmniejszenie bólu kręgosłupa i nóg, lepszy sen i mniejszy poziom hormonu stresu. Ponadto masaż skóry pomaga zapobiegać rozstępom.

Masaż w ciąży różni się od zwykłego między innymi tym, że masażysta dostosowuje swoje techniki masażu w taki sposób, aby odpowiadały zmianom zachodzącym w ciele kobiety. U ciężarnych przepływ krwi jest dramatycznie większy, dlatego masażyści delikatniej masują nogi kobiet, aby nie doszło do przemieszczenia się ewentualnych zakrzepów. Jeśli brzuch jest masowany, ucisk jest minimalny. Niektórzy masażyści na wszelki wypadek nie dotykają brzucha ciężarnych.

Noszenie butów na wysokich obcasach zmienia postawę i wywiera nacisk na wiązadła, które u kobiet w ciąży są bardziej miękkie, przez co są bardziej narażone na naciągnięcie i uszkodzenie. To z kolei prowadzi do bólu dolnej części pleców. W związku z tym lepszą opcją dla ciężarnej są buty na płaskim obcasie. Zapewniają komfort i nie nadwyrężają kręgosłupa.

Kobiety, które cenią sobie atrakcyjny wygląd w ciąży, mogą pójść na kompromis i część dnia chodzić w butach na wysokim obcasie, a część na płaskim. Warto jednak pamiętać, że w czasie ciąży stopy mogą stać się nieco szersze, więc ukochana para szpilek może po porodzie nadawać się tylko do wyrzucenia.

Noszenie biustonoszy z fiszbinami w czasie ciąży nie jest szkodliwe, ale istnieje duże ryzyko, że będą one niewygodne dla kobiet, którym zmieniają się piersi.

Wiele położnych i sprzedawczyń bielizny odradza biustonosze z fiszbinami w czasie ciąży. Sztywny drut może przeszkadzać w zmianach w rozmiarze i kształcie piersi. Biustonosze z fiszbinami mogą utrudniać zwiększony przepływ krwi lub zgniatać rozwijający się system przewodów mlecznych. W rezultacie oprócz braku komfortu może pojawić się stan zapalny.

Zmiany w piersiach zachodzą bardzo wcześnie. Już przed 6. tygodniem ciąży pojawia się tkliwość i niewielkie powiększenie. Piersi ciężarnej mogą stać się guzowate, a żyły bardziej widoczne. Piersi stopniowo rosną, zwykle około 5 cm w obwodzie i 140 gramów w wadze. Te zmiany pokazują dlaczego ważny jest wygodny biustonosz. Dobrze jest mierzyć się kilkakrotnie w czasie ciąży.

Dobry biustonosz dla ciężarnej powinien mieć szersze ramiączka, wzmocnienia i regulację obwodu na plecach, aby móc dłużej go nosić. Niezwykle istotne jest dobranie właściwego rozmiaru. Na początku należy znaleźć biustonosz z odpowiednimi miseczkami. Nie mogą być zbyt duże ani za małe. Następnie należy wyregulować ramiączką, aby dobrze podnosiły biust. Ważne jest także zapięcie biustonosza, które powinno znajdować się pod łopatkami, na wysokości linii biustu. Biustonosz należy zapiąć na pierwszą haftkę z brzegu. Na koniec warto nałożyć na biustonosz bluzkę, aby sprawdzić, czy biust dobrze w nim wygląda.

Jeśli jednak kobieta w ciąży decyduje się na biustonosz z fiszbinami, powinna pamiętać o tym, aby drut nie uciskał piersi, a także by zdejmować go na noc.

Wiele kobiet w ciąży obawia się, że będą musiały zrezygnować z noszenia swoich ulubionych stringów. Rzeczywiście, ten rodzaj bielizny może zwiększać ryzyko bakteryjnego zakażenia pochwy i infekcji dróg moczowych. Obydwie przypadłości stwarzają komplikacje w ciąży. Jeśli jednak ciężarna nie ma tych problemów i czuje się wygodnie w stringach, nie ma powodu, aby rezygnowała z nich na rzecz tradycyjnej bielizny.

Jeśli ciężarna czuje się dobrze, a jej ciąża przebiega prawidłowo, zasadniczo nie ma przeciwwskazań, aby prowadziła normalne życie. Ruch i ćwiczenia w ciąży są nawet wskazane. Wieszanie prania nie jest szczególnie męczącym zajęciem, jednak gdy chodzi o firanki i zasłony, sprawa nieco się komplikuje. Wchodzenie na drabinę, wyciąganie wysoko rąk i dźwiganie ciężkich materiałów zdecydowanie nie są czynnościami zalecanymi kobietom w ciąży. Nawet jeśli czują się na siłach, aby samodzielnie zawieszać firany, powinny pamiętać o tym, że długotrwały wysiłek nie służy zdrowiu ciężarnej i jej dziecka. Dlatego też do tego zadania warto zaangażować partnera lub kogoś z rodziny.

Jeśli ciąża przebiega prawidłowo, nie ma przeciwwskazań, aby kobieta karmiła piersią starsze dziecko. W czasie karmienia u ciężarnej pojawiają się skurcze macicy, ale są one odczuwane przez kobietę regularnie przez całą ciążę podczas ćwiczeń lub orgazmu.

Warto wiedzieć, że karmienie piersią nie zwiększa ryzyko poronienia, chyba, że ciąża jest zagrożona. Jeśli kobieta zdecyduje się na karmienie, powinna więcej czasu spędzić odpoczywając, ponieważ dodatkowy wysiłek powoduje większe zmęczenie. Ponadto ciężarna powinna spożywać więcej kalorii.

Minusem podczas karmienia piersią jest zwiększona tkliwość sutków, dlatego kobieta powinna spróbować zmieniać pozycję dziecka. Niewykluczone jest także zmniejszenie ilości mleka w piersiach podczas drugiego trymestru, ponadto smak mleka może się w tym czasie zmienić, co może nie odpowiadać dziecku, które samo odstawi się od piersi.

Lekarze są zgodni - jeśli ciąża przebiega prawidłowo, nie ma przeciwwskazań aby kobieta nie uprawiała seksu. Dziecko jest chronione przez gęsty śluz otaczający szyjkę macicy, który chroni płód przed infekcjami. Także owodnia i silne mięśnie macicy dbają o bezpieczeństwo dziecka. Stosunek płciowy nie wpływa negatywnie na płód, dlatego wystarczy zachowanie ostrożności i unikanie niektórych pozycji, a udane życie płciowe będzie udziałem każdej ciężarnej.

Penis partnera nie może w żaden sposób uszkodzić płodu podczas stosunku. Niewykluczone, że po orgazmie matki płód będzie się poruszał niespokojnie, jednak nie należy się tym martwić. Jest to naturalna reakcja na szybsze bicie serca matki. Dziecko nie wie, co się dzieje i nie czuje z tego powodu dyskomfortu.

W niektórych okolicznościach należy jednak zachować ostrożność odnośnie seksu. Jeśli kobieta zauważyła u siebie krwawienie lub plamienie we wczesnym etapie ciąży, jej ginekolog może odradzić uprawianie seksu do 14. tygodnia ciąży. Okres abstynencji może zostać przedłużony na całą ciążę, jeżeli kobieta ma słabą szyjkę macicy lub nisko położone łożysko.

Lekarze zaprzeczają, jakoby istniała zależność między seksem a przedwczesnym porodem. Jest nawet przeciwnie; regularne współżycie w czasie ciąży może zmniejszyć ryzyko wcześniejszego rozwiązania. Inaczej sprawa wygląda u kobiet, które urodziły przed terminem swoje starsze dzieci. Ginekolog może zalecić im rezygnację z seksu w ostatnim trymestrze ciąży.

Nie istnieją badania, które jednoznacznie wskazywałyby na szkodliwość używania telefonów komórkowych w czasie ciąży. Prawdopodobnie istnieje zależność pomiędzy korzystaniem z „komórek” a nadpobudliwością u dzieci, jednak te wyniki nie są do końca potwierdzone. Być może problemy z zachowaniem dzieci mają podłoże w poświęcaniu mniejszej uwagi dzieciom przez matki często korzystające z telefonu.

Telefony komórkowe emitują promieniowanie, podobnie jak telewizor, komputer i kuchenka mikrofalowa. Jednak eksperci są zgodni, że promieniowanie to najprawdopodobniej nie wpływa negatywnie na rozwój płodu. Poza tym telefony dopuszczone do sprzedaży muszą spełniać wymogi bezpieczeństwa.

Kobiety w ciąży, które nie potrafią zrezygnować z używania telefonów komórkowych, a jednocześnie nie chcą zaszkodzić dziecku, powinny ograniczyć czas rozmów, esemesować zamiast dzwonić, kontrolować długość rozmów i telefonować w miejscach, gdzie zasięg jest dobry.

Istnieją pogłoski, że kontakt z ekranem komputera zwiększa ryzyko poronienia lub powoduje wady rozwojowe, ponieważ zwykle siedzi się bliżej niego niż na przykład telewizora. Jednak żadne badania nie wykazały związku pomiędzy korzystaniem z komputera a poronieniem.

Jednak wszyscy, nie tylko ciężarne, powinni pamiętać o tym, aby w trakcie korzystania z komputera robić przerwy – około 10 minut co godzinę – a także często badać wzrok. W czasie ciąży wiele kobiet czuje się niekomfortowo nosząc soczewki kontaktowe, dlatego do pracy z komputerem zaleca się noszenie okularów.

Jeśli kobieta w ciąży po kontakcie ze zwierzętami dokładnie umyje ręce, ryzyko zarażenia się infekcjami od zwierząt jest minimalne. Także niektóre czynności, jak na przykład opróżnianie kuwety mogą stanowić zagrożenie dla płodu, ponieważ kobieta może zarazić się toksoplazmozą, czyli infekcją, która stwarza zagrożenie dla płodu, zwłaszcza w pierwszym trymestrze ciąży. Mimo iż prawdopodobieństwo zarażenia się toksoplazmozą podczas ciąży jest niewielkie, a raz przebyta infekcja uodparnia na całe życie, na wszelki wypadek wskazana jest rezygnacja z tej czynności na czas ciąży.

Jest wiele czynności, które kobieta w ciąży może wykonywać bez obawy o zdrowie swoje i dziecka. Nawet sprzątanie w domu przy użyciu środków chemicznych jest dozwolone, pod warunkiem, że ciężarna nie wdycha ich zbyt długo i korzysta z nich w dobrze przewietrzonym pomieszczeniu.

Źródła

1. Bień A. Opieka nad kobietą ciężarną, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3649-7
2. Opala T. Ginekologia - podręcznik dla położnych, pielęgniarek i fizjoterapeutów, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3353-5
3. Spencer P. MACIERZYŃSTWO - ciąża i poród, BOSZ, Olszanica 2003, ISBN 83-87730-96-3
4. Depko A. Pytania do seksuologa, Wiedza i Życie, Warszawa 2005, ISBN 83-7184-401-8